به گزارش روابط عمومی دانشگاه، در ادامه سلسله جلسات «جهاد تبیین» در دانشگاه ادیان و مذاهب، دکتر محمد جاودان عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب در سخنانی با عنوان «پس از صبر نوبت ظفر آید» با تأکید بر جایگاه برجسته صبر در معارف اسلامی، آن را یکی از مهم‌ترین پایه‌های تربیت انسان مؤمن دانست.

عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب در ابتدای سخنان خود با اشاره به اینکه واژه و مفهوم صبر در بیش از هفتاد آیه از قرآن کریم مطرح شده است، گفت: صبر در منطق قرآن جایگاهی بنیادین دارد و خداوند متعال بارها پیامبر اکرم(ص) و مؤمنان را به صبر فراخوانده و آن را عامل هدایت، پیروزی و بهره‌مندی از نصرت الهی معرفی کرده است. چنانکه در آیه شریفه «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اسْتَعِینُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِینَ» صبر و نماز به عنوان دو نیروی بزرگ برای عبور از دشواری‌ها معرفی شده‌اند.

وی همچنین با اشاره به روایات اسلامی افزود: در آموزه‌های اهل‌بیت(ع) نیز صبر جایگاهی بسیار والا دارد. امیرالمؤمنین علی(ع) در کلامی معروف می‌فرمایند: «الصبر من الإیمان کالرأس من الجسد»؛ صبر نسبت به ایمان همچون سر نسبت به بدن است و همان‌گونه که بدن بدون سر حیات ندارد، ایمان نیز بدون صبر پایدار نمی‌ماند.

دکتر محمد جاودان در ادامه به تبیین معنا و حقیقت صبر پرداخت و با اشاره به دیدگاه رهبر معظم انقلاب اسلامی و شهید در اثر ارزشمند «گفتاری در باب صبر» که نخست در دهه پنجاه شمسی منتشر شده است، توضیح داد: صبر در منطق قرآن صرفاً به معنای تحمل منفعلانه و سکون در برابر مشکلات نیست، بلکه به معنای مقاومت و استقامت برای تکامل و در مسیر رسیدن به اهداف متعالی انسانی، اخلاقی و الهی است. بر این اساس، صبر حالتی فعال، آگاهانه و هدفمند به شمار می‌آید.

وی برای تبیین این معنا، به مثال کوهنوردی اشاره کرد که برای رسیدن به قله‌ای بلند، دشواری‌های مسیر، خستگی‌ها، آسیب‌ها و خطرات را تحمل می‌کند. این تحمل از سر تسلیم و بی‌حرکتی نیست، بلکه نوعی استقامت فعال برای دستیابی به هدفی بزرگ است. صبر در نگاه قرآن نیز چنین معنا و ماهیتی دارد؛ یعنی پایداری آگاهانه در مسیر حق تا رسیدن به مقصد.

دکتر محمد جاودان با بیان اینکه صبر یکی از سنت‌های مهم الهی در زندگی انسان است، گفت: قرآن کریم به روشنی نشان می‌دهد که صبر در نهایت به پیروزی و گشایش می‌انجامد. برای نمونه، داستان حضرت یوسف(ع) نمونه‌ای روشن از این حقیقت است. آن حضرت در طول زندگی خود با سختی‌های فراوانی از جمله حسادت برادران، دوری از خانواده، فروخته شدن به بردگی، تهمت ناروا و سال‌ها زندان روبه‌رو شد، اما در همه این مراحل صبر و تقوا پیشه کرد.

وی افزود: قرآن کریم در جمع‌بندی سرگذشت حضرت یوسف(ع) می‌فرماید: «إِنَّهُ مَن یَتَّقِ وَیَصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لَا یُضِیعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِینَ»؛ هر کس تقوا پیشه کند و صبر نماید، خداوند پاداش نیکوکاران را تباه نمی‌سازد. این آیه در حقیقت تضمینی الهی برای نتیجه درخشان صبر در زندگی انسان است و نشان می‌دهد که صبر یکی از کلیدهای مهم کامیابی در حیات انسانی به شمار می‌آید.

عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب ادامه داد: این حقیقت در فرهنگ و ادبیات فارسی نیز بازتاب یافته است؛ چنان‌که گفته‌اند: «صبر و ظفر هر دو دوستان قدیم‌اند، پس از صبر نوبت ظفر آید» و نیز «تیغ حلم از تیغ آهن تیزتر، بل ز صد لشکر ظفرانگیزتر».

وی در ادامه به گونه‌ها و عرصه‌های مختلف صبر اشاره کرد و گفت: بر اساس روایات اسلامی، صبر سه گونه اساسی دارد: صبر در برابر مصیبت‌ها، صبر در برابر گناه و صبر بر طاعت الهی. هر یک از این عرصه‌ها نیازمند مجاهدتی درونی و استقامتی روحی است و انسان مؤمن در مسیر رشد معنوی خود باید در هر سه عرصه به صبر و پایداری دست یابد.

دکتر محمد جاودان با بیان اینکه یکی از مهم‌ترین جلوه‌های اجتماعی صبر، صبر بر طاعت الهی است، افزود: بسیاری از عبادات و مسئولیت‌های دینی بدون استقامت و پایداری ممکن نیست. در این میان، جهاد در راه خدا یکی از برجسته‌ترین مصادیق صبر بر طاعت الهی به شمار می‌آید. جهاد که دفاع از دین، میهن، مردم و ارزش‌های انسانی و الهی را در بر می‌گیرد، عرصه‌ای است که در آن صبر در عالی‌ترین شکل خود جلوه‌گر می‌شود؛ زیرا تحمل دشواری‌های میدان نبرد، دوری از خانواده، خطرات جانی و سختی‌های فراوان جنگ، همگی نیازمند صبری بزرگ و استقامتی عمیق است. از همین رو قرآن کریم بارها مجاهدان را به صبر فراخوانده و پیروزی را در گرو پایداری آنان دانسته است.

استاد دانشگاه ادیان و مذاهب گفت: ملت ایران درس صبر را در مکتب قرآن و اهل‌بیت(ع) آموخته و در طول سال‌های گذشته بارها آن را در میدان عمل به نمایش گذاشته است؛ چه در دوران دفاع مقدس و چه در حوادث و چالش‌های پس از آن. در شرایط کنونی نیز رزمندگان این سرزمین با الهام از اسوه‌های صبر در کربلا، با ایثار و فداکاری در میدان دفاع از سرزمین اسلامی ایستاده‌اند و ملت نیز با وجود سختی‌ها و تهدیدها، با صبوری و استقامت از آنان حمایت می‌کند.

وی با استناد به وعده الهی «إِن تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا لَا یَضُرُّکُمْ کَیْدُهُمْ شَیْئًا» تأکید کرد: صبر و تقوای یک ملت می‌تواند توطئه‌ها و نقشه‌های دشمنان را بی‌اثر سازد.

دکتر محمد جاودان در پایان خاطرنشان کرد: ملت ایران با پیشینه‌ای دیرینه، تمدنی درخشان، ایمان عمیق و اراده‌ای استوار، در پرتو آموزه‌های قرآن کریم و فرهنگ عاشورا راه صبر و پایداری را ادامه خواهد داد. این ملت آموخته است که در برابر سختی‌ها و فشارها باید با صبر و استقامت ایستادگی کرد؛ زیرا هرچند صبر در آغاز دشوار و تلخ به نظر می‌رسد، اما ثمره آن شیرین و پیروزمندانه است؛ چنان‌که سعدی شیرازی می‌گوید: «صبر تلخ است ولیکن برِ آن شیرین است».