نقش بانوان ایرانی در مقاومت رسانهای و جنگ روایتها
به گزارش روابط عمومی دانشگاه؛ در جریان موج ۲۳۵ و در تجمع خیابانی مردم غیور قم که در جوار مزار شهید گمنام در بوستان گلها برگزار شد، دکتر فائزه فرهودی، عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب، با موضوع «مقاومت رسانهای» به ایراد سخنرانی پرداخت و ابعاد مختلف کنشگری رسانهای بانوان ایرانی در جنگ ۱۲ روزه را تشریح کرد.
دکتر فرهودی در این سخنرانی با اشاره به جنگ شناختی بهعنوان یکی از چالشهای مهم در عرصه تقابلهای معاصر، اظهار داشت که دشمنان با بهرهگیری از روایتسازی رسانهای و استفاده هدفمند از ظرفیت شبکههای اجتماعی، میکوشند افکار عمومی را در راستای اهداف خود هدایت کنند. از این رو، شناخت سازوکارهای جنگ روایتها و تقویت ظرفیتهای جامعه برای تولید و انتشار روایتهای آگاهانه و اثرگذار، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
این عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب، با تشریح هفت یافته حاصل از تحلیل مضامین روایتهای کنشگرانه بانوان ایرانی در بستر اینستاگرام طی جنگ ۱۲ روزه، به تبیین ابعاد مختلف مقاومت رسانهای زنان پرداخت. بر اساس این تحلیل، ماندن در شهر و دیار و ادامه زندگی در بحرانیترین شرایط جنگی، یکی از جلوههای مقاومت و ایستادگی در روایتهای منتشرشده از سوی بانوان بوده است. همچنین مراقبت از سلامت روان خانواده، حفظ آرامش و حمایت عاطفی از اعضای خانواده در روزهای جنگ، از دیگر مضامین برجسته این روایتها به شمار میرود.
وی همچنین تابآوری اجتماعی و همبستگی ملی را از دیگر محورهای قابل توجه در محتوای منتشرشده بانوان ایرانی دانست و به چگونگی بازتاب همدلی، همراهی و انسجام اجتماعی در پستهای اینستاگرامی اشاره کرد. به گفته وی، در جریان جنگ ۱۲ روزه، اینستاگرام از بستری صرفاً برای انتشار محتوا فراتر رفت و به ابزاری برای دفاع رسانهای، روایتگری و بازنمایی تجربههای زیسته مردم تبدیل شد.
دکتر فرهودی در ادامه، نقش بانوان در حفظ حافظه جنگ و ثبت تجربههای فردی و جمعی را مورد توجه قرار داد و تأکید کرد که روایتهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی میتوانند در ماندگاری تجربههای جنگی و شکلگیری حافظه جمعی جامعه نقش مؤثری ایفا کنند. ارائه الگویی نوین از مقاومت رسانهای در شبکههای اجتماعی نیز از دیگر یافتههای این پژوهش بود؛ الگویی که بر اساس آن، بانوان با تولید و انتشار روایتهای خود، در بازنمایی واقعیتهای اجتماعی و شکلدهی به روایت عمومی جنگ نقشآفرینی میکنند.
این پژوهشگر حوزه رسانه در بخش دیگری از سخنان خود، به چگونگی استفاده از شبکههای اجتماعی در راستای روایتسازی مقاومت پرداخت و با اشاره به نتایج پژوهش خود، بر ظرفیت کنشگری مردم، بهویژه بانوان، در این عرصه تأکید کرد. بر این اساس، شبکههای اجتماعی تنها ابزارهایی برای انتقال پیام نیستند، بلکه میتوانند زمینهای برای ثبت تجربههای جمعی، تقویت همبستگی اجتماعی و بازتاب روایتهای مردمی از تحولات جنگ فراهم کنند.
در پایان این سخنرانی، دکتر فرهودی به معرفی آثار منتشرشده خود در زمینه جنگهای اخیر و مطالعات رسانهای پرداخت و از جمله کتابهای «جنگ ۱۲ روزه در اینستاگرام؛ روایت مقاومت زنان تهرانی» و «تابآوری رسانهای؛ مدیریت تحولات در جنگ روایتها» را معرفی کرد. وی همچنین به تبیین اهداف انتشار این آثار و اهمیت بررسی نقش رسانهها و شبکههای اجتماعی در مواجهه با جنگ روایتها پرداخت.
این سخنرانی با تأکید بر اهمیت شناخت ابعاد جنگ شناختی، تقویت سواد رسانهای و بهرهگیری آگاهانه از ظرفیت شبکههای اجتماعی، بر نقش مردم و بهویژه بانوان ایرانی در ثبت تجربههای جنگ، تقویت همبستگی اجتماعی و شکلدهی به روایتهای مقاومت رسانهای تأکید داشت.