دانشگاه ادیان و مذاهب
  ورود به سامانه
نام کاربری
 
وب سایت دانشگاه
سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
پست الکترونیک
کلمه عبور
AR EN FA
 
آخرین مطالب
گفت‌وگوی شفقنا با حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمد مسجدجامعی؛
علل تفاوت واکنش مسلمانان به کاریکاتورهای موهن با واکنش پیروان سایر ادیان
طی حکمی از سوی نماینده ولی فقیه در استان گلستان؛
رئیس مرکز بزرگ اسلامی شمال کشور منصوب شد
در گفتگو با دکتر خان‌صنمی عضو بنیاد ملی نخبگان مطرح شد:
دانشگاه ادیان و مذاهب از سرآمدان بنیاد نخبگان
مدیر انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب خبر داد:
عرضه آثار صاحب‌قلمان دانشگاه ادیان و مذاهب در کتابسرا
با همکاری دانشگاه ادیان و مذاهب و دانشگاه پادربورن آلمان؛
مدرسه زمستانه ادیان برگزار می‌شود
دکتر حمیدرضا شریعتمداری مطرح کرد؛
حضرت فاطمه(س)؛ تجسم رسالت و مسئولیت

در سوگ دانشوری با دغدغه‌هایی علمی، فلسفی و دینی

 
تاریخ انتشار: 1399/09/09    

در سوگ دانشوری با دغدغه‌هایی علمی، فلسفی و دینی

آن‌چه در این دانشور فرزانه موج می‌زد، کنار هم نشاندن سمت‌وسوگیری‌های فلسفی، دینی و علمی (به معنای تجربی یا همان علوم شناختی) و قرار دادن این سویه‌ها در خدمت کشور و نظام اسلامی بود.

حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر حمیدرضا شریعتمداری رئیس دانشکده فلسفه دانشگاه ادیان و مذاهب در یادداشتی به یادکرد شهید محسن فخری‌زاده پرداخته است. وی در این یادداشت به بازدید این شهید از دانشگاه ادیان و مذاهب و دغدغه‌های وی در زمینه علوم شناختی در حوزه دفاعی و امنیتی اشاره کرده است.

تلخ‌کامیِ ناشی از شهادت دانشمند گران‌مایه، محسن فخری‌زاده، قراری برای ذهن و قلم نمی‌گذارد تا سخنی متقن بنگارد، اما پاس‌داشت مقام علمی آن گرامی و نکوداشت دغدغه‌های مشترکی که ما را به عنوان دانشکده فلسفه دانشگاه ادیان و مذاهب با ایشان، به عنوان رکن علمیِ مطالعات شناختی در مرکز پژوهشی صدرا پیوند زد، بنده را به قلم زدن در این وادی، ولو در چند جمله، به‌رغم عدم تمرکز ذهنی وامی‌دارد.

امروزه فلسفه و الهیات از سویی، و ادیان از دیگر سو با نوپدیدهایی در حوزه‌ای از علوم تجربی روبه‌رو شده‌اند که گاه به فلسفه و دین مدد می‌رساند و گاه در ستیز با الزامات فلسفی و احکام دینی رخ می‌نماید. این عرصه که در پیوند نزدیک با ذهن و مغز است، به حوزه علوم شناختی موسوم است. علوم شناختی(cognitive sciences)  گرچه شاخه مستقلی در علوم تجربی است، اما ناگزیر از مناسبات معرفتی با رشته‌های مختلفی از زبان‌شناسی و روان‌شناسی تا عصب‌شناسی و علوم رایانه‌ای و هوش مصنوعی است و ازجمله در پیوند عمیقی با فلسفه ذهن است و به دلیل انگاره‌های مسلطی که در این دانش و دانش‌های پیوسته وجود دارند که همه ادراکات و حتی عواطف انسانی را به ساختارها و رفتارهای مغز ارجاع می‌دهند (و این می‌تواند شامل بینش‌ها و گرایش‌های اعتقادی و دینی هم بشود)، مطالعات دینی نیز نسبت و مناسبت روشنی با علوم شناختی و مشخصاً علوم اعصاب‌شناختی پیدا می‌کند.

با توجه به نقش و کارکرد علوم شناختی در علوم دفاعی و نیز منافذ تأثیرگذاری بر رفتارهای دفاعی و انگیزش‌های دینی در مدافعان امنیت، طبیعی است که دغدغه‌های دفاعی با دغدغه‌های فلسفی و دینی درهم آمیزند و علوم شناختی به نقطه تلاقی و معناداری برای این گرایش‌های علمی تبدیل شوند.

همین دل‌مشغولی‌ها و روی‌کردها، دانشکده فلسفه دانشگاه ادیان و مذاهب را که هم در جست‌وجوی افق‌های تازه در مطالعات فلسفی است و هم به اعتبار انتسابش به دانشگاه ادیان و مذاهب و نیز حوزه‌های علمیه، با دل‌نگرانی‌های دینی زیست می‌کند، به تعامل و تفاهم با مراکز علوم شناختی ازجمله ستاد علوم شناختی و نیز پژوهشگاه صدرا سوق داد. این مناسبات فراورده‌های گوناگونی برای دانشگاه ادیان و مذاهب داشت، از برگزاری چند کارگاه در زمینه کلیات علوم شناختی و پروژه تاب‌آوری تا تشکیل گروه مطالعاتی و رشته علمی دین و علوم شناختی (و نیز فلسفه ذهن در مقطع ارشد). ازجمله برکات آن نشست و برخاست‌ها، آشنایی با دانشمند متعهد، جناب فخری‌زاده بود که پذیرای دعوت ریاست محترم دانشگاه ادیان و مذاهب، جناب حجت‌الاسلام والمسلمین نواب شد و بازدید چندساعته‌ای از دانشگاه ادیان و مذاهب سامان داد.

آن‌چه در این دانشور فرزانه موج می‌زد، کنار هم نشاندن سمت‌وسوگیری‌های فلسفی، دینی و علمی (به معنای تجربی یا همان علوم شناختی) و قرار دادن این سویه‌ها در خدمت کشور و نظام اسلامی بود.

آخرین دغدغه‌ای که از ایشان در وبلاگ‌شان منعکس شده، احیای فلسفه اسلامی است. او خود این پرسش را مطرح می‌کند که چرا از تعبیر احیاء استفاده می‌کنم؟ مگر فلسفه دچار مرگ بالینی شده است؟ آن‌گاه خودش پاسخ می‌دهد که فلسفه اسلامی و آخرین نسخه‌اش، حکمت متعالیه به‌رغم عمق و دقت‌هایش، به دلیل عدم دادوستد با محیط پیرامون و با علوم زمانه‌اش (و من می‌افزایم: با فلسفه‌های معاصر)، پویایی خود را از دست داده است، درحالی‌که فلسفه در پیدایش و زایش‌هایش با علوم زمانه‌اش تعامل داشته و در دنیای معاصر هم، فلسفه‌های جدید و معاصر با علوم جدید در رفت‌وآمد، و دادوستد هستند.

اینک ما در فقدِ آن اندیشه‌ورز دردآشنا سوگواریم، اما می‌باید و می‌توانیم، سیر و مسیر علمی او را هم‌چنان بپوییم و به فرموده رهبر معظم، پویندگی و بالندگی‌اش را تضمین کنیم و باید بدانیم که بهترین انتقام از دشمنان کینه‌توز و بدخواه این سرزمین، همین تداوم پیشرفت‌های علمی‌ای است که او با آن‌ها و برای آن‌ها زیست و به خاطر همان گرانی‌گاه علمی‌اش، آماج کین و تیرهای زهرآگین دشمنان این سرزمین شد.


برچسب ها : حمیدرضا شریعتمداری, محسن فخری زاده, دانشگاه ادیان و مذاهب, دانشکده فلسفه, مرکز پژوهشی صدرا

نظرات
نام *
پست الکترونیک *
متن *

دانشگاه ادیان و مذاهب


نشانی: ایران - قم - پردیسان
تلفن: 32802610 25 98+
فکس: 32802627 25 98+
کد پستی: 3749113357
صندوق پستی: 37185 - 178
پست الکترونیکی: info@urd.ac.ir
سامانه پیامکی: 3000135789

دانشکده ها

دانشکده شیعه شناسی
دانشکده ادیان
دانشکده مذاهب
دانشکده فلسفه
دانشکده زن و خانواده
دانشکده عرفان
دانشکده رسانه و ارتباطات
واحد مشهد

خدمات فناوری اطلاعات

سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
سامانه پذیرش دانشجو
سامانه اتوماسیون اداری
پست الکترونیک
جستجو در کتابخانه
کتابخانه دیجیتال

بیانیه رسالت

دانشگاه ادیان و مذاهب، نخستین دانشگاه تخصصی ادیان و مذاهب در ایران، برخاسته از حوزه علمیه، ضمن شناخت ادیان و مذاهب و تعامل و گفت و گو با پیروان آنها با تکیه بر مشترکات، در جهت همبستگی انسانی، تقویت صلح، کاهش آلام بشری، گسترش معنویت و اخلاق و معرفی عالمانه اسلام بر اساس آموزه های اهل بیت علیهم السلام به پژوهش و تربیت نیروی انسانی متخصص اقدام می نماید.

طراحی، توسعه و پشتیبانی: کویر سبز