دینداری و ملی‌گرایی در جنگ

تاریخ انتشار:

تجاوز به مرز این ایران تنها تجاوز به خاک نیست، تجاوز به مرکز مقاومت و قلب تپنده حیات طیبه است.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه، حجت الاسلام والمسلمین دکتر مجید دهقان، عضو هیات علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه ادیان و مذاهب در یادداشتی با عنوان «دینداری و ملی‌گرایی در جنگ» آورده است:

شاید هیچ زمانی مثل این روزها هویت ملی با هویت دینی عجین نشده باشد. ملی‌گرایی ناب پیش از انقلاب با ارجاع به ایران پیش از اسلام هویت می‌یافت. ایرانی که در این خوانش به غیر خود نیامیخته بود.

در انقلاب و دفاع مقدس و سال‌ها بعد از آن گرچه این دو با هم تطابق یافتند ولی همچنان انسجام مفهومی مناسبی نیافته بودند. نه زبان متدینان به خواندن سرود “ای ایران” می‌چرخید و نه نمادهای صرفاً ملی دلالتی بر هویت دینی داشتند.

اما چه شد که در این روزها دینداران با شور و بدون لکنت از وطن می‌خوانند؟ مفهوم ایران در گفتمان ملی‌گرایی پهلوی در غیریت با سایر ملت‌ها معنا می‌شد، به همین دلیل هیچ گاه با مفهوم امّت آشتی نداشت. پس از انقلاب تلاش‌هایی شد تا نمادهای ملی از انحصار اپوزیسیون ملی‌گرا خارج شود ولی ترویج ملی‌گرایی هویت دینی را تضعیف می‌کرد.

شاید اولین بار در جنگ ۱۲ روزه بود که نمادهای ملی‌گرایی با شعارهای مذهبی به خوبی عجین شد و گسترش پیدا کرد. ایران در ملی‌گرایی انقلابی گرچه غیر از سایر ملیت‌هاست ولی نه غیریتی که نافی دیگران باشد.

 ایرانی انقلابی به ایرانی بودن خود افتخار می‌کند نه با ارجاع به ایران قبل از اسلام بلکه با استناد به ایران امروز که در برابر استکبار مقاومت می‌کند و الهام بخش و حامی سایر ملت‌ها شده است. تجاوز به مرز این ایران تنها تجاوز به خاک نیست، تجاوز به مرکز مقاومت و قلب تپنده حیات طیبه است.

این انسجام نه با عقب‌نشینی از آرمان‌های انقلاب اسلامی بلکه با ارجاع به ناب‌ترین اهداف آن حاصل گشته است. این پدیده را باید مطالعه کرد و پاس‌ داشت.