مناسبات عرفانی

یکم خرداد، روز ملاصدرا گرامی باد

 

ملاصدرا در بین فیلسوفان، متکلمان و عارفان جایگاه خاصی دارد. حکمتی که صدرالمتألهین بنیان آن را نهاد، نه فلسفه بعنوان بحثی محض، نه کلام یا الهیات گذشتگان و نه عرفان بمعنای سنتی است، بنابراین ملاصدرا نه یک فیلسوف بحثی محض، نه یک عارف بی اعتنا به مباحث فلسفی و نه متکلمی است که از نقل و جدل فراتر نمی‌رود، بلکه معرفت و حکمت کامل نزد او آنست که از همه منابع اصیل معرفت، یعنی عقل، وحی و شهود عرفانی بهرمند باشد. عقلی که مؤید به وحی و شهود عرفانی نباشد ره بجایی نمی‌برد و شهودی که بریده از وحی و تأملات عقلانی باشد مصون از شوائب نتواند بود و اتکا به نقل صرف نیز چیزی فراتر از علم تقلیدی نیست. حاصل بهرمندی از همه این منابع معرفت، حکمت متعالیه است که در بردارنده فلسفه متعالیه، الهیات متعالیه و عرفان متعالی است. او می‌کوشد یافته‌های فلسفی را شهودی و مشهودات عرفانی را برهانی کند و برای هر دو مؤید وحیانی بیابد. در این راه وی اصالت و وحدت وجود را برهانی می‌کند و فلسفه و عرفان را در اساسی‌ترین مسئله مشترکشان به وحدت می‌رساند. غایت این حکمت نیل به سعادت است و سعادت و کمال نهایی در تحصیل معرفه الله است که جز با تعقل، تهذیب نفس و پیروی از شریعت به دست نمی‌آید. بر این مبنا، وی ضمن رد مجادلات کلامی و فلسفی بی‌حاصل، به نقد عارف نمایانی می‌پردازد که یا در بُعد معرفتی و یا در بُعد سلوکی و رفتاری و یا در هر دو جهت دچار لغزشند. بدین‌سان او هم منتقد کلام، فلسفه و عرفان است و هم احیاگر کلام، فلسفه و عرفان و آن نقد مقدمه این احیاست.

در مقاله "عرفان متعالی" که نوشته محمد فنایی اشکوری است، به این مطالب پرداخته می‌شود.

جهت دانلود رایگان مقاله مذکور، کلیک کنید.

مطالب مشابه

انجمن علمی شیعه‌شناسی برگزار می‌کند؛

بازخوانی قهرمان عاشورا از منظرهای تاریخی، اسطوره‌شناسی و جامعه شناسی

به گزارش روابط‌ عمومی دانشگاه، انجمن شیعه‌شناسی دانشکده شیعه‌شناسی نشست «بازخوانی قهرمان عاشورا از منظرهای تاریخی، اسطوره‌شناسی و جامعه‌شناسی» را برگزار می‌کند. بنا بر این گزارش اطلاعات این نشست به شرح زیر است: سخنرانان: دکتر…

نهضت عاشورا
به همت انجمن علمی دکتری فرق تشیع؛

نشست علمی با موضوع «رهیافتی به نهضت عاشورا در آثار زیدیه» برگزار می‌شود

به گزارش روابط عمومی دانشگاه، انجمن علمی دکتر فرق تشیع در دانشکده تاریخ نشست علمی با موضوع «رهیافتی به نهضت عاشورا در آثار زیدیه» را روز یک‌شنبه ۲۳ مرداد ماه ۱۴۰۱ با ارائه جناب آقای…