مذاهب فقهی (مطالعات تطبیقی مذاهب اسلامی)

مذاهب فقهی (مطالعات تطبیقی مذاهب اسلامی)

دکتری | پژوهش محور

رشته دکتری «مطالعات تطبیقی مذاهب اسلامی» پژوهش محور یک دوره کامل آموزش تخصصی، مطابق با ضوابط و مصوبات شورای عالی برنامه‌ریزی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ایران است که به شناخت شباهت‌ها تفاوت‌‌ها، مبانی و تاریخ تطور مذاهب فقهی در اسلام می‌پردازد. فقه و مقررات شرعی بخش مهمی از تعالیم دینی مسلمانان است. همچنین فقها نقش چشمگیر و موثری در حیات فردی و اجتماعی مسلمانان داشته‌اند و گاهی اوقات در تحولات سیاسی، جایگاهی همچون رهبران صاحب‌ نفوذ داشته‌اند. از این رو شایسته است مطالعات تخصصی پیرامون دانش فقه و مبانی و منابع آن تعمیق و گسترش یابد.

این مطالعات بدون توجه به تاریخ تحولات و تعامل علمی ارباب فقه و اصول و دانش‌های وابسته به فقه همچون رجال و حدیث میسر نیست. هم اکنون مراکز دینی و فقهی چه در قالب حوزه‌های فقهی و مراکز سنتی و چه در قالب مراکز دانشگاهی با سؤالات جدی مواجه هستند که پاسخگویی به آنها نیازمند پرورش نیروی انسانی کارآمد و آشنا به اسباب اختلافات فقهی، روش اجتهاد و استنباط فقهی است. همچنین آشنایی به نحوه تعامل دانش فقه با رشته‌های دیگر علوم انسانی و جایگاه خاص نظریه‌پردازی در این دانش و دانش‌های وابسته همچون اصول و رجال و حدیث‌شناسی در پاسخگویی به این مطالبات نقش بسزایی دارد. بعلاوه شناخت مذاهب فقهی می‌تواند به رفع تعارض و تنافر و ایجاد وحدت میان پیروان مذاهب اسلامی و نیز هموار ساختن راه تقریب، گفتگوی میان مذاهب، تعامل اساتید و محققان رشته فقه و علوم وابسته بیانجامد.

دانش‌آموختگان این رشته می‌توانند با نگاهی به مجموعه آراء و اقوال مذاهب فقهی و نوع ادله و نحوه سؤال پردازی و پاسخگویی هر یک، از ابتکارات علمی و نوآوری‌های موجود در هر مذهب فقهی استفاده کنند و روند تکاملی علم فقه را تسریع بخشند. همچنین دانش‌آموختگان این رشته می‌تواند با اشرافی که بر مباحث فقهی مذاهب اسلامی پیدا می‌کنند به تدریس و پژوهش در این رشته بپردازند. علاوه بر این، آنها می‌توانند برای مجموعه‌های فرهنگی و امنیتی که با مذاهب مختلف سروکار دارند مشاورانی آکادمیک، متخصص و آشنا به  احکام و سلایق مذاهب مختلف باشند.

داشتن مدرک فوق لیسانس یا معادل آن برای تحصیل در این رشته کافی است. این مدرک باید به تایید کنسولگری ایران در کشوری که صادر کننده آن است رسیده باشد. بر این اساس، لزومی بر تطابق رشته تحصیلی در مقطع قبلی با مقطع دکترا برای دانشجویان خارجی متقاضی تحصیل در این رشته وجود ندارد. هر فردی که خارج از ایران تحصیل کرده باشد با هر رشته‌ی تحصیلی در صورت داشتن صلاحیت علمی و موافقت اعضای هیئت علمی گروه می‌تواند در این دوره تحصیل کند. در واقع دانشجوی غیر مرتبط با رشته دکتری باید صلاحیت علمی خود را به هر طریق ممکن به اعضای هیئت علمی گروه اثبات کند. طبعا داشتن کتاب، مقاله علمی و ژورنالیستی و علاقه‌مندی شرکت در این رشته‌ می‌تواند در موافقت هیئت علمی گروه تاثیر گذار باشد.

طول دوره دکتری «مذاهب فقهی» ۴ سال و برابر ۸ نیم سال تحصیلی است که ۴ نیم‌سال آن برای آموزش، یک نیم‌سال برای گذراندن آزمون جامع و سه نیم سال آن برای نگارش رساله دکتری می‌باشد. دانشجویان در ترم اول دروس جبرانی و در ترم‌های بعدی واحدهای دروس تخصصی و اختیاری را می‌گذرانند. برنامه دکتری مذاهب فقهی شامل 52 واحد درسی است که 18 واحد آن اصلی، 16 واحد جبرانی و 18 واحد نیز پایان نامه است. دروسی همچون «ممیزات مکتبهای اصولی در میان مذاهب»، «تأثیر اختلاف اصولی در فقه»، «بررسی تطبیقی قواعد فقهی میان مذاهب»، «جایگاه نظریه‌های فقهی در مذاهب (ادله، مفاد، محدوده)»، و «مبانی کلامی موثر در فقه مذاهب»، دروس اصلی‌اند. در میان واحدهای جبرانی نیز دروسی همچون «تاریخ مذاهب کلامی»، «تاریخ مذاهب فقهی»، «جریان‌شناسی تقریب»، «فقه حنفی و شافعی»، «فقه مالکی و حنبلی»، و «فقه امامیه و زیدیه» گنجانده شده است.

  • هزینه‌ی کل دوره برای دانشجویان غیر ایرانی (سال ۲۰۲۲-۲۰۲۱): 6۰۰۰ دلار (این هزینه شامل هزینه‌­های تحصیلی دانشجوست و شامل هزینه­‌های زندگی از جمله غذا و محل اقامت نمی­‌شود).

مجموعه مدارکی که برای ثبت نام در رشته­‌های دکتری پژوهش‌محور دانشگاه ادیان و مذاهب لازم است عبارتند از:

  • فرم درخواست تکمیل شده
  • تصویر گذرنامه یا مدرک اقامتی معتبر (در صورت تمایل دانشجو به حضور در دانشگاه)
  • تصویر مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد یا معادل آن و ریز نمرات ترجمه شده به زبان انگلیسی یا عربی یا فارسی
  • تصویر یک قطعه عکس پرسنلی 4*3
  • رزومه شامل سوابق تحصیلی و کاری

دکمه «درخواست کن» در مقابل هر رشته شما را به پورتال ثبت نام آن رشته منتقل می­‌کند. در پورتال ثبت نام شما می‌­توانید مدارک و درخواست خود را بارگزاری و ارسال کنید. ثبت نام شما زمانی تکمیل می‌­شود که درخواست و مدارک خود را به طور کامل در پورتال ثبت­‌نام بارگزاری و ارسال کنید.