تفسیر آیات قرآن کریم در خصوص «شرایط یاری خداوند»محور اصلی بحث، آیه ۴۰ سوره حج است که میفرماید:
«الَّذِينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّكَاةَ وَأَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ وَلِلَّهِ عَاقِبَةُ الْأُمُورِ»
(کسانی که اگر در زمین به آنان قدرت بخشیدیم، نماز برپا میدارند، زکات میپردازند، به کار نیک فرمان میدهند و از زشتی بازمیدارند؛ و پایان همه کارها از آنِ خداست.)
۱. شرط اول یاری خداوند: اهتمام به امور فرهنگی و عبادی
خداوند در این آیه، نخستین نشانه یاریکنندگان خود را «اقامه نماز» معرفی میکند. این امر نشاندهنده آن است که دغدغه اصلی یاریکنندگان خدا، باید مسائل فرهنگی و تربیتی باشد؛ از جمله:
۲. شرط دوم: امر به معروف و نهی از منکر
دومین شرط نصرت الهی، «گسترش توحید در جامعه» از طریق امر به معروف و نهی از منکر است. هرکس در راستای ترویج ارزشهای الهی و مقابله با منکرات بکوشد، در زمره یاریکنندگان خداوند قرار میگیرد.
به بیان قرآن: «إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ يَنْصُرْكُمْ» (اگر خدا را یاری کنید، او نیز شما را یاری میکند).
۳. هشدار قرآن: پیامدهای تبعیت از دشمن
در سوره بقره آیه ۱۲۰، خداوند هشدار میدهد: دشمنان هرگز از تو راضی نخواهند شد، مگر آنکه از آیین آنان پیروی کنی. تبعیت از دشمن به معنای الگوبرداری از رفتار، قوانین و روشهای آنان است؛ حتی اگر در ظاهر، رابطهای مبتنی بر مذاکره و قرارداد برقرار شود.
قرآن تصریح میکند: هرگاه مؤمنان به سمت دشمنان متمایل شوند و بر آنان تکیه کنند، یاری الهی از آنان سلب خواهد شد: «وَلَا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ» (به ستمگران گرایش نیابید که آتش شما را فرا میگیرد).
۴. جهاد تبیین؛ وظیفه همگانی
رهبر انقلاب اسلامی تأکید کردهاند: «جهاد تبیین وظیفه همه ماست». اگر انقلاب اسلامی دچار آسیب شود، نه تنها تشیع و اسلام، بلکه امنیت و استقلال کشور نیز به خطر خواهد افتاد.
تجربه کشورهایی مانند سوریه نشان میدهد که دشمن در جنگ نرم، هویت و باورهای مردم را نشانه میگیرد؛ همانگونه که پس از شهادت امام علی (ع)، توطئههایی برای تحریف چهره ایشان صورت گرفت.
یاری خداوند مشروط به عمل به واجبات دینی، ترویج ارزشها و پرهیز از هرگونه وابستگی و اعتماد به دشمنان است. جهاد تبیین و روشنگری در شرایط کنونی، مسئولیتی همگانی است که تمام آحاد ملت ـ به ویژه علما، اساتید و فرهیختگان ـ باید بدان اهتمام ورزند.
خداوند توفیق فهم آیات قرآن، تشخیص وظیفه و عمل به آن را به همگان عطا فرماید.
**اللهم صل علی محمد و آل محمد