محتوای غدیر، «انتقال و تفویض ولایت نبوی» به امیرالمؤمنین(ع) است
دین مجموعهای از امور سیاسی، معنوی، باطنی، آسمانی و زمینی است که همه این ابعاد در ولایت امیرالمؤمنین(ع) متجلی است.
به گزارش روابطعمومی دانشگاه، سومین جلسه از سلسله مباحث غدیرشناسی دهه امامت و ولایت با سخنرانی حجتالاسلاموالمسلمین دکتر محمدحسن نادم، عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب، برگزار شد.
دکتر نادم در سخنرانی خود با موضوع «غدیر از منظر نهجالبلاغه» که همزمان با سالروز ولادت امام هادی(ع) برگزار شد، ضمن تبریک این مناسبت، به جایگاه والای زیارت جامعه کبیره به عنوان یک منشور اعتقادی شیعه و همچنین زیارت غدیریه که یکی از زیارتهای قرآنی بهیادگارمانده از امام هادی(ع) است، به ارتباط این ولادت با غدیر اشاره کرد.
وی با طرح این پرسش که آیا واقعه غدیر در نهجالبلاغه منعکس شده است یا خیر، گفت: اگر ما به غدیر به عنوان یک حادثه تاریخی نگاه کنیم، نام آن در نهجالبلاغه نیامده است، اما این به معنای بیتوجهی امام علی(ع) به غدیر نیست؛ زیرا اولاً نباید میراث امام علی(ع) را منحصر در نهجالبلاغه دانست و بر اساس نهجالبلاغه داوری کرد، و ثانیاً باید به صورت جامع به همه سخنان آن حضرت توجه نمود که در منابع شیعه و اهل سنت به فراوانی آمده است. افزون بر موسوعههایی که برای گفتار آن حضرت وجود دارد، جناب علامه محمودی لاری در نهجالسعاده فی مستدرک نهجالبلاغه بخش قابل توجهی از آنها را در ۱۴ مجلد که بیش از ده برابر حجم نهجالبلاغه است گرد آورده است.
وی گفت: اگر واقعه غدیر به صورت صریح در نهجالبلاغه ذکر نشده، این بدان معنا نیست که نهجالبلاغه ربطی به غدیر ندارد؛ بلکه محتوای غدیر که به معنای امامت و ولایت مطلقه امیرالمؤمنین(ع) است، در بسیاری از خطبهها و سخنان امام علی(ع) به تفصیل مورد بحث قرار گرفته است.
دکتر نادم با تأکید بر اینکه محتوای غدیر یعنی انتقال و تفویض ولایت نبوی به امیرالمؤمنین(ع) است، افزود: غدیر به این معنا در سراسر نهجالبلاغه حضور دارد. وی افزود: پایاننامهای ۴۵۰ صفحهای با موضوع «امامت در نهجالبلاغه» را سراغ دارم که مؤلف تلاش نموده مفهوم محوری غدیر که همانا امامت امام علی(ع) است را از نهجالبلاغه نشان دهد. بنابراین در سراسر نهجالبلاغه سخن از امامت فراوان گفته شده است و در این کوتاهسخن فقط به فرازهایی از مطالب گذشته اشاره میشود. در خطبه اول تا سوم نهجالبلاغه پیشتر به بحثهای امامتی آنها اشاره شد و در خطبه دوم از مقام اهل بیت (علیهمالسلام) سخن رفت. بر اساس فرازهایی از این خطبه میتوان ولایتی که در روز غدیر از پیامبر گرامی اسلام(ص) به امیرالمؤمنین(ع) منتقل یا تفویض شد، همان ولایت مطلقه الهی دانست که پیامبر(ص) به عنوان خلیفه الهی از خداوند دریافت کرده بود و همان ولایت بدون کموکاست به امام علی(ع) منتقل شد که دارای سه تجلی است: نخست «ولایت علمی و مرجعیت دینی»، دوم «ولایت سیاسی و اجتماعی» و سوم «ولایت تکوینی و باطنی». و این همان ولایتی است که پیامبر(ص) فرمود: «مَنْ کُنْتُ مَوْلاهُ فَعَلِیٌّ مَوْلاهُ».
وی خاطرنشان کرد: اگر مقصود از «مولی» فقط ولایت سیاسی بود، پیامبر(ص) نیازی به این همه تأکید و برگزاری مراسم آنچنانی در آن شرایط سخت نداشت؛ بنابراین موضوع بسیار مهمتر از یک ولایت صرفاً سیاسی یا صرفاً علمی یا تکوینی است. امام علی(ع) در خطبه دوم فرمود: اهل بیت(علیهم السلام) أساس و عماد دین هستند. این فراز گواه است بر اینکه ولایتی که در غدیر به امام علی(ع) داده شد، تکبعدی نبوده، بلکه ولایتی کامل بوده است؛ زیرا دین مجموعهای از امور سیاسی، معنوی، باطنی، آسمانی و زمینی است که همه این ابعاد در ولایت امیرالمؤمنین(ع) متجلی است. ناگفته نماند که این بحث نیازمند فرصتی فراختر است که إنشاءالله در آینده به آن پرداخته خواهد شد.
دکتر نادم در پایان تأکید کرد: هرکس به نهجالبلاغه نگاه کند، مشاهده خواهد کرد که در سراسر آن غدیر موج میزند؛ و فراتر از یک رویداد تاریخی به آن توجه شده است. غدیر حقیقتی دانسته شده است که تمام ابعاد امامت و ولایت را در بر دارد. امید است خداوند توفیق پیروی از چنین امامی با چنین ولایتی را به همه ما عنایت فرماید.
