کلام امامیه؛ تطورات تاریخی

علم کلام را باید اصیل‌ترین و نخستین دانش اسلامی دانست که خاستگاه آن را  باید در قرآن کریم، سنت نبوی و سخنان ائمه اطهار(ع) جستجو کرد. این علم در طول تاریخ پرفراز و فرود اسلام، مسئولیت استنباط، تبیین، دفاع عقلانی و نظام‌بخشی به عقاید اسلامی را بر عهده داشته است. این دانش گرانسنگ که به شناخت خداوند متعال و اسماء و صفات او می‌پردازد، نه تنها به عنوان اشرف علوم اسلامی شناخته می‌شود، بلکه زیربنای بسیاری از علوم دیگر در تمدن اسلامی بوده و جایگاهی رفیع و غیرقابل انکار در منظومه معارف اسلامی یافته است.

در طول تاریخ، دانش کلام عموماً با رویکردها و نگرش‌های متفاوتی چون رویکرد نقلی، رویکرد عقلی-کلامی، رویکرد فلسفی و رویکرد عرفانی مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. اما باید اذعان کرد که رویکرد تاریخی به این دانش، کمتر مورد توجه جدی بوده است.