تخریب مساجد؛ اوج فساد در زمین
قرآن در سوره حج به یکی از مهمترین مظاهر فساد در زمین یعنی تخریب و ویران کردن مکانهای عبادت اشاره کرده است.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه، دکتر محمدحسن محمدی مظفر، عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب در یادداشتی با عنوان تخریب مساجد؛ اوج فساد در زمین آورده است:
خداوند در قرآن کریم در آیه 251 بقره می فرماید: «…وَلَوۡلَا دَفۡعُ ٱللَّهِ ٱلنَّاسَ بَعۡضَهُم بِبَعۡضࣲ لَّفَسَدَتِ ٱلۡأَرۡضُ …؛ و اگر خداوند برخی از مردم را با برخی دیگر دفع نمی کرد، زمین را فساد فرا می گرفت…». برای فساد زمین مصادیق گوناگونی می توان برشمرد؛ ازجمله فساد در محیط زیست و تخریب منابع طبیعی، فساد در جوامع و تخریب امکانات شهری و زیستی، کشتار انسانها و دیگر موجودات زنده، فساد اخلاقی و فرهنگی. در آیه سوره بقره از فساد زمین به طور مطلق، و بدون ذکر مصداق خاصی سخن رفته است.
تعبیر «وَلَوۡلَا دَفۡعُ ٱللَّهِ ٱلنَّاسَ بَعۡضَهُم بِبَعۡضࣲ» در آیه 40 سوره حج نیز به کار رفته است: «… وَلَوۡلَا دَفۡعُ ٱللَّهِ ٱلنَّاسَ بَعۡضَهُم بِبَعۡضࣲ لَّهُدِّمَتۡ صَوَٰمِعُ وَبِيَعࣱ وَصَلَوَٰتࣱ وَمَسَٰجِدُ يُذۡكَرُ فِيهَا ٱسۡمُ ٱللَّهِ كَثِيرࣰا وَلَيَنصُرَنَّ ٱللَّهُ مَن يَنصُرُهُۥٓ إِنَّ ٱللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ؛ و اگر خداوند برخی از مردم را با برخی دیگر دفع نمی کرد، صومعه ها و کلیساها و کنیسه ها و مساجدی که در آنها نام خدا فراوان برده میشود؛ تخریب و ویران می شد؛ و هرآینه خداوند کسانی را که او را یاری کنند، حتما یاری می کند؛ که خداوند قوی و عزیز است». این آیه هم همان لحن آیه سوره بقره را دارد و به ذکر مصادیق خاصی از فساد در زمین تصریح کرده است؛ یعنی در این آیه بجای «لَّفَسَدَتِ ٱلۡأَرۡضُ» تعبیر «لَّهُدِّمَتۡ صَوَٰمِعُ …» آمده است.
از کنار هم قراردادن این دو آیه (بقره/251؛ حج/40)، می توان نتیجه گرفت که قرآن در سوره حج به یکی از مهمترین مظاهر فساد در زمین – و شاید مهمترین به طور مطلق – یعنی تخریب و ویران کردن مکان های عبادت (که مساجد را می توان از برترین آنها دانست) اشاره کرده است. از این آیه همچنین فهمیده می شود که همه مکانهای عبادتِ خداوند از نگاه قرآن قابل احترام و اهتمام هستند، خواه کلیسا و خواه صومعه و خواه کنیسه و خواه مسجد؛ به طوری که خداوند به منظور جلوگیری از انهدام و تخریب آنها، اذن در جهاد و دفاع را تشریع کرده (حج/39) و دفع برخی از انسانها را با برخی دیگر برای حصول منع از تخریب این اماکن، مقرر فرموده است.
از تعبیر «يُذۡكَرُ فِيهَا ٱسۡمُ ٱللَّهِ كَثِيرࣰا» نیز می توان استنباط کرد که مکانهای عبادتی که این ویژگی را دارند و نام و یاد خدا در آنها فراوان است، حرمت و اهمیت دارند؛ بنابر این اماکنی نظیر حرم امامان معصوم و امامزاده ها را نیز می توان به اماکن مذکور در قرآن ملحق ساخت؛ زیرا در آنجاها نیز خداوند به وفور یاد می شود و اسماء خدا مدام خوانده می شود. اگر نگاهمان را بازتر کنیم، می توانیم این حکم را به عموم سرزمینهای اسلامی – که طبعا اسم خداوند در آنها بیشتر یاد می شود – هم تعمیم دهیم؛ و در این میان، سرزمین جمهوری اسلامی ایران یکی از برترین سرزمینهایی است که بیشترین یاد خداوند در آن پیوسته وجود دارد.
در انتهای آیه خداوند به یاری کنندگان خود، وعده مؤکدی بر یاری کردنشان داده است. ازجمله مصادیق یاریکنندگان خداوند در این سیاق، کسانی هستند که به احیای اماکن عبادی و دفاع از آنها می پردازند. جمهوری اسلامی ایران همواره خداوند را یاری کرده، و مدافع آبادی و حرمت و حفاظت از اماکن عبادی بوده است و از آنها در جای جای سرزمین های اسلامی حمایت کرده است؛ به ویژه در عراق و سوریه و لبنان و فلسطین، که در سالهای اخیر بیشتر در معرض آسیب بوده اند. و اینک در انتظار تحقق وعده خداوند هستیم که نصرت خود را هر چه بیشتر محقق کند و جمهوری اسلامی ایران را بیش از پیش یاری دهد؛ انشاءالله.