امروز بیش از هر زمان دیگری به «عقلانیت وحدتگرا» نیازمندیم
پیامبر رحمت (ص) در دوران حیات خود، با وجود همه دشمنیها و کارشکنیها، محور وحدتی بود که قبایل پراکنده عرب را در زیر پرچم توحید گرد آورد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه، حجت الاسلام والمسلمین دکتر مصطفی جعفرطیاری، رئيس دانشگاه ادیان و مذاهب در گفتوگویی به مناسبت فرارسیدن هفته وحدت، که با هزار و پانصدمین سالگرد ولادت خاتم الانبیاء، حضرت محمد مصطفی (ص) همزمان شده، بیان کرد: هفته وحدت فرصتی مغتنم برای بازخوانی سیره نبوی و بازاندیشی در مناسبات جهان اسلام است.
دکتر مصطفی جعفرطیاری ضمن تبریک میلاد مسعود پیامبر اکرم(ص) و ولادت ششمین اختر تابناک امامت و ولایت امام جعفر صادق (ع) و همچنین هفته وحدت افزود: بیگمان، تقارن هفته وحدت با هزار و پانصدمین سالگرد میلاد پیامبر اکرم(ص)، فراخوانی تاریخی برای امتی است که امروز بیش از هر دوران دیگری در معرض طوفانهای تفرقهافکنی و توطئههای استعماری قرار دارد.
وی ادامه داد: پیامبر رحمت (ص) در دوران حیات خود، با وجود همه دشمنیها و کارشکنیها، محور وحدتی بود که قبایل پراکنده عرب را در زیر پرچم توحید گرد آورد. امروز نیز جهان اسلام برای عبور از بحرانهای هویتی، سیاسی و امنیتی، ناگزیر از بازگشت به آن گوهرِ گرانبهای نبوی است؛ یعنی «وحدتِ مبتنی بر مشترکات» و «همدلیِ فراتر از مرزهای مذهبی». هفته وحدت، یادگاری مبارک از دوران معاصر است که با نگاه بلند امام خمینی (قدس سره) به عنوان فصلالخطابی برای پایان دادن به دشمنیهای ساختگی میان مذاهب اسلامی رقم خورد.
رئيس دانشگاه ادیان و مذاهب تشریح کرد: امام خمینی (ره) را باید بنیانگذار نظریه «وحدت راهبردی» در جهان اسلام بدانیم. معظمله، برخلاف برخی جریانهای سطحینگر که وحدت را امری تاکتیکی یا موقت میپنداشتند، آن را یک «اصل حیاتی» و «فریضه قرآنی» معرفی فرمودند. ایشان با الهام از آیه شریفه «إِنَّ هذِهِ أُمَّتُکُمْ أُمَّةً واحِدَةً» بر این باور راسخ بودند که هر گونه اختلافِ قومی، زبانی یا فقهی، در مقابل دشمنِ مشترکی چون استکبار و صهیونیسم، نه تنها بیمعناست، بلکه خیانت به آرمانهای اسلامی به شمار میرود.
دکتر مصطفی جعفرطیاری ادامه داد: پس از ایشان، رهبر شهید انقلاب (که در این برهه حساس، اسوهای تمامنما برای نسلهای انقلابی است) و نیز، با بصیرتی کمنظیر، این راه را ادامه دادند. رهبر شهید انقلاب اسلامی ایران همواره تأکید داشتند که «وحدت، به معنای نادیده گرفتن مرزهای فکری و فقهی نیست؛ بلکه به معنای همکاری بر سر اصول مشترک، احترام متقابل و پرهیز از تکفیر و تخریب است». ایشان، با هوشیاری تمام، همواره نسبت به دسیسههای دشمنان در دامن زدن به اختلافات و ایجاد برچسبهای دروغین هشدار میدادند.
این استاد حوزه و دانشگاه تصریح کرد: در واقع، آنچه امروز به عنوان گفتمان وحدت در ایران و بسیاری از کشورهای اسلامی شاهدیم، حاصل مجاهدتهای نظری و عملی این بزرگواران است که توانستند وحدت را از یک مفهوم انتزاعی به یک مطالبه عمومی و سپس به یک پروژه تمدنی تبدیل کنند؛ پروژهای که هدف نهایی آن، شکلگیری «امت واحده» در عین حفظ تنوعات مذهبی و فرهنگی است. بیگمان، هر گفتمانی برای تبدیل شدن به واقعیت عینی، نیازمند «زیرساختهای نرمافزاری» و «نیروهای توانمند اجرایی» است. دانشگاه ادیان و مذاهب، به عنوان یکی از مهمترین نهادهای علمی در جمهوری اسلامی ایران، دقیقاً با همین هدف و مأموریت تأسیس شده و امروز به یک الگوی درخشان برای سایر کشورهای اسلامی تبدیل شده است.
دکتر مصطفی جعفرطیاری افزود: دانشگاه ادیان و مذاهب با درک عمیق از ضرورت تقریب، فعالیتهای خود را در سطوح کلانی همچون ایجاد بسترهای گفتوگوی نخبگانی، تربیت کادرِ علمیِ وحدتگرا و ترسیم الگوی تقریبِ مبتنی بر اصول سازماندهی کرده است.
وی در خصوص بسترهای گفتوگوی نخبگانی گفت: یکی از بارزترین اقدامات دانشگاه ادیان و مذاهب، برگزاری نشستها و همایشهای مشترک با حضور علمای برجسته شیعه و سنی از کشورهای گوناگون است. به عنوان نمونه، هماندیشیهایی که با حضور مهمانانی از سراسر جهان برگزار شده، نشانگر عزم جدی این مجموعه برای فراهم آوردن فضایی امن و عالمانه برای تبادل نظر درباره چالشهای مشترک جهان اسلام است. این رویدادها، نه تنها به شناخت بیشتر یکدیگر کمک میکند، بلکه راهکارهای عملی برای همکاری در حوزههای اقتصادی، فرهنگی و حتی امنیتی را نیز فراهم میآورد.
رئيس دانشگاه ادیان و مذاهب در مورد تربیت کادرِ علمیِ وحدتگرا در دانشگاه ادیان و مذاهب بیان کرد: یکی از مهمترین سرمایههای هر نهضتی، نیروی انسانی متخصص و متعهد است. دانشگاه ادیان و مذاهب با ایجاد رشتههای نوآورانه، نسلی از پژوهشگران و دانشآموختگان را تربیت کرده است که نه تنها به عمق معارف اسلامی مسلط هستند، بلکه با آگاهی از شبهات و فرقههای نوظهور، میتوانند در عرصه بینالمللی از کیان وحدت اسلامی دفاع کنند و پاسخهای مستدل به شبهات ارائه دهند. این فارغالتحصیلان، امروز در نقاط مختلف جهان، سفیران صلح و همدلی هستند.
وی درباره ترسیم الگوی تقریبِ مبتنی بر اصول در دانشگاه ادیان و مذاهب تشریح کرد: مقامات مسئول این دانشگاه بارها تأکید کردهاند که تقریب مذاهب، هرگز به معنای عقبنشینی از باورهای حقیقی و اصول مسلم دینی نیست؛ بلکه هدف، آن است که با تکیه بر میراث مشترک (قرآن کریم، سنت نبوی و سیره اهل بیت علیهم السلام) و با بهرهگیری از روشهای عقلایی و اخلاقی، اختلافات فقهی و کلامی را به حاشیه برانیم و بر محور «دشمنشناسی» و «عدالتخواهی» متحد شویم. این رویکرد، برگرفته از آیات قرآنی و سیره عملی امام علی (ع) است که در سختترین شرایط، وحدت کلمه را بر تفرقه ترجیح میدادند تا کیان اسلام به خطر نیفتد.
دکتر مصطفی جعفرطیاری در پایان افزود: افق پیش رو، با همه دشواریها و مانعهایی که دشمنان و ایادی داخلی آنان ایجاد میکنند، روشن است، چرا که این راه، راه انبیاء و اولیاء الهی است. تجربه چهار دهه اخیر نشان داده است که هر جا وحدت اسلامی رنگ واقعیت به خود گرفته، توفیقات بزرگی نصیب امت شده است و هر جا تفرقه و نزاع دامنگیر شده، جز خسران و سلطه بیگانگان نتیجهای نداشته است.
وی ادامه داد: پیام نهایی من این است که ما امروز بیش از هر زمان دیگری به «عقلانیت وحدتگرا» نیازمندیم. هفته وحدت، یک «تمرین اجتماعی» و «مکتب خودسازی» است. امیدوارم همه ما، به ویژه نسل جوان و دانشگاهیان، با الگوگیری از سیره نبوی و پیروی از رهنمودهای امام خمینی(قدس سره) و امام شهید(قدس سره) و حضرت آیت الله امام سید مجتبی خامنهای(مد ظله العالی)، پاسداران امین این میراث گرانبها باشیم و در سایه وحدت، زمینهساز ظهور منجی موعود و تحقق تمدن نوین اسلامی شویم.