به گزارش روابط عمومی دانشگاه، به مناسبت شهادت امام زین العابدین (ع)، مجلس عزاداری آن حضرت با حضور و سخنرانی دکتر حیدر زهراب، عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب برگزار شد.

دکتر حیدر زهراب، در این مراسم به طرح مباحثی پیرامون «فضائل و معجزات اهل بیت (علیهم السلام) با تأکید بر کرامات حضرت امام زین العابدین (ع)» پرداخت و بر لزوم پذیرش فضائل ائمه معصومین (ع) و پرهیز از انکار معجزات آن بزرگواران تأکید کرد.

وی در ابتدای سخنان خود با اشاره به ذکر فضائل و مناقب اهل بیت عصمت و طهارت (ع)، اظهار داشت: چه سخن از حضرت زین العابدین (ع) باشد، چه دیگر معصومین، همواره باید دو نکته اساسی را در نظر داشت. نکته اول این است که علی‌رغم حجم انبوه روایات و فراوانی فضائل و مناقب و حتی معجزاتی که در کتب روایی ما به آن حضرات منسوب است، نباید این تصور برای کسی حاصل شود که فضائل و مناقب و مقامات معصومین (ع) محدود و منحصر به آنچه در روایات آمده است، بلکه برای کسانی که با فرهنگ اهل بیت (علیهم السلام) آشنایی بیشتری دارند، روشن است که مقامات آن بزرگواران به مراتب فراتر از آن چیزی است که در روایات نقل شده است؛ هم از حیث عقلی و هم از حیث نقلی.

عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب با اشاره به بیانات حضرت رسول (ص) در بیان فضائل امیرالمؤمنین (ع) گفت: مستحضرید که پیامبر اکرم (ص) فرمودند «عَلِیٌّ مَعَ الحَقِّ وَ الحَقُّ مَعَ عَلِیٍّ» و نیز فرمودند «عَلِیٌّ مِنِّی بِمَنزِلَةِ هَارُونَ مِن مُوسَی». آیات و روایات متعددی در این زمینه وجود دارد. با این حال، در پایان حضرت رسول (ص) به امیرالمؤمنین (ع) فرمودند: «يَا عَلِيُّ مَا عَرَفَ اَللَّهَ إِلاَّ أَنَا وَ أَنْتَ، وَ مَا عَرَفَنِي إِلاَّ اَللَّهُ وَ أَنْتَ، وَ مَا عَرَفَكَ إِلاَّ اَللَّهُ وَ أَنَا» و این نشان می‌دهد که هنوز مقامات و فضائلی از اهل بیت (علیهم السلام) وجود دارد که عقل بشر عادی حتی نمی‌تواند به آن نزدیک شود.

وی در ادامه به نکته دوم اشاره کرد و افزود: اگر فضیلت یا معجزه‌ای در روایتی نقل شد و به هر دلیلی، انسان نتوانست آن را هضم کند یا نپذیرفت، این نباید باعث شود که اصل آن فضیلت و کرامت را انکار کند. بلکه می‌تواند بفرماید که برای من ثابت نشده است. اما نباید به صرف استبعاد عقلی، به انکار آن بپردازد. در اینجا باید به توصیه حضرت امام جعفر صادق (ع) توجه کرد که در نامه‌ای به شیعیان خود فرمودند که در پذیرش فضائل اهل بیت (علیهم السلام) دقت و تحمل داشته باشند.

دکتر زهراب در ادامه به کتاب شریف بحارالانوار مرحوم علامه مجلسی (ره) اشاره کرد و گفت: در آنجا توضیحاتی وجود دارد که شیعیان تا مدتی، طبق توصیه حضرت، این نامه را تلاوت می‌کردند و در معانی آن تدبر می‌نمودند. از جمله فقراتی که در آن نامه وجود دارد، حضرت می‌فرماید: «من سرّه أن يلقى اللّه و هو مؤمن حقّا حقّا فليتولّ اللّه و رسوله و الّذين آمنوا و ليتبرّأ إلى اللّه من عدوّهم و ليسلّم إلى ما انتهى إليه من فضلهم. إنّ فضلهم لا يبلغه ملك مقرّب و لا نبيّ مرسل و لا من دون ذلك، ألم تسمعوا ما ذكره اللّه من فضل أتباع الأئمّة الهداة و هم المؤمنون؟ قال – تبارك و تعالى-: وَ مَنْ يُطِعِ اَللّٰه – و تلا إلى قوله-: وَ حَسُنَ أُولٰئِكَ رَفِيقاً و قال: و هذا وجه من وجوه فضل أتباع الأئمّة، فكيف بهم و بفضلهم؟!»؛ که اگر کسی دلش بخواهد روز قیامت به عنوان مؤمن واقعی محشور شود، باید به ولایت پروردگار، ولایت رسول (ص) و ولایت الذین آمنوا که ائمه اطهار (ع) هستند، ایمان داشته باشد و از دشمنان آنان بیزار باشد. سپس حضرت در مقام بعدی می‌فرماید که فضائل و معجزات را بپذیرد و اگر استبعادی در میان بود، نباید به صرف اینکه عقل من به آن نمی‌رسد، درصدد انکار برآید. حضرت تعلیل می‌آورد که «إنّ فضلهم لا يبلغه ملك مقرّب و لا نبيّ مرسل و لا من دون ذلك».

وی در ادامه به فضائل و معجزات حضرت امام زین العابدین (ع) پرداخت و گفت: مرحوم حر عاملی (ره) در کتاب ارزشمند خود، روایات متعددی در این زمینه دارند. مشهورترین کتاب وی «وسائل الشیعة» است که به فروع دین برمی‌گردد، اما کتاب دیگری نیز دارند به نام «إثبات الهداة بالنصوص و المعجزات» که بسیار مهم است و به اصول دین، به ویژه مسئله امامت، می‌پردازد. در این کتاب، وی زحمت کشیده و بالغ بر ۹۲۷ روایت از طرق مختلف، چه شیعه و چه سنی، جمع‌آوری کرده‌اند که در آنها به امامت ائمه اثنی‌عشر (ع) اشاره یا تصریح شده است. گاهی هم اسم یک یک ائمه (ع) به طور کامل ذکر شده است.

عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب افزود: در بخش معجزات حضرت امام زین العابدین (ع)، مرحوم حر عاملی حدود ۷۳ معجزه قطعیه از آن حضرت نقل کرده است. این معجزات گاهی در حد معجزات انبیای اولوالعزم است و دلالت صریح بر حقانیت و امامت آن حضرت دارد. برای تبرک و تیمن، به روایت بسیار مشهوری اشاره می‌کنم که مرحوم شیخ عباس قمی (ره) نیز در کتاب شریف «أنوار البهیة» آورده‌اند. این روایت، روایت جابر بن عبدالله انصاری (ره) است که اسم و لقب دوازده معصوم (ع) در آن آمده است. وقتی آیه شریفه «أَطِیعُوا اللَّهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ» نازل شد، جابر خدمت حضرت رسول (ص) مشرف شد و سوال کرد که این اولی الامر چه کسانی هستند که خدا اطاعت از آنان را در کنار اطاعت از خود و رسولش قرار داده است؟ حضرت (ص) بسیار صریح و شفاف فرمودند که آنان ائمه مسلمانان و خلفای من بعد از من هستند؛ اولین آنها امیرالمؤمنین علی (ع) و سپس حسن و حسین و سپس امام سجاد (ع) و سپس یکی یکی اسامی معصومین (ع) را نام بردند و اوصاف آن بزرگواران را نیز ذکر فرمودند. به عنوان مثال، به امام باقر (ع) فرمودند که لقب او «باقر» است و به امام صادق (ع) فرمودند که او را «صادق» بنامید، چون بعدها شخصی پیدا خواهد شد که ادعای امامت خواهد کرد و برای تمیز، او را صادق نخوانید.

دکتر زهراب سپس به معجزات حضرت امام زین العابدین (ع) پرداخت و گفت: بسیاری از این معجزات مربوط به بنی‌امیه می‌شود که وحشی بودند و جنایت‌هایی را حتی در مورد طفل شیرخوار و بقیه اهل بیت (علیهم السلام) و حضرت زینب (س) مرتکب شدند. البته تحلیلات و توجیهاتی نیز ممکن است وجود داشته باشد، اما آنچه بسیار پررنگ است، معجزاتی است که توسط حضرت امام زین العابدین (ع) برای حفظ باقیمانده اهل بیت (علیهم السلام) به کار گرفته شد.

عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب در ادامه به یکی از این معجزات اشاره کرد و گفت: وقتی کاروان اسرا از شام به سمت مدینه بازمی‌گشت، نعمان بن بشیر که از انصار بود و سابقه ولایت‌داری داشت، مأمور شد که کاروان حضرت را به مدینه برگرداند. اما عده‌ای از خواص و مشاوران یزید، به او گفتند که حضرت زین العابدین (ع) با آن خطبه آبرویی برای بنی‌امیه نگذاشته است پس بهتر است عده‌ای از نظامیان را در لباس راهزن به دو طرف راه بفرستی تا به این کاروان حمله کنند. یزید نیز این کار را کرد. اما وقتی رسیدند، حضرت زین العابدین (ع) شروع به نصیحت آنها کرد که این کار را نکنید، اما گوش نکردند. در نهایت، یکی از معجزات حضرت تحقق یافت و حضرت تصرفی کردند و بسیاری از آنها جان خود را از دست دادند. یزید و اطرافیانش فهمیدند که دیگر نمی‌توانند هر کاری می‌خواهند انجام دهند.

وی همچنین به داستان حمله به مدینه اشاره کرد و گفت: وقتی یزید، مسرف را مأمور قتل عام عمومی در مدینه کرد، به او توصیه کرده بود که به خانه حضرت زین العابدین (ع) متعرض نشود. با وجود اینکه دشمنی و مخالفت بین بنی‌هاشم و بنی‌امیه در اوج بود، اما می‌دانست که دسترسی به آن حضرت ممکن نیست. در تاریخ نقل شده که اگر کسی از سربازان جنایتکار خود خواست به خانه حضرت تعرض کند، که در آن قضیه حضرت از دور اشاره می‌کرد و آنها بر زمین می‌افتادند و هلاک می‌شدند.

دکتر زهراب در پایان با اشاره به خطبه حضرت امام زین العابدین (ع) در شام گفت: یکی از معجزات بسیار بزرگ آن حضرت، خطبه‌ای است که در شام خواندند و در آن، حقانیت اهل بیت (علیهم السلام) را به اثبات رساندند. یکی از حساس ترین سخنان امام سجاد (ع) که تحولی عظیم در بینش مردم نسبت به امویان ایجاد کرد و معادلات یزید را بر هم زد و خط مشی او را نسبت به اهل بیت (علیهم السلام) کاملاً تغییر داد.