نکات تفسیری سوره فتح
جلسه تفسیر قرآن کریم با سخنرانی حجتالاسلاموالمسلمین دکتر جوانآراسته، با حضور جمعی از دانشگاهیان در نمازخانه دانشگاه برگزار شد.
در این نشست، ایشان با اشاره به آیات آغازین سوره مبارکه فتح، به تبیین مفهوم «فتح مبین» پرداختند و اظهار داشتند: مفسران قرآن کریم درباره مصداق «فتح مبین» دو دیدگاه اصلی مطرح کردهاند؛ گروهی صلح حدیبیه و برخی دیگر فتح مکه را مصداق این آیه دانستهاند.
وی با اشاره به اهمیت صلح حدیبیه افزود: این واقعه، زمینهساز گشایشها و پیروزیهای بعدی اسلام بود؛ چراکه برای نخستینبار مشرکان، موجودیت اسلام را بهصورت رسمی پذیرفتند و همین امر، مقدمه فتحهای بزرگ بعدی شد.
دکتر جوانآراسته با بیان اینکه در ظاهر، برخی مسلمانان از صلح حدیبیه احساس سرخوردگی داشتند، تصریح کرد: پیامبر اکرم(ص) وعده ورود به مسجدالحرام و انجام مناسک حج را داده بودند و اگرچه در آن مقطع بازگشت صورت گرفت، اما تحقق وعده الهی در ادامه آشکار شد. در چنین شرایطی، میزان ولایتپذیری مؤمنان نیز نمایان میشود.
ایشان همچنین به کاربرد تعبیر «مبین» در قرآن کریم اشاره کرد و گفت: قرآن کریم در موارد متعددی از تعابیری همچون «رسول مبین»، «قرآن مبین» و «لسان عربی مبین» استفاده میکند که نشاندهنده روشنگری و صراحت در مسیر هدایت الهی است.
وی در ادامه، با اشاره به آیات مربوط به خطابهای الهی به پیامبر اکرم(ص) در سوره فتح اظهار داشت: تکرار ضمایر خطاب به پیامبر(ص)، نشاندهنده جایگاه ویژه و عنایت خاص الهی به وجود نازنین رسول خدا(ص) است.
این استاد حوزه و دانشگاه در بخش دیگری از سخنان خود، به تفسیر عبارت «لِیَغْفِرَ لَکَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِکَ وَمَا تَأَخَّرَ» پرداخت و بیان کرد: مقصود از «ذنب» در این آیه، از منظر برخی مفسران، همان برداشت و تلقی مشرکان نسبت به پیامبر اسلام(ص) است؛ چراکه آنان ایستادگی پیامبر در برابر بتپرستی را گناه میپنداشتند، در حالیکه خداوند متعال پاکی و حقانیت مسیر پیامبر(ص) را آشکار ساخت.
وی همچنین با اشاره به موضوع «اتمام نعمت» در قرآن کریم خاطرنشان کرد: در برخی آیات، وعده اتمام نعمت الهی مطرح میشود و در واقعه غدیر، این نعمت به مرحله کمال و تحقق کامل میرسد.
در پایان این مراسم، حجتالاسلاموالمسلمین دکتر جوانآراسته ضمن دعا برای قبولی اعمال مؤمنان، شفای بیماران، سلامتی مسلمانان و عزت امت اسلامی، حاضران را به قرائت صلوات دعوت کردند.
