شهید لاریجانی تبلور «حکمت زیسته» بود
اصالت و تربیت خانوادگی شهید دکتر علی لاریجانی بدونتردید در شکلگیری شخصیت او نقشآفرین بوده است.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه، حجتالاسلام والمسلمین دکتر حمیدرضا شریعتمداری، عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب، در نشست نکوداشت شهید دکتر علی لاریجانی، با اشاره به تربیت ایشان در خاندان علم و فضیلت از هر دو سوی پدری و مادری گفت: «اصالت و تربیت خانوادگی شهید دکتر علی لاریجانی بدونتردید در شکلگیری شخصیت او نقشآفرین بوده است.»
عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب افزود: «در تاریخ فلسفه، چه در جهان اسلام و چه در مغرب زمین، فلاسفهٔ بسیاری را میشناسیم که در عرصهٔ نظر و اندیشه بسیار اثرگذار بودهاند، اما در زندگی شمار قابلتوجهی از این فلاسفه، نشانی یا نشان نمایانی از تحقق و تبلور حکمت نمیبینیم. بهویژه در میان فیلسوفان معاصر غرب، با نامآورانی روبهرو هستیم که نه تنها همچون فرزانگان زندگی نکردهاند، بلکه گاه زیستی خجالتآور داشتهاند. یکی از آرمانهای برخی فلاسفهٔ تراز اول نیز این بوده که چگونه میتوان حکمرانان را اهل حکمت کرد یا اهل حکمت را وارد عرصهٔ حکمرانی نمود.»
این استاد دانشگاه در ادامه اظهار داشت: «شهید لاریجانی برای ما و برای بسیاری در جهان که با او حشرونشر داشتند، نماد حکمت و فلسفهٔ زیسته بوده است؛ همان که در عربی به “الحکمة المعاشه” تعبیر میشود. او هم فلسفهدان بود و هم زیستی حکیمانه داشت. زیست حکیمانه یعنی در مقام نظر و عمل، هیچ وضع و موضعی را بدون دلیل نپذیریم و گفتار و رفتارمان سنجیده، متکی بر تجربهها و در چارچوب آموزههای معتبر باشد. همین معناست که بُعدی از تمایز میان فیلسوف و حکیم را رقم زده است. البتّه میدانیم که دستکم در سنّت اسلامی، فیلسوفان نامدارِ ما هرگز فیلسوف را صرفاً به عنوان عالمی آشنا با اصطلاحات و نظریات معنا نمیکردند، بلکه در او تحقق حکمت را میجستند و مشاهده میکردند.»
وی افزود: «فلسفه در بُعد نظری، انسان را اسیر تعیّنات و کلمات میکند و آن کار فلسفی ارزشمند است که تجسّد و تجسّم زیسته پیدا کند. ابن سینا میگوید: کسانی که در سیر و سلوک عرفانی هستند به نقطهای میرسند که در گفتار و رفتارشان آشفتگی پدید میآید، زیرا در نیمهراهاند؛ اما کسانی که به کمال میرسند و در اصطلاح از حال به مقام میرسند، منش و رفتارشان از آن آشفتگیها دور میشود و زیستی پیدا میکنند که در ظاهر عادی و در واقع متعالی است.»
عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب بیان کرد: «در فلسفه نیز کسانی که در مرحلهٔ میانی میمانند، غرق در مفاهیم و تعابیر میشوند و دوست دارند فلسفهدانی خود را در گفتهها و نوشتههایشان نشان دهند؛ امّا شهید لاریجانی، با وجود آشنایی عمیق با فیلسوفانی چون کانت در غرب و ملاصدرا در جهان اسلام، علاقهای به استفاده از واژههای پرطمطراق نداشت، بلکه در زیست فردی و شخصیاش میکوشید و این توفیق را یافت که حکیمانه رفتار کند. او در مقام حکمرانی نیز همین حکمت را بازتاب میداد. از اینرو، بهحق شایستهٔ عنوان حکیم و لقب فیلسوف-سیاستمدار بود.»