شناخت صحیح ادیان و مذاهب یکی از نیازهای اساسی حوزه‌های علمیه است
حضور دانشجویان خارجی در دانشگاه‌های ایران تنها به معنای افزایش تعداد دانشجویان نیست، بلکه فرصتی ارزشمند برای معرفی فرهنگ، تمدن، معارف اسلامی و ظرفیت‌های علمی جمهوری اسلامی ایران به جهان است.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه؛ حجت‌الاسلام والمسلمین سید علی خمینی در دیدار با رئیس و جمعی از مسئولان دانشگاه ادیان و مذاهب، با اشاره به جایگاه تاریخی و نقش ماندگار امام راحل و رهبر شهید انقلاب اسلامی، بر ضرورت پاسداری از آرمان‌های انقلاب، حفظ وحدت و انسجام ملی و تقویت پیوند میان مردم و نظام اسلامی تأکید کرد و گفت: انقلاب اسلامی حاصل مجاهدت‌های امام خمینی(ره) و همراهی و ایستادگی مردم ایران است و استمرار این مسیر نیز به حفظ همان روحیه ایمان، اعتماد، وحدت و حضور آگاهانه مردم نیاز دارد.
حجت‌الاسلام والمسلمین سید علی خمینی با بیان اینکه امام راحل با اتکا به ایمان و اراده ملت ایران، فصل تازه‌ای در تاریخ کشور و جهان اسلام رقم زدند، اظهار داشت: امام خمینی(ره) با تکیه بر مردم، استقلال و عزت را به ملت ایران بازگرداندند و نظامی را بنیان نهادند که بر پایه ارزش‌های اسلامی، استقلال سیاسی و حاکمیت مردم شکل گرفت. پس از رحلت ایشان نیز رهبر شهید انقلاب با هدایت حکیمانه و مدیریت کشور در مقاطع حساس و دشوار، نقش مهمی در استمرار مسیر انقلاب و صیانت از دستاوردهای آن ایفا کردند.
یادگار امام راحل با اشاره به شرایط حساس کنونی و جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران افزود: دشمنان ملت ایران همواره در تلاش بوده‌اند با فشار، تهدید، تحریم و جنگ، اراده ملت را تضعیف کنند و میان مردم و نظام اسلامی فاصله ایجاد کنند؛ اما تجربه بیش از چهار دهه انقلاب نشان داده است که پشتوانه اصلی جمهوری اسلامی، مردم هستند. این مردم در مقاطع حساس و دشوار، با حضور و حمایت خود از انقلاب و کشور دفاع کرده‌اند و امروز نیز سرمایه اصلی نظام اسلامی به شمار می‌روند.
وی تصریح کرد: قدرت جمهوری اسلامی تنها به امکانات و ظرفیت‌های مادی محدود نمی‌شود، بلکه مهم‌ترین پشتوانه آن ایمان، اراده، وحدت و حمایت مردم است. دشمنان باید بدانند که ملت ایران در برابر فشارها و توطئه‌ها تسلیم نخواهد شد و جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر همین پشتوانه مردمی، حفظ انسجام ملی و اتکا به ظرفیت‌های داخلی، این دوران دشوار را نیز با عزت و اقتدار پشت سر خواهد گذاشت.
حجت‌الاسلام والمسلمین سید علی خمینی خاطرنشان کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری به وحدت، همدلی و هوشیاری نیاز داریم. نباید اجازه دهیم اختلاف‌نظرها و رقابت‌های سیاسی و جناحی، انسجام جامعه را تحت تأثیر قرار دهد. همه جریان‌ها و مجموعه‌های کشور باید بدانند که در شرایط حساس کنونی، اولویت اصلی حفظ ایران، تقویت نظام اسلامی و خدمت به مردم است.
یادگار امام راحل با تأکید بر اینکه مردم صاحبان اصلی انقلاب هستند، اظهار داشت: مسئولان باید قدر همراهی و اعتماد مردم را بدانند و با خدمت صادقانه، رفع مشکلات و توجه به مطالبات جامعه، پاسخگوی این سرمایه ارزشمند باشند. هر اندازه مسئولان در انجام وظایف خود موفق‌تر عمل کنند، پیوند میان مردم و نظام مستحکم‌تر خواهد شد.
ضرورت معرفی عالمانه اسلام و مکتب تشیع
حجت‌الاسلام والمسلمین سید علی خمینی در ادامه این دیدار، معرفی عالمانه اسلام و مکتب تشیع را یکی از ضرورت‌های اصلی جهان امروز دانست و با تقدیر و تشکر از فعالیت‌های علمی، فرهنگی، بین‌المللی و پژوهشی دانشگاه ادیان و مذاهب اظهار داشت: شناخت صحیح ادیان و مذاهب یکی از نیازهای اساسی حوزه‌های علمیه است که بحمدالله دانشگاه ادیان و مذاهب در این زمینه نقش ممتاز و قابل توجهی ایفا کرده است.
وی با بیان اینکه شناخت ادیان و مذاهب دیگر، صرفاً یک موضوع دانشگاهی و پژوهشی نیست، افزود: امروز در جهان با تنوع گسترده‌ای از باورها، اندیشه‌ها و مکاتب دینی مواجه هستیم و اگر بخواهیم اسلام و مکتب تشیع را به‌درستی معرفی کنیم، باید شناختی دقیق، عالمانه و منصفانه از سایر ادیان و مذاهب داشته باشیم. معرفی صحیح یک مکتب بدون شناخت مخاطبان، زمینه‌های فکری و اعتقادی آنان و باورهای دینی‌شان امکان‌پذیر نیست.
این استاد سطوح عالی حوزه با ابراز امیدواری نسبت به گسترش مطالعات ادیان و مذاهب در حوزه‌های علمیه گفت: انتظار این است که حوزه‌های علمیه در کنار دروس اصلی و سنتی خود، به‌صورت جدی به مطالعات ادیان و مذاهب نیز بپردازند و نیروهای متخصص و آشنا با مبانی اعتقادی، تاریخی و فکری ادیان مختلف تربیت کنند. امروز جامعه اسلامی به عالمانی نیاز دارد که علاوه بر تسلط بر معارف اسلامی، از شناخت دقیق و علمی نسبت به سایر مکاتب و مذاهب نیز برخوردار باشند.
ضرورت استفاده از ظرفیت دانشجویان بین‌المللی
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به علاقه دانشجویان کشورهای مختلف برای تحصیل در دانشگاه‌های ایران اظهار داشت: اطلاع دارم که رهبر شهید انقلاب با نگاه دقیق و حکیمانه خود به مسئولان دستور داده بودند شرایط حضور و تحصیل دانشجویان غیرایرانی در دانشگاه‌های کشور فراهم شود؛ اما متأسفانه در این زمینه برخی تنگ‌نظری‌ها و ایجاد موانع و مشکلات غیرضروری موجب شده است که آن‌گونه که شایسته و بایسته است، به این دستور عمل نشود.
حجت‌الاسلام والمسلمین سید علی خمینی افزود: حضور دانشجویان خارجی در دانشگاه‌های ایران تنها به معنای افزایش تعداد دانشجویان نیست، بلکه فرصتی ارزشمند برای معرفی فرهنگ، تمدن، معارف اسلامی و ظرفیت‌های علمی جمهوری اسلامی ایران به جهان است. دانشجویی که در ایران تحصیل می‌کند، با واقعیت‌های جامعه، فرهنگ و اندیشه ایرانی و اسلامی آشنا می‌شود و می‌تواند پس از بازگشت به کشور خود، زمینه‌ساز انتقال شناخت صحیح و تجربه مستقیم از ایران باشد.
وی با تأکید بر ضرورت تسهیل شرایط تحصیل دانشجویان غیرایرانی تصریح کرد که دانشجویان بسیاری از کشورهای جهان علاقه‌مند به تحصیل در ایران هستند و باید از این ظرفیت به بهترین شکل استفاده شود. مسئولان مربوطه باید با رفع موانع اداری، تسهیل امور پذیرش و فراهم کردن امکانات لازم، زمینه حضور این دانشجویان را مهیا کنند. نباید اجازه داد نگاه‌های محدود و سلیقه‌ای، فرصت‌های بزرگ علمی و فرهنگی کشور را از بین ببرد.
علاقه مردم عراق به ایران و رهبران انقلاب
یادگار امام راحل با اشاره به حضور خود در نجف اشرف، از علاقه و محبت مردم عراق به ایران اسلامی و رهبران انقلاب سخن گفت و اظهار داشت: مردم عراق و به‌ویژه جوانان این کشور، علاقه زیادی به ایران اسلامی و رهبران آن دارند و نمونه‌ای از این عشق و علاقه را در مراسم باشکوه تشییع رهبر شهید انقلاب در عراق مشاهده کردیم.
وی افزود: این سرمایه عاطفی و اجتماعی که میان ملت ایران و مردم کشورهای منطقه، به‌ویژه عراق، وجود دارد، بسیار ارزشمند است و باید با برنامه‌ریزی فرهنگی، ارتباطات علمی و تعاملات مردمی تقویت شود. روابط میان ملت‌ها صرفاً با مناسبات رسمی و سیاسی شکل نمی‌گیرد، بلکه شناخت متقابل، ارتباطات فرهنگی، همکاری‌های علمی و گفت‌وگوهای فکری نقش مهمی در تعمیق این پیوندها دارند.
این استاد سطوح عالی حوزه علمیه با اشاره به تجربه برخی مراکز فرهنگی در عراق در زمینه شناخت ادیان و مذاهب گفت: در کشور عراق نیز با وجود حضور پیروان ادیان و مذاهب مختلف، برخی مراکز فرهنگی برای شناخت صحیح این ادیان از خود صاحبان آن ادیان کمک گرفته‌اند و با بهره‌گیری از دیدگاه‌ها و اطلاعات آنان، آثاری را در این زمینه تدوین و منتشر کرده‌اند. این روش می‌تواند تجربه‌ای قابل استفاده برای مراکز علمی و فرهنگی کشور ما نیز باشد.
ضرورت هماهنگی مراکز فرهنگی و پرهیز از رقابت‌های بی‌اساس
حجت‌الاسلام والمسلمین سید علی خمینی در ادامه با تأکید بر ضرورت برنامه‌ریزی دقیق در فعالیت‌های فرهنگی اظهار داشت: در کارهای فرهنگی نباید عجله کرد. فعالیت فرهنگی نیازمند صبر، دقت، شناخت شرایط و برنامه‌ریزی بلندمدت است. نمی‌توان انتظار داشت با اقدامات مقطعی و بدون پشتوانه پژوهشی به نتایج ماندگار دست پیدا کنیم.
وی افزود: برای پیشرفت امور فرهنگی و علمی، هماهنگی و هم‌افزایی میان مراکز مختلف ضروری است. متأسفانه گاهی مشاهده می‌شود رقابت‌های بی‌اساس، موازی‌کاری‌ها و اختلاف سلیقه‌ها مانع از تحقق اهداف اصلی می‌شود و مجموعه‌هایی که باید در کنار یکدیگر برای پیشبرد اهداف مشترک تلاش کنند، بخشی از ظرفیت خود را صرف رقابت‌های غیرضروری می‌کنند.
یادگار امام راحل تصریح کرد: در جمهوری اسلامی ایران باید رقابت برای خدمت بیشتر به مردم، انجام کار بهتر و تحقق اهداف انقلاب باشد؛ نه رقابت برای دیده‌شدن یا کسب موقعیت. این موضوع همواره مورد تأکید امام راحل و رهبر شهید انقلاب بوده است.
وی با بیان اینکه مراکز علمی و فرهنگی باید مکمل یکدیگر باشند، خاطرنشان کرد: هر مجموعه‌ای باید جایگاه و مسئولیت خود را به‌درستی بشناسد و در حوزه تخصصی خود فعالیت کند. اگر مجموعه‌ها به‌جای موازی‌کاری و رقابت‌های غیرضروری، ظرفیت‌های خود را در کنار یکدیگر قرار دهند، قطعاً نتایج بسیار بهتری به دست خواهد آمد.
در بازنویسی زیر، تأکید بر اهمیت ارتقای مستمر کیفیت علمی، تعمیق فعالیت‌های تخصصی و حفظ جایگاه علمی دانشگاه است؛ بدون آنکه چنین برداشتی ایجاد شود که دانشگاه ادیان و مذاهب تاکنون کیفیت را فدای کمیت کرده است.
دانشگاه ادیان و مذاهب؛ پیشگام در تعمیق دانش و تربیت متخصصان حوزه ادیان و مذاهب
حجت‌الاسلام والمسلمین سید علی خمینی در بخش دیگری از این دیدار، ضمن تقدیر از اقدامات، تلاش‌ها و دستاوردهای دانشگاه ادیان و مذاهب، رسالت این دانشگاه را شناخت علمی، دقیق و عمیق ادیان و مذاهب دانست و اظهار داشت: دانشگاه ادیان و مذاهب با توجه به مأموریت تخصصی و جایگاه علمی خود، نقش مهمی در تربیت نیروهای متخصص، صاحب‌نظر و آشنا با ابعاد مختلف ادیان و مذاهب بر عهده دارد و شایسته است مسئولان کشور نیز با حمایت از این ظرفیت ارزشمند، زمینه تقویت و توسعه هرچه بیشتر آن را فراهم کنند.
وی با تأکید بر اهمیت توجه هم‌زمان به توسعه و ارتقای کیفیت در عرصه‌های علمی و دانشگاهی تصریح کرد: در مسیر پیشرفت علمی، افزایش ظرفیت‌های آموزشی و گسترش فعالیت‌ها زمانی ارزشمند و اثربخش خواهد بود که با تعمیق دانش، ارتقای سطح پژوهش و تقویت توانمندی‌های علمی همراه باشد. از این رو، توجه مستمر به کیفیت و بهره‌گیری از ظرفیت‌های موجود برای دستیابی به دستاوردهای علمی ماندگار، ضرورتی انکارناپذیر است.
این استاد سطوح عالی حوزه علمیه با اشاره به جایگاه تخصصی دانشگاه ادیان و مذاهب افزود: انتظار می‌رود این دانشگاه همچنان در مسیر تربیت پژوهشگران و متخصصانی گام بردارد که از شناختی دقیق، عمیق و مستند درباره ادیان و مذاهب مختلف برخوردار باشند و بتوانند در عرصه‌های علمی، فرهنگی و بین‌المللی نقش‌آفرینی مؤثری داشته باشند.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: سرمایه اصلی یک دانشگاه تخصصی، اعتبار علمی، عمق پژوهش و توانمندی دانش‌آموختگان آن است. دانشگاه ادیان و مذاهب نیز با تکیه بر ظرفیت‌ها و دستاوردهای خود می‌تواند با تقویت این مؤلفه‌ها، جایگاه خود را به‌عنوان مرجعی معتبر و اثرگذار در مطالعات ادیان و مذاهب بیش از پیش تثبیت کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین سید علی خمینی تأکید کرد: توسعه کمی و گسترش فعالیت‌های دانشگاهی هنگامی ارزش واقعی خود را نشان می‌دهد که در خدمت ارتقای کیفیت و تحقق مأموریت علمی دانشگاه باشد. بی‌تردید تربیت نیروهای متخصص و توانمند که بتوانند در سطح ملی و بین‌المللی به‌درستی ایفای نقش کنند، از مهم‌ترین دستاوردهای یک دانشگاه تخصصی و از عوامل ماندگاری و اعتبار علمی آن خواهد بود.
پاسخ علمی و پژوهشی به شبهات؛ رسالت مهم مراکز حوزوی و دانشگاهی
این استاد سطوح عالی حوزه علمیه در ادامه سخنان خود به تلاش دشمنان اسلام و انقلاب برای ایجاد شبهه در موضوعات دینی و اعتقادی اشاره کرد و گفت: یکی از روش‌های دشمنان، طرح شبهات و موضوعات بی‌اساس در حوزه دین و انقلاب با هدف مشوش کردن افکار عمومی، به‌ویژه ذهن جوانان است. در چنین شرایطی، مراکز علمی و پژوهشی مانند دانشگاه ادیان و مذاهب وظیفه دارند با تولید محتوای مستند، علمی و پژوهش‌محور به این شبهات پاسخ دهند.
وی افزود: پاسخگویی به شبهات دینی و اعتقادی با برخوردهای سطحی، شعارهای کلی و پاسخ‌های غیرمستند امکان‌پذیر نیست. برای مواجهه مؤثر با پرسش‌ها و شبهات نسل جوان باید موضوعات را به‌درستی شناخت، مبانی فکری و اعتقادی آنها را بررسی کرد و سپس با استفاده از منابع معتبر و استدلال‌های علمی به آنها پاسخ داد.
یادگار امام راحل با تأکید بر ضرورت تقویت ارتباط میان حوزه‌های علمیه و مراکز دانشگاهی اظهار داشت: طلاب حوزه‌های علمیه برای شناخت ادیان و مذاهب مختلف باید تلاش بیشتری داشته باشند. امروز پاسخگویی دقیق به مسائل فکری و اعتقادی جامعه، نیازمند مطالعات علمی، آشنایی با اندیشه‌های مختلف و برخورداری از توان پژوهشی است.
وی خاطرنشان کرد: حوزه‌های علمیه باید علاوه بر تربیت عالمان مسلط بر معارف اسلامی، زمینه تربیت متخصصانی را فراهم کنند که بتوانند در عرصه گفت‌وگوی بین‌ادیانی و بین‌مذهبی حضور مؤثر داشته باشند و با زبان علمی و منطقی، معارف اسلام و مکتب تشیع را به جهانیان معرفی کنند.
دانشگاه ادیان و مذاهب؛ ظرفیتی برای گسترش دیپلماسی علمی و فرهنگی
حجت‌الاسلام والمسلمین سید علی خمینی در ادامه بار دیگر بر اهمیت حضور دانشجویان از کشورهای مختلف در ایران تأکید کرد و گفت: حضور دانشجویان از سراسر جهان در جمهوری اسلامی ایران ظرفیت بسیار ارزشمندی است که اگر مسئولان کشور به‌درستی به آن توجه کنند، می‌توانند از آن در مسیر تقویت ارتباطات علمی، فرهنگی و بین‌المللی بهره‌برداری شایسته‌ای داشته باشند.
یادگار امام راحل افزود: دانشگاه ادیان و مذاهب با توجه به ماهیت تخصصی و بین‌المللی خود می‌تواند نقش مهمی در این زمینه ایفا کند. این دانشگاه ظرفیت آن را دارد که به مرکزی برای شناخت متقابل ادیان، گفت‌وگوی علمی میان پیروان مذاهب و معرفی عالمانه معارف اسلامی و مکتب تشیع تبدیل شود.
وی تأکید کرد: برای تحقق این هدف باید از ظرفیت حوزه‌های علمیه، دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و شخصیت‌های علمی کشورهای مختلف استفاده کرد و با برنامه‌ریزی منسجم، زمینه گسترش فعالیت‌های بین‌المللی را فراهم آورد.
حجت‌الاسلام والمسلمین سید علی خمینی در پایان خاطرنشان کرد: معرفی صحیح اسلام و مکتب تشیع، پاسخگویی عالمانه به شبهات، شناخت دقیق ادیان و مذاهب و تربیت نیروهای متخصص، از ضرورت‌های مهم امروز جامعه اسلامی است و دانشگاه ادیان و مذاهب می‌تواند در این مسیر نقش برجسته‌ای بر عهده داشته باشد. تحقق این اهداف نیز نیازمند حمایت مسئولان، برنامه‌ریزی بلندمدت، هماهنگی مراکز علمی و پرهیز از رقابت‌های غیرضروری است.
گفتنی است در این دیدار رئیس دانشگاه ادیان و مذاهب با دعوت رسمی از حجت‌الاسلام والمسلمین سید علی خمینی برای حضور در دانشگاه ادیان و مذاهب، گزارشی از فعالیت‌های علمی، فرهنگی، پژوهشی و بین‌المللی این دانشگاه ارائه کرد.
