دانشگاه ادیان و مذاهب
  ورود به سامانه
نام کاربری
 
وب سایت دانشگاه
سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
پست الکترونیک
کلمه عبور
AR EN FA
 
آخرین مطالب
معاونت آموزش و تحصیلات تکمیلی خبر داد؛
پذیرش دانشجوی بدون آزمون استعدادهای درخشان در مقطع دکتری
با صدور احکامی از سوی ریاست دانشگاه صورت گرفت؛
انتصاب در معاونت فرهنگی دانشجویی و آموزشی و تحصیلات تکمیلی
حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر مهدی فرمانیان:
رشته تقریب باید در حوزه‌های علمیه شیعه و سنی تدریس شود
یادداشتی از نویسنده رساله برگزیده جشنواره کتاب سال رضوی؛
«تحلیل روان‌شناختی سیره امام رضا(ع)» با هدف دفاع از اهل‌بیت(ع)
حجت‌الاسلام والمسلمین سید ابوالحسن نواب:
مصلحت جهانی این است که همه ادیان با یکدیگر همکاری کنند
حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمد مسجدجامعی:
جهان کنونی به لحاظ سیاسی و دینی راست‌گرا شده است

مناظرات امام رضا(ع) برای حفظ هویت و کیان اسلامی بود

 
تاریخ انتشار: 1399/04/12    

مناظرات امام رضا(ع) برای حفظ هویت و کیان اسلامی بود

عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب گفت: مناظرات امام رضا(ع) با پیروان ادیان دیگر نشان می‌دهد که حفظ هویت و کیان اسلامی بر تقویت آموزه‌های خاص شیعی اولویت دارد.

حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر حمیدرضا شریعتمداری، عضو هیئت علمی گروه شیعه‌شناسی دانشگاه ادیان و مذاهب، در گفت‌وگو با ایکنا، درباره چرایی پذیرش ولایت‌عهدی از سوی امام رضا(ع) اظهار کرد: در خصوص برخی از ائمه(ع) بر دوره خاصی از حیات آن‌ها متمرکز شده و از دوره‌های دیگر غفلت می‌شود. در مورد امام رضا(ع) نیز این غفلت صورت می‌گیرد، چراکه مدت امامت ایشان ۲۰ سال بود که فقط سه سال آن در مرو و در منصب ولایت‌عهدی سپری شد. ۱۷ سال از امامت امام رضا(ع) در مدینه گذشت و ایشان در این شهر مرجعیت علمی بالایی داشتند. محل مراجعه عالمان و دانش‌پژوهان مختلف بودند و مورد احترام فوق‌العاده مردم قرار داشتند. معمولاً از این دوره طولانی غفلت می‌شود، هرچند که اطلاعات ما از این دوران زیاد نیست.

 

وی افزود: برای ما که امام را مفترض‌الطاعه دانسته و تمام رفتارها و گفتارهای ایشان را حجت می‌دانیم، شاید زیاد ضرورت نداشته باشد که چرایی پذیرش ولایت‌عهدی را دنبال کنیم، ولی چون می‌خواهیم تبعیت آگاهانه‌ای از امام داشته باشیم، طبیعتاً هرچه بیشتر بدانیم، بهتر است. علاوه بر این، برای این‌که دیگرانی را که نگاه و اعتقاد ما را ندارند، توجیه کنیم، لازم است کندوکاو بیشتری در سیره ائمه(ع) انجام دهیم.

 

عضو هیئت علمی گروه شیعه‌شناسی دانشگاه ادیان و مذاهب با بیان این‌که در خصوص ولایت‌عهدی امام رضا(ع) تبیین‌های مختلفی وجود دارد، اضافه کرد: طبق برخی تبیین و تقریرها، امام از روی اضطرار و ناگزیری به ولایت‌عهدی تن دادند و برخی تبیین‌های دیگر معتقدند درست است که ایشان مایل به پذیرش این منصب نبودند، ولی با توجه به حضور و نقش‌آفرینی امام در مرو که مرکز خلافت مأمون و از مهم‌ترین مراکز علمی جهان اسلام محسوب می‌شد، مغتنم بود که ایشان از این فرصت برای تثبیت امامت و ولایت خود و بالاتر از آن، تعمیق معارف اسلامی استفاده کنند.

 

دفاع از هویت و کیان اسلامی

حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر شریعتمداری ادامه داد: بیشتر مناظرات و گفت‌وگوهای امام رضا(ع) با متدینان به ادیان دیگر مثل صابئین، زرتشتی‌ها، یهودی‌ها و گرایش‌های مختلف مسیحی برگزار می‌شد و این نشان می‌دهد که امام، بیشتر اهداف اسلامی را دنبال می‌کردند تا اهداف خاص شیعی. درواقع این گفت‌وگوها و مناظرات، فرصت ارزشمندی برای تعمیق توحید و تثبیت معارف دینی بود.

 

وی تصریح کرد: از محتوای مناظرات امام رضا(ع) که جامعیت علمی و اشراف ایشان به ادیان دیگر را نشان می‌دهد، بهره‌های زیادی می‌توان برد؛ ولی صرف‌نظر از محتوای مناظرات، درسی که این مناظره‌ها می‌تواند برای ما داشته باشد، یکی این است که وقتی هویت و کیان اسلامی مطرح است، حفظ این هویت و تقویت توحید بر تقویت آموزه‌های خاص شیعی اولویت دارد. در عین حال که می‌دانیم امام رضا(ع) در همین دوره فرمایشات درخشانی در باب موضوعاتی مثل امامت بیان کردند. درواقع ما باید کیان و هویت اسلامی را بر کیان و هویت شیعی مقدم بداریم، در عین حال که نباید از کیان و هویت شیعی نیز غفلت کنیم.

 

آموزه‌های روش‌شناختی و اخلاقی مناظرات امام رضا(ع)

عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب بیان کرد: اگرچه جریان‌های زیادی در شیعه و اهل‌سنت با کلیت مناظره مخالفت کرده‌اند و در بسیاری از مواقع وقتی از علم کلام منع شده، منظور مناظره بوده است، ولی سیره ائمه(ع) از جمله امام رضا(ع) نشان می‌دهد که اصل مناظره، امری پسندیده و مطلوب است.

 

وی افزود: نکته دیگر، آدابی است که در مناظره باید مورد توجه قرار داد. در بعضی از مناظرات، امام رضا(ع) وقتی متوجه می‌شدند که مخاطب، مطلب را فهمیده و درک کرده است، دیگر مناظره را ادامه نمی‌دادند و در پاسخ به اعتراض اطرافیان می‌گفتند که وظیفه ما فقط رساندن و ابلاغ حق و حقیقت به مخاطب است. در واقع منکوب و تحقیر کردن مخاطب، تحمیل عقیده یا باوری به او یا این انتظار که او صراحتاً به عجز و ناتوانی خودش اعتراف کند، اهداف اولیای الهی از مناظرات و مجادلات علمی نبوده است. بنابراین از مناظرات امام رضا(ع) می‌توان درس‌هایی هم‌چون روش‌شناسی علمی و نیز نکات اخلاقی و تربیتی مناظره را آموخت.


برچسب ها : حمیدرضا شریعتمداری, امام رضا(ع), دانشگاه ادیان و مذاهب

نظرات
نام *
پست الکترونیک *
متن *

دانشگاه ادیان و مذاهب


نشانی: ایران - قم - پردیسان
تلفن: 32802610 25 98+
فکس: 32802627 25 98+
کد پستی: 3749113357
صندوق پستی: 37185 - 178
پست الکترونیکی: info@urd.ac.ir
سامانه پیامکی: 3000135789

دانشکده ها

دانشکده شیعه شناسی
دانشکده ادیان
دانشکده مذاهب
دانشکده فلسفه
دانشکده زن و خانواده
دانشکده عرفان
دانشکده رسانه و ارتباطات

خدمات فناوری اطلاعات

سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
سامانه پذیرش دانشجو
سامانه اتوماسیون اداری
پست الکترونیک
جستجو در کتابخانه
کتابخانه دیجیتال

بیانیه رسالت

دانشگاه ادیان و مذاهب، نخستین دانشگاه تخصصی ادیان و مذاهب در ایران، برخاسته از حوزه علمیه، ضمن شناخت ادیان و مذاهب و تعامل و گفت و گو با پیروان آنها با تکیه بر مشترکات، در جهت همبستگی انسانی، تقویت صلح، کاهش آلام بشری، گسترش معنویت و اخلاق و معرفی عالمانه اسلام بر اساس آموزه های اهل بیت علیهم السلام به پژوهش و تربیت نیروی انسانی متخصص اقدام می نماید.

طراحی، توسعه و پشتیبانی: کویر سبز