به گزارش معاونت آموزشی‌پژوهشی دانشکده ادیان و عرفان، نشست علمی با عنوان «گفتمان کالبدشناسانه و فیزیولوژیک مانوی به مثابه ابزار بیان دین: رویکردی الهیاتی – انسان‌شناختی به برخی آموزه‌های درمانی مانویت » در روز چهارشنبه، ۳۰ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵، به همت گروه ادیان شرق دانشکده ادیان و عرفان بصورت آنلاین و حضوری برگزار شد.

در این نشست علمی که به صورت آنلاین و با حضور جمعی از اساتید و دانشجویان در اتاق جلسات دانشکده برگزار گردید، دکتر محمد شکری فومشی، عضو هیئت علمی گروه ادیان شرق دانشکده ادیان و عرفان، به واکاوی نسبت میان دانش پزشکی و معنویت در نظام فکری مانویت پرداخت. دبیری علمی این جلسه نیز بر عهده دکتر محمد انصاری اصل از اعضای هیئت علمی گروه ادیان شرق بود.

چکیده‌ی‌ بحث ارائه شده به شرح ذیل می‌باشد:
این پژوهش با اتخاذ رویکردی الهیاتی ـ انسان‌شناختی، به بررسی اهمیت مفاهیم کالبدشناختی و فیزیولوژیک در گفتمان مانوی می‌پردازد؛ مفاهیمی که بازتاب آن‌ها در دست‌نوشته‌هایی از سه حوزة مهم زبانی دیده می‌شود: متون ایرانی میانه و ترکی اویغوری از واحة تورفان (در ایالت شین‌جیان چین) و متن قبطی کفالایا از مصر. در این پژوهش نشان داده می‌شود چگونه آموزه‌های مانوی با بهره‌گیری از زبان استعاری بدن و فرایندهای زیستی، از جمله زهدان، زایش، شکل‌گیری جنین، و جریان‌های درونی بدن، و همچنین روابط عاطفی مانند عشق مادر به فرزند، در خدمت تبیین مفاهیمی چون نجات روح، رهایی نور از ظلمت، و سلوک معنوی قرار می‌گیرند. مقاله همچنین بر نقش عناصر مقدس در کیهان‌شناسی مانوی، همچون عنصر «باد» به‌مثابه نیروی حیات‌بخش در فرآیند زایش، تأکید می‌کند و نسبت آن را با رستگاری روح و تطهیر نور بررسی می‌نماید. تحلیل این عناصر در بافت متون مانوی نشان می‌دهد که مانویت دینی است که از زبان پزشکی و فیزیولوژی به‌مثابه ابزاری استعاری و معرفتی برای انتقال آموزه‌های معنوی بهره می‌گیرد و بر این اساس، مانویت به‌مثابه یک نظام دینی معرفی می‌شود که در آن دانش پزشکی و معنویت درهم‌تنیده‌اند و دین همچون علمی درمانگر در خدمت سلامت انسان و نظم کیهانی قرار دارد. مطالعة حاضر، در پرتو متون اصیل مانوی، به بازنگری برخی تلقی‌های رایج از نظام فکری این دین می‌پردازد و چشم‌اندازی نو در حوزة الهیات و انسان‌شناسی مانوی می‌گشاید.