به مناسبت سالروز شهادت حضرت امام موسی بن جعفر علیه‌السلام، مراسمی با حضور دانشگاهیان برگزار شد و حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر الهی‌منش در این مراسم، به تبیین ابعاد شخصیتی، معرفتی و تاریخی امام موسی بن جعفر (ع) پرداخت.

ولادت امام کاظم (ع) و پیوند آن با عالم ملکوت

سخنران در آغاز با اشاره به ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد ولادت حضرت امام موسی بن جعفر علیه‌السلام اظهار داشت: در منابع روایی، ولادت آن حضرت با ویژگی‌هایی مشابه ولادت حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها نقل شده است. بنابر فرمایش امام صادق علیه‌السلام، پیش از تولد امام کاظم (ع)، غذایی از عالم بهشت برای ایشان آورده شد که مبدأ تکوّن وجودی آن حضرت قرار گرفت؛ امری که نشان‌دهنده جایگاه ویژه امام در نظام خلقت و طهارت طینت اهل‌بیت علیهم‌السلام است.

وی با استناد به جلد پنجم بحارالانوار، به تبیین تفاوت «طینت روحی» و «طینت جسمی» اهل‌بیت، انبیا و مؤمنان پرداخت و تأکید کرد: طینت روحی اهل‌بیت از مرتبه‌ای فراتر از علیّین و طینت جسمی آنان نیز از حقیقتی لطیف و عقلی نشئت گرفته است؛ امری که جایگاه ممتاز آنان را در عالم هستی روشن می‌سازد.

کرامت انسان از منظر اهل‌بیت (ع)

دکتر الهی‌منش با اشاره به فرمایش امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام مبنی بر اینکه «جان انسان قیمتی جز بهشت ندارد»، افزود: در کلام امام موسی بن جعفر (ع)، این معنا حتی به بدن انسان نیز تعمیم می‌یابد؛ به‌گونه‌ای که حضرت می‌فرمایند بدن انسان نیز نباید به کمتر از بهشت فروخته شود. این بیان، نشان‌دهنده رشد فکری جامعه و تأکید اهل‌بیت بر کرامت وجودی انسان در دوره امامت امام کاظم (ع) است.

روزه، اخلاص و جایگاه عقل

وی در ادامه با اشاره به حدیث «الصوم لی و أنا أجزی به» گفت: روزه عبادتی است که اوج اخلاص در آن متجلی است و از همین‌رو، پاداش آن به ذات اقدس الهی نسبت داده شده است.
سخنران سپس به نقش محوری عقل در مکتب امام کاظم (ع) پرداخت و با توصیه به مطالعه کتاب عقل و جهل از اصول کافی و فرمایشات حضرت خطاب به هشام بن حکم، اظهار داشت: امام کاظم (ع) همواره بر ترجیح کیفیت بر کمیت تأکید داشتند و اکثریت عددی را ملاک حقانیت نمی‌دانستند.

وی عقل را به کارخانه‌ای تشبیه کرد که برای فعالیت نیازمند مواد اولیه است و افزود: علم، همان ماده اولیه‌ای است که عقل را به کار می‌اندازد؛ ازاین‌رو، حرکت به سوی علم و معرفت، توصیه مؤکد امام کاظم (ع) به پیروان خویش است.

توجه ویژه امام کاظم (ع) به ایران و نقش تاریخی آن

حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر الهی‌منش با اشاره به روایات مرتبط با ایران، تأکید کرد: امام موسی بن جعفر (ع) توجه ویژه‌ای به شیعیان ایرانی داشته‌اند. روایت معروف قیام مردی از قم و یارانی استوارتر از کوه، که زمینه‌ساز ظهور حضرت ولی‌عصر (عج) معرفی شده‌اند، از جمله این روایات است.

وی افزود: هجرت امام رضا (ع) و حضرت فاطمه معصومه (س) به ایران، صرفاً یک تصمیم امنیتی نبود، بلکه مأموریتی الهی برای گسترش و تعمیق تشیع در این سرزمین محسوب می‌شود. کثرت اولاد امام کاظم (ع) نیز در همین راستا و با هدف ترویج معارف اهل‌بیت در مناطق مختلف، به‌ویژه ایران، قابل تحلیل است.

شهادت امام کاظم (ع)؛ سپر بلای شیعیان

در بخش پایانی سخنرانی، دکتر الهی‌منش به فلسفه شهادت امام موسی بن جعفر (ع) پرداخت و با استناد به روایتی از اصول کافی بیان کرد: خداوند، امام کاظم (ع) را میان نزول عذاب بر شیعیان یا تحمل آن عذاب توسط خود مخیّر ساخت و آن حضرت، با ایثار کامل، خود را سپر بلای شیعیان قرار دادند. سال‌های طولانی زندان و در نهایت شهادت مظلومانه ایشان، جلوه‌ای از این فداکاری عظیم است.

وی با اشاره به ماجرای علی بن اسماعیل و پایبندی امام کاظم (ع) به صله‌رحم حتی در سخت‌ترین شرایط، این رفتار را نمونه‌ای برجسته از اخلاق الهی و سیره عملی اهل‌بیت دانست.

در پایان این مراسم، سخنران با دعا برای تعجیل در فرج حضرت ولی‌عصر (عج)، عاقبت‌بخیری امت اسلامی، عزت و سلامتی مقام معظم رهبری و حشر شهدای اخیر با سیدالشهدا علیه‌السلام، سخنان خود را به پایان رساند.