تبیین جهاد و جهاد تبیین
به گزارش روابط عمومی دانشگاه، حجت الاسلام والمسلمین دکتر محمدحسن نادم عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب در یادداشتی با عنوان تبیین جهاد و جهاد تبیین آورده است:
در قرآن کریم حدود 47 بار واژه جهاد و مشتقات آن آمده است. حدود ده مورد از آیات منصرف به معانی دیگر است مانند جهد ایمانهم (قسمتهای محکم وسخت). بیش از 15 مورد سفارش به جهاد فی سبیل الله شده و تعدادی از آیات سفارش به جاهد الکفار والمنافقین دارند. چندی از آیات نیز به جهاد با جان و مال تصریح کردهاند. نکته قابل توجه اینکه به جهاد با زبان در آیات تصریح نشده است اما در روایات نبوی آمده «جاهدوا المشرکین باموالکم وانفسکم والسنتکم و ان المومن یجاهد بنفسه وسیفه ولسانه». همچنین امام علی(ع) در نامه 47 دارد «والله والله فی الجهاد باموالکم وانفسکم والسنتکم فی سبیل الله».
با توجه به آنچه بیان شد، اگر چه می توان معنای وسیع و عامی برای جهاد در نظر گرفت، اما از آیات وروایات این تعمیم بر داشت نمیشود. زیرا اولا جهاد با جان یعنی تلاش مضاعف فی سبیل الله، پس جهاد با مال و زبان هم باید فی سبیل الله باشد. ثانیا همانطور که جهاد با جان مقابله با خود کفار ومشرکین است جهاد با زبان نیز مقابله با تفکرات کفار و مشرکین در هر عصر و زمان است. پس اگر جهاد بر اساس آیات و روایات یک امر مقدس و از جایگاه ویژه در نظام الاهیاتی مسلمانها بر خوردار است، واژه جهاد نیز در میان واژهها از قداست خاص و ویژه برخوردار است و نباید از آن در امور غیرمقدس استفاده ابزاری شود.
قابل یادآوری است در زمان ما از جهاد زبانی به جهاد تبیین یاد میکنند، مراد از تبیین، تبیین حقایقی است که کفار و مشرکین معاصر یا متاثرین از خط فکری آنها با ایجاد شبهات و تحریف حقایق مطرح می کنند و همانند اینکه خودشان مانع هدایتاند افکارشان نیز مانع هدایت میشود. بنابراین در مقابل آنها و افکارشان هر سه نوع جهاد لازم است از این رو مقام معظم رهبری درباره جهاد تبیین می گویند:«در عصری که شبهات دینی، انحرافات فکری، تهاجم فرهنگی در اوج است وظیفه ما سنگین است استفاده از ابزار زبان و قلم بهترین راه برای مقابله از هجمهها است این جهاد جامعه را از انحراف وگمراهی نجات خواهد داد».
حاصل اینکه با اقدام بسیار خوبی نشستهایی مفید و قابل استفاده توسط اساتید محترم و فرهیخته دانشگاه ادیان ومذاهب با عنوان جهاد تبیین ارائه میشود که بنا به آنچه بیان شد مباحث مطرح شده هیچ کدام از مصادیق نیازمند به جهاد تبیین به عنوان یک وظیفه الهی نیستند. بلکه این موضوعات برای نشان دادن تلاش دانشگاه بسیار خوب مطلوب و بایسته است. بلی آنچه میتواند در راستای جهاد واقعی تبیین بیان شود نشان دادن کارهایی است که در تحقق تبیین حقایق و انحرافات اعتقادی و فرهنگی توسط دانشگاه انجام گرفته است که شوربختانه این قبیل کارها تاکنون یا با دغدغههای کارگزاران بزرگوار همخوان نبوده است یا موانع دیگری وجود داشته که امید است شاهد تکرار آنها نباشیم.