به گزارش روابط عمومی دانشگاه، حجت الاسلام والمسلمین دکتر سید ناصر موسوی؛ عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب در یادداشتی با عنوان «تحلیل تاریخ اسلام در راهبردهای جمهوری اسلامی در دوره رهبری امام شهید(قدس سره)» آورده است:

با استناد به اندیشه‌های رهبر شهید (آیت‌الله سید علی خامنه‌ای (قدس سره))، تاریخ را نه صرفاً مجموعه‌ای از رویدادهای گذشته، بلکه باید منبعی راهبردی برای شناخت سنت‌های الهی و قوانین تحول جوامع معرفی کرد. رهبر شهید با نگاهی ژرف، تاریخ را «کلاس درس روان‌شناسی اجتماعی» و آئینه‌ای برای عبرت و هموار کردن راه آینده می‌دانست.

در این نگاه، پنج نقش محوری برای تاریخ قابل شناسایی است: نخست، تاریخ منبع شناخت سنن الهی و محل تجلی چرخه‌های سقوط و پیشرفت تمدن‌هاست. دوم، تاریخ به مثابه ابزاری راهبردی برای آینده‌سازی عمل می‌کند؛ به این معنا که با تلفیق تجربه تاریخی، آموزه‌های دینی و شناخت وضعیت کنونی جامعه، می‌توان از تکرار اشتباهات جلوگیری کرد. سوم، تاریخ پشتوانه هویت امت اسلامی است؛ بدون تاریخ، هویت تضعیف می‌شود و وابستگی و پوچی حاکم می‌گردد. چهارم، تاریخ‌خوانی دقیق، معیاری برای تشخیص تحریف‌ها و وظیفه‌ای الهی-اجتماعی در مقابله با تحریف شخصیت‌ها و فرآیندها به شمار می‌آید. پنجم، تاریخ ابزار دشمن‌شناسی و فرهنگ‌شناسی است و بخشی از «بصیرت اجتماعی» را تشکیل می‌دهد.

از دل این اندیشه‌های تاریخی، راهبردهای عملی مشخصی استخراج می‌شود: آگاهی و بصیرت در مقابل فریب تمدن غرب، مقاومت در برابر ارعاب (با تأکید بر این نکته که کشف قوت ما و ضعف دشمن تنها در مسیر مقاومت میسر است)، عزت در برابر تحقیر، قانون‌مداری و تقویت اسلام سیاسی به عنوان راه حل مسائل جهان اسلام.

رهبر شهید در عرصه عمل نیز آثار مکتوب ارزشمندی از خود به جای گذاشته‌اند که تجلی نگاه تاریخی-راهبردی ایشان است؛ از جمله کتاب‌های «صلح امام حسن، پرشکوه‌ترین نرمش قهرمانانه تاریخ»، «انسان ۲۵۰ ساله»، «پیشوای صادق»، «آفتاب در مصاف»، «عنصر مبارزه در زندگی ائمه(ع)» و «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن».

در پایان باید تأکید کرد که نگاه رهبر شهید به تاریخ، نگاهی فعال و آینده‌ساز است که در آن گذشته، چراغ راه آینده و مایه عبرت برای هموار شدن مسیر تمدنی امت اسلامی محسوب می‌شود.