دکتر اکبر باقری بیان کرد؛
مجالس حسینی، کرسیهای معرفتآموزی است
تاریخ انتشار:
مجالس روضه اهل بیت (علیهم السلام)، باید کرسی درس معرفتافزایی باشد. اگر چنین نباشد، آن غایتی که امام مدنظر دارد، محقق نخواهد شد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه، همزمان با ایام سوگواری سرور و سالار شهیدان، حضرت اباعبدالله الحسین (ع)، مجلس عزاداری با حضور و سخنرانی دکتر اکبر باقری، عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب برگزار شد.
دکتر اکبر باقری، عضو هیئت علمی دانشگاه، در ششمین جلسه از سلسله سخنرانیهای دهه اول محرم در نمازخانه دانشگاه ادیان و مذاهب به موضوع «نقش مجالس عزاداری در احیای امر اهل بیت و ضرورت معرفت در عبادت» پرداخت.
دکتر اکبر باقری در ابتدای سخنان خود یکی از عنایات بزرگ خدای تبارک و تعالی به شیعه در طول تاریخ را ذکر فضائل و مناقب اهل بیت (علیهم السلام) و احیای امر امامت دانسته، افزود، یکی از بارزترین آن، مجالس عزای حضرت اباعبدالله الحسین (ع) است.
وی با اشاره به حدیث مشهور از حضرت امام رضا (ع) اظهار داشت: «همه ما این روایت شریف را به وفور شنیدهایم که امام هشتم (ع) فرمودند: “رَحِمَ اللَّهُ عَبْداً أَحْیا أَمْرَنا”. اما معمولاً به ادامه این حدیث توجه نمیکنیم. در ادامه، راوی از امام سوال پرسید: “یَابْنَ رَسُولِ اللَّهِ، کَيفَ يُحيی أمرُکُم؟” حضرت در پاسخ فرمودند: ” يَتَعَلَّم عُلُومَنا وَ يُعَلِّمُها النَّاسَ” یعنی منظور از احیای امر، صرف گردهمایی در مجالس نیست! بلکه احیای امر ما، آموختن علوم ما اهل بیت (علیهم السلام) و آموزش آن به دیگران است.»
غایت نهایی؛ تبعیت از اهل بیت (علیهم السلام)
عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب با تأکید بر این فرمایش امام رضا (ع) گفت: «نکته کلیدی دیگری در ادامه این حدیث نهفته است. حضرت ثامن الحجج (ع) در ادامه میفرمایند: “فَإنَّ النَّاسَ لَو عَلِمُوا مَحَاسِنَ کَلامِنا لَاتَّبَعُونَا” دقت کنید! غایت نهایی فرمایش امام رضا (ع)، زمینهسازی برای تبعیت عموم مردم از اهل بیت (علیهم السلام) است، نه صرفاً یادگیری و آموزش. استادی که خودش عامل به گفتارش نباشد، حرفش در دیگران تأثیری نخواهد داشت.»
وی تصریح کرد: “حضرت ثامن الحجج (ع) در تعریف دقیق «احیاء امر» یک پلکان معرفتی در جامعه ترسیم میکنند. بنابراین مجالس روضه اهل بیت (علیهم السلام)، باید کرسی درس معرفتافزایی باشد. اگر چنین نباشد، آن غایتی که امام مدنظر دارد، محقق نخواهد شد.”
امام حسین (ع)؛ معلم ملائکه و بشریت
دکتر باقری با اشاره به جایگاه والای علمی و معرفتی ائمه اطهار (علیهم السلام) گفت: «روزی از امام حسین (ع) پرسیدند: “شما قبل از خلقت حضرت آدم، کجا بودید؟” حضرت فرمودند: “ما اشباح نوری بودیم که عرش را طواف میکردیم و و به ملائکه درس تسبیح و تهلیل و ستایش خدا را میآموختیم”. پس امام حسین (ع) و سایر ائمه طاهرین (ع) نه تنها معلم بشریت، که معلم ملائکه نیز هستند. حال که این معلمان انسانیت در عالم هستی به برکت قرآن در میان ما حضور دارند، چرا وقتی مطلبی را با عنوان “قال الصادق” یا “قال الباقر” نقل میکنیم، جامعه شیعی برنمیتابد، اما وقتی از یک دانشمند خارجی بیان شود، با شگفتی و پذیرش بیشتری مواجه میشود؟ این نشان از عملکرد ناقص ما معلمان دارد که نتوانستهایم این فضا را به درستی تبیین کنیم.
معرفت؛ زیرساخت عبادت و شرط اولیه پذیرش
استاد دانشگاه ادیان و مذاهب افزود: حال بیاییم در محضر این معلم ملائکه و بشریت زانوی ادب بزنیم و بیاموزیم. امام حسین (ع) در میان اصحاب خود فرمود: «أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّ اللَّهَ جَلَّ ذِکْرُهُ مَا خَلَقَ الْعِبَادَ إِلَّا لِیَعْرِفُوهُ، فَإِذَا عَرَفُوهُ عَبَدُوهُ فَإِذَا عَبَدُوهُ اسْتَغْنَوْا بِعِبَادَتِهِ عَنْ عِبَادَهْ مَنْ سِوَاهُ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ بِأَبِی أَنْتَ وَ أُمِّی فَمَا مَعْرِفَهُ اللَّهِ قَالَ مَعْرِفَهُ أَهْلِ کُلِّ زَمَانٍ إِمَامَهُمُ الَّذِی یَجِبُ عَلَیْهِمْ طَاعَتُه.»
امام حسین (ع) در تفسیر آیه شریفه «وَ مَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِیَعْبُدُونَ» فرمودند: اصحاب من! خداوند مردم را آفرید تا او را بشناسند! پس اگر معرفت، به عنوان زیرساخت اولیه نباشد، عبادت نیز فایدهای نخواهد داشت. عبادتی مفید و مقبول است که بر پایه معرفت بنا شده باشد.»
وی تأکید کرد: «در زیارت ائمه اطهار (ع) نیز توصیه شده که “عارفاً بِحَقِّهِ” به محضرشان مشرف شوید. یعنی اگر در روضه حضرت اباعبدالله (ع) که باغی از باغهای بهشت است، حاضر میشوید، ابتدا امام حسین (ع) را بشناسید و سپس برای مصائب ایشان گریه کنید.
چنانکه امام حسین (ع) فرمودند: وقتی خدا را شناختند، او را میپرستند، وقتی او را پرستیدند از پرستش دیگران دست میکشند. یعنی پس از معرفت است که زمینه عبودیت فراهم میشود و کسی که عبادت خدا کند، هرگز گردن در برابر دیگری خم نمیکند و حلقه عبودیت غیر خدا را به گردن نمیاندازد.
معرفت الله؛ شناخت امام زمان (عج) در هر عصر
دکتر باقری در بخش پایانی سخنان خود به پرسش یکی از اصحاب از امام حسین (ع) اشاره کرد که پرسید: یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ بِأَبِی أَنْتَ وَ أُمِّی فَمَا مَعْرِفَهُ اللَّهِ ای پسر رسول خدا، مرادتان از «معرفت خدا» چیست که زمینه عبودیت را فراهم میکند؟!
اصل ماجرای کربلا و مصیبت عظیم آن را در پاسخ امام مییابیم که فرمود: مَعْرِفَهُ أَهْلِ کُلِّ زَمَانٍ إِمَامَهُمُ الَّذِی یَجِبُ عَلَیْهِمْ طَاعَتُه. امام حسین (ع) در پاسخ فرمود: «معرفت خدا در هر زمانی، به شناخت امامی برمیگردد که اطاعت از او بر مردم واجب است».
اگر مردم عصر امام حسین (ع)، امام زمان خویش را به خوبی شناخته بودند، از طریق او به عبودیت خدا میرسیدند، نه این که حضرتش را برای امامت و هدایت به کوفه دعوت نمودند و عدهای با عنوان «ارکبوا یا خیل الله» در مقابلش ایستادند وبه شهادتش رساندند!
این اصل اساسی، پیام جاودانه امام حسین (ع) است که شناخت خدا، بدون شناخت امام زمان میسر نیست. و امروز نیز این معرفت امام حسین (ع) و منتقم حقیقی ایشان، حضرت صاحبالزمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) است که ما را به معرفت خداوند رهنمون میسازد. نشود که بر مصائب وارده بر امام حسین (ع) بگرییم و از معرفت مولا و صاحب خویش غافل باشیم!
مجالس حسینی، کرسی معرفت توحید و امامت است!
دکتر اکبر باقری در پایان با تأکید بر لزوم تحول در نگاه به مجالس عزاداری خاطرنشان کرد: «مجالس اباعبدالله الحسین (ع)، فرصتی طلایی برای احیای معارف اهل بیت (علیهم السلام) است. نباید این مجالس را صرفاً به گریه و عزاداری خلاصه کنیم، بلکه باید از آنها به عنوان کرسیهای درس و معرفت بهره بگیریم. گریه بر مصائب حضرت، وقتی ارزشمند است که بر اساس معرفت و شناخت جایگاه ایشان باشد و ما را به معرفت امام زمان خویش رهنمون سازد، همانگونه که امام رضا (ع) فرمودند، غایت نهایی این مجالس، تبعیت عموم مردم از اهل بیت (علیهم السلام) است و این جز با علم، معرفت و عمل صالح محقق نخواهد شد.»
گفتنی است این مراسم سوگواری با نوحهخوانی و مرثیه سرایی حاج محسن مدرسی به پایان رسید.
