شرط پیروزی در میدانهای شرف و خون از منظر قرآن کریم
آنچه این روزها در خیابانهای ایران مشاهده میشود، حالاتی غیر قابل تحلیل با عوامل و زمینههای مادی است و تنها با مقیاس الهی قابل تبیین است.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه، دکتر احسان پورنعمان، عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب در یادداشتی با عنوان «شرط پیروزی در میدانهای شرف و خون از منظر قرآن کریم» آورده است:
برافراشتن پرچم مقدس ایران در روز قدس که با خون بانوی شهیده ایرانی گلگون شده بود، موجی از حماسه را در وجود همگان برانگیخت و هنر تصویربرداری قابی ماندگار را رقم زد که به تمامه گویای فرهنگ دینی این مردمان این سرزمین است؛ این حماسه سبب شد بر عوامل وجود و بروز این حماسه مروری داشته باشیم.
تابآوری و پایداری اجتماعی در سختترین شرایط جنگی نکتهای است که نتیجه زمینههای دیگری است. آنچه این روزها در خیابانهای ایران مشاهده میشود، حالاتی غیر قابل تحلیل با عوامل و زمینههای مادی است و تنها با مقیاس الهی قابل تبیین است. ثبات و پایداری غیر قابل وصفِ این سیل جاری جمعیت در رویارویی با انفجاری که میتواند نشان از انفجار بعدی و کشته شدن ایشان داشته باشد، نشانه چیست؟ جمعیتی که در این حماسه بیواهمه میخروشد و پا پس نمیکشد، چه عنصری دارد که اینگونه متفاوت شده است؟ با مروری بر آیات قرآنی میتوان بنمایههای این فرهنگ را بازیابی و تقویت نمود.
زیربنای پیروزی
ابتدا باید توجه داشت که به تصریح قرآن کریم هر گونه پیروزی اعم از موفقیتهای اجتماعی یا پیروزی بر دشمنان با یاری و نصرت الهی اتفاق میافتد و بدون محاسبه این مولفه اصلی، هیچ رخدادی واقع نمیشود؛ بنابراین برای رسیدن به نصرت الهی باید در مسیری که خداوند متعال ترسیم نموده گام نهاد. {وَمَا النَّصْرُ إِلاَّ مِنْ عِنْدِ اللهِ إِنَّ اللهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ)/ و يارى جز از سوى خداوند پيروزمند فرزانه نيست.(انفال/آیه ۱۰)}
حال با مروری بر آیات قرآنی این مسیر را اینگونه میبینیم:
مرحله اول: ثبات و پایداری
خداوند متعال در وصف مومنان راستین فرموده است: {(يُثَبِّتُ اللهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الآخِرَةِ …)/ خداوند، مؤمنان را در زندگى اين جهان و جهان واپسين با گفتار استوار پا برجا مىدارد…(ابراهيم / آیه ۲۷)}
این آیه، ایمان حقیقی را دلیلی معرفی میکند که سبب ثبات قدم مومنان در تمامی مراحل زندگی خواهد شد؛ اما آیا مومنان پس از رسیدن به این ثبات قدم در برابر کافران و مشرکان به پیروزی خواهند رسید؟
مرحله دوم: ازدیاد ایمان
قرآن کریم مومنان حقیقی و ثبات قدمی که در وجود آنان شکل گرفته را اینگونه توصیف میکند؛ در کارزار سخت رویاروئی سپاه حق و باطل و آن زمان که آنانی که ایمان در وجودشان رسوخ نکرده به وحشت و اظطراب میافتند، این مومنان با یادآوری و تصدیق وعده نصرت الهی ایمانشان فزونی مییابد و با صلابت و ثباتی بیشتر در میدان میمانند.
{وَلَمَّا رَأَى الْمُؤْمِنُونَ الأَحْزَابَ قَالُوا هَذَا مَا وَعَدَنَا اللهُ وَرَسُولُهُ وَصَدَقَ اللهُ وَرَسُولُهُ وَمَا زَادَهُمْ إِلاَّ إِيمَانًا وَتَسْلِيمًا/ و چون مؤمنان دستهها (ى مشرك) را ديدند گفتند: اين همان است كه خداوند و فرستاده او به ما وعده دادهاند و خداوند و فرستاده او راست گفتند و جز بر ايمان و فرمانبردارى آنان نيفزود.(احزاب / آیه ۲۲)}
مرحله سوم: استعانت از خدا، صبر و تقوا
قرآن کریم در مرحله بعدی از دعوت اولیای الهی برای صبر و تقوا خبر میدهد؛ به واسطه فضای ترسیم شده در آیه از نبرد بنیاسرائیل، موسی (ع) و فرعونیان این صبر مورد نظر، صبری در میدان مبارزه و تقوای مورد نظر به معنی پا پس نکشیدن از میدان جهاد با کافران و ظالمان است. در همین آیه خداوند برای امتی که به صبر و تقوا در میدان جهاد پایبند باشند، وراثت زمین که نتیجهای از عاقبت نیک متقین است را وعده میدهد.
{قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ اسْتَعِينُوا بِاللهِ وَاصْبِرُوا إِنَّ الأَرْضَ لِلَّهِ يُورِثُهَا مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ/ موسى به قوم خود گفت: از خداوند يارى بخواهيد و شكيبا باشيد، بىگمان زمين از آن خداوند است، به هر كس از بندگان خويش كه بخواهد به ميراث مىدهد و سرانجام (نيكو) از آن پرهيزگاران است.(اعراف / آیه ۱۲۸)
مرحله چهارم: نزول نصرت الهی
مومنانی که همگام با دستورات الهی به ثبات در ایمان رسیدهاند و با یقین به وعده الهی ایمانشان ازدیاد یافته است و در نتیجه پا در میدان جهاده نهادهاند؛ با استعانت از خداوند و صبر و تقوا در میدانهای نبرد، به جایگاه نصرت الهی میرسند. این نصرت الهی با نزول و همراهی فرشتگان الهی سبب قوتبخشی به مومنان و تضعیف و وحشت کافران میشود.
{بَلَى إِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا وَيَأْتُوكُمْ مِنْ فَوْرِهِمْ هَذَا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ آلاَفٍ مِنَ الْمَلاَئِكَةِ مُسَوِّمِينَ﴿١٢٥﴾ وَمَا جَعَلَهُ اللَّهُ إِلَّا بُشْرَىٰ لَكُمْ وَلِتَطْمَئِنَّ قُلُوبُكُمْ بِهِ وَمَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ- آری، اگر شکیبایی ورزید و پرهیزکاری کنید و دشمنان در همین لحظه، جوشان و خروشان بر شما بتازند، پروردگارتان شما را با پنج هزار فرشته نشان دار یاری می دهد(۱۲۵) ولی اینها را خداوند فقط بشارت، و برای اطمینان خاطر شما قرار داده؛ وگرنه، پیروزی تنها از جانب خداوند توانای حکیم است. (آل عمران / آیه ۱۲۵و۱۲۶)}
مرحله پنجم: پیروزى دوستان خدا و هلاکت دشمنان
در نهایت اگر جامعه ایمانی به پایداری و ثبات وازدیاد در ایمان برسد، و در میدان با صبر و تقوا استقامت بورزد، سنت قطعی الهی پیروزی این جامعه ایمانی است؛ سنتی که خداوند از تخلف ناپذیری آن خبر داده است.
{(وَلَوْ قَاتَلَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوَلَّوُا الأَدْبَارَ ثُمَّ لاَ يَجِدُونَ وَلِيًّا وَلاَ نَصِيرًا(۲۲) سُنَّةَ اللهِ الَّتِي قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلُ وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللهِ تَبْدِيلاً)/ و اگر کافران با شما پیکار میکردند بزودی فرار میکردند، سپس ولیّ و یاوری نمییافتند! (۲۲) این سنّت الهی است که در گذشته نیز بوده است؛ و هرگز برای سنّت الهی تغییر و تبدیلی نخواهی یافت!(فتح / آیه ۲۳)}
آنچه که در روز قدس شاهد آن بودیم، مرحله ازدیاد ایمان و استعانت و صبر و تقوایی بود که از اعماق جامعه همچون آتشفشانی فوران میکرد؛ با این وضعیت به امید خداوند و در صورت ادامه دادن وضعیت فعلی، نزول نصرت الهی و پیروزی مومنان در راه است.