دانشگاه ادیان و مذاهب
  ورود به سامانه
نام کاربری
 
وب سایت دانشگاه
سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
پست الکترونیک
کلمه عبور
AR EN FA
 
آخرین مطالب

ریاست دانشگاه از ماهیت فرهنگی انقلاب اسلامی سخن گفت

 
تاریخ انتشار: 1397/10/12    

ریاست دانشگاه از ماهیت فرهنگی انقلاب اسلامی سخن گفت

حجت‌الاسلام والمسلمین سید ابوالحسن نواب رئیس دانشگاه ادیان و مذاهب روز دوشنبه 10 دی‌ماه 1397 با حضور در برنامه «رصد» شبکه قرآن و معارف سیمای جمهوری اسلامی ایران حاضر شد و به شکل زنده، درباره دستاوردهای انقلاب اسلامی و ماهیت فرهنگی این انقلاب سخن گفت. برنامه رصد، حدود ساعت بیست و پانزده دقیقه شامگاه دوشنبه 10 دی ماه 1397 بر روی آنتن شبکه قرآن و معارف تلویزیون رفت.

وی در ابتدای سخنان خود، درباره ماهیت انقلاب اسلامی گفت: می‌خواستم بگویم انقلاب اسلامی ایران یک انقلاب فرهنگی بود ولی باید گفت انقلاب رسول‌الله یک انقلاب فرهنگی بود. در قرآن کریم آمده است: «ن والقلم و مایسطرون». انقلاب پیامبر اکرم(ص) و بعثت رسول‌الله(ص) به عنوان بزرگ‌ترین نهضت در جهان بشری، یک انقلاب فرهنگی بود. معجزه پیامبر ما هم فرهنگی بود و کتاب، قلم، دانش، آموختن و تعلیم و تربیت بود. پیامبر اکرم فرمودند: «انی بعثت لاتمم مکارم الاخلاق». اخلاق یکی از محورهای اصلی فرهنگ و دانش، و اساس تربیت بشر است. معجزه حضرت موسی(ع) عصایش بود و معجزه حضرت عیسی(ع) شفای بیماران و زنده کردن مردگان؛ ولی معجزه پیامبر اسلام، کتاب بود و مسلمانان به دنبال کار فرهنگی و «اطلب العلم ولو بالصین» بودند. پیامبر اکرم(ص) به اسرایی که بر اثر جنگ‌ها وارد منطقه اسلامی می‌شدند، می‌فرمودند که اگر یک مسلمان را آموزش دهید، شما را آزاد می‌کنیم. این کار فرهنگی است. بعدها مسلمانان مجموعه حکم و مواعظی که از امیرالمؤمنین(ع) نقل شد و بعد روایات و تفسیر و مجموعه‌ای که از سوی اهل‌بیت علیهم‌السلام نقل شد، خودش یک فرهنگ جدیدی بود که در آن وضع عربستان تولید شد.

وی افزود: یک اشتباهی هست که بعضی فکر می‌کنند وقتی می‌گوییم عرب جاهلی، یعنی دانش نداشتند. در حالی که این‌طور نیست. آن‌ها معلقات سبع و امرؤ القیس و شعرای بزرگ را داشتند. بعضی فکر می‌کنند هرچه بگویند مردم در زمان پیامبر(ص)‌ خیلی بی‌سواد بودند، اهمیت قرآن را نشان می‌دهند. به‌عکس اهمیت قرآن در مقایسه با اشعار امرؤ القیس و امثال آن است. بنابراین ادب و شعر در دوره جاهلی وجود داشت و با این حال قرآن یک معجزه جاوید است. این‌همه که قرآن می‌گوید «یسئلونک» یعنی این که مردم چیزی می‌پرسیدند که در قرآن این‌همه از این تعبیر استفاده شده است. «یسئولنک» نشان می‌دهد که معارف ازرشمندی در دوره جاهلی داشته‌ایم ولی اسلام به آن معارف جاهلی تعلیق زد و برخی را نیز رد کرد. بنابراین جاهلیت، جاهلیت بی‌سوادی نبود.

حجت‌الاسلام والمسلمین نواب در ادامه گفت: پیامبر در میان ما کتاب خدا را و عترت را باقی گذاشت. هم کتاب فرهنگ و معرفت است و هم میراث اصلی اهل‌بیت(ع)، حدیث و سنت است. مسلمانان در تاریخ‌شان فراز و فرود زیاد داشتند. از علم دیگران هم استفاده کرده‌اند. دارالحکمه و دارالترجمه تأسیس کردند. فرهنگ دیگران را ترجمه کردند. ما بعد از دوران اهل‌بیت(ع) فراز و فرود فرهنگی زیادی داشتیم. یک عصر طلایی در قرون اولیه اسلام بود که خود اروپایی‌ها می‌گویند ما از شما گرفتیم. دانشمندان بزرگی هم‌چون ابن‌سینا، زکریای رازی، بیرونی، فارابی و امثال این‌ها داشته‌اید و علم و تمدن متعلق به شما بود. حساب‌های نجوم و ریاضی داشتید. منتهی در یک دوره‌ای عصر افول مسلمین شروع شد. معتقدم این افول با تشکیل حکومت شیعی در ایران و بازگشت فرهنگی شروع به بازگشت کرد. اروپایی‌ها می‌گویند بزرگ‌ترین دایره‌المعارف بشری، بحارالانوار است. اولین کتاب کار مشترک جمعی، بحارالانوار است. این‌ها آغاز یک تحول فرهنگی است. این‌طور نبود که وقتی حکومت نداشتیم، شیخ مفید و علامه حلی نداشته باشیم، ولی این‌ها همگرا شدند و دست به دست هم دادند و آرام آرام یک نهضت علمی شروع شد. حوزه‌های علمیه دوباره رونق گرفتند و علمای شیعه هم با آن‌ها قدرت گرفتند و مرجعیت شیعه دوباره زنده شد.

وی افزود: با احیای مرجعیت شیعه، در صد سال گذشته زمینه‌های ایجاد یک انقلاب بزرگ شروع شد. در مسئله تنباکو مرجعیت نقش داشت. در نهضت مشروطه مرجعیت نقش داشت و نیز در ملی شدن صنعت نفت. این حرکت منتهی به انقلاب اسلامی شد که در آن هم مرجعیت نقش داشت. حرکت مرجعیت آغاز یک بیداری و رنسانس اسلامی در جامعه شیعه بود که انقلاب اسلامی انتهای آن بود. ولی آغاز این انقلاب فرهنگی برمی‌گردد به نهضت‌های چهارگانه‌ای که داشتیم البته نهضت 1920 در عراق بود و آن هم در یک کشور شیعه با اکثریت شیعه بود که در پایان منتهی به انقلاب اسلامی شد. شیعه هیچ‌وقت از فکر حکومت بیرون نرفت. اقلیت‌های شیعه مثل زیدیه که همیشه در فکر حکومت بودند و در دوره‌ای هم حکومت کردند. حکومت‌های موقت هم داشته‌ایم مانند ادارسه در شمال افریقا، حمدانیان و آل‌بویه و بعد حکومت صفویه و جمهوری اسلامی ایران. حکومت صفویه هم یک نوع نرمش و تقریباً تمرین حکومت‌داری شیعه بود که شکل کامل آن جمهوری اسلامی بود.

نواب هم‌چنین گفت: انقلاب جمهوری اسلامی، فرهنگی بود. انقلاب با ترور، کودتا، سرنگونی و جنگ پیروز نشد بلکه با روشنگری در افکار عمومی پیروز شد. امام مجوز یک ترور را نداد. همه گروهک‌های بعد انقلاب، قبل از انقلاب نزد امام در پاریس می‌رفتند و درباره اهمیت انقلاب نظامی صحبت می‌کردند ولی امام یک آهنگ داشت و آن کار فرهنگی بود. باید مردم روشن شوند. با ارسال اعلامیه و نوار این کار را کرد. یک نفر در نجف به تنهایی همه سؤالات را با خط خودش جواب می‌داد. امام تا قبل از شروع انقلاب به صورت رسمی، مرتب می‌نوشت و با نوشته‌ها و اعلامیه‌ها با مردم در ارتباط بود. به امام می‌گفتند سربازهای شما کجاست؟ گفت در گهواره‌ها هستند. واقعاً امام به یک نهضت فرهنگی فکر می‌کرد. از سال 42 تا 57 یک مقدار زمان برد ولی این زمان، زمان روشنگری بود و برای روشنگری، زمان کمی بود.

وی در بخش دیگری از سخنانش گفت: بعد از انقلاب مفاهیم فرهنگی را توسعه دادیم. همین روحانیان می‌دانستند که اگر مردم را عقب نگه دارند و سنتی نگه دارند، شاید خودشان راحت‌تر بودند ولی منافع مردم را بر خودشان ترجیح دادند. بنیان‌گذار دانشگاه آزاد مرحوم هاشمی، مرحوم احمد خمینی و مقام معظم رهبری بودند. بعد آیت‌الله مهدوی کنی با دانشگاه امام صادق و آیت‌الله امامی کاشانی با دانشگاه شهید مطهری، موسوی اردبیلی با دانشگاه مفید و آیت‌الله مصباح یزدی با مؤسسه امام خمینی این کار را ادامه دادند و 137 هزار دانشجوی زمان شاه به چهار و نیم میلیون نفر رسید. آن‌ها می‌دانستند ترکیب سنتی جامعه به هم می‌خورد و در آن صورت گروه‌های دیگری در جامعه، مرجع می‌شوند ولی گفتند باید سطح جامعه بالا بیاید. ما سومین کشور در تعداد مهندس بعد از آمریکا و روسیه هستیم. تعداد دانشگاه‌های ما با چین برابری می‌کند. همه دستاوردها، فرهنگی است. اگر در نظامی‌گری هم پیش رفتیم، به خاطر دانش‌مان پیش رفتیم. با دانش بود که به موشک و بیوتکنولوژی و غیره رسیدیم. حتی در زمان جنگ، از اعزام دانشجو به خارج از کشور و جذب آخرین دستاوردهای علمی جهان غفلت نکردیم. ما همیشه در این چهل سال با مشکلات ارزی روبه‌رو بودیم ولی هیچ‌گاه از اعزام دانشجو به خارج از کشور امتناع نکردیم چون ذات انقلاب، فرهنگی بود و انقلاب فرهنگی همیشه باید به دنبال کسب دانش باشد.

رئیس دانشگاه ادیان و مذاهب هم‌چنین گفت: از اول انقلاب حضرت امام و بعد مقام معظم رهبری و بقیه مسئولین به شدت تلاش کردند این دو بال حوزه و دانشگاه را به هم نزدیک کنند. در اسلام حوزه و دانشگاه نداشتیم. بوعلی کتاب‌هایش الهیات و طبیعیات و ریاضیات است. خواجه نصیر هم همین‌طور. استعمار وقتی خواست این‌ها را روبه‌روی هم قرار دهد، این دو را از هم تفکیک کرد. مسیحیت و حتی بودایی‌ها هم حوزه علمیه مجزا دارند. انقلاب اسلامی سعی کرد این دو را دو بال کند و این باعث شد هر دو رشد کنند و هر دو به کمک هم بیایند. 25 دانشگاه حوزوی داریم. حوزه‌های دانشگاهی هم داریم، مثل حوزه شهید مطهری در تهران. در سایه وحدت این دو، پیشرفت‌های زیادی حاصل شد. تمام رهبران فکری جامعه تلاش می‌کنند این فاصله ایجاد نشود. دستاورد دیگر این که ما اسلام مؤسساتی پیدا کردیم. سابقاً تنها اشخاص فکر می‌کردند. مثلاً شهید مطهری درباره عدالت اجتماعی، زن، حجاب، اقتصاد و ده‌ها موضوع نوشته است اما الان در قالب مؤسسات اجرا می‌شود. فرهنگی را که اشخاصی پی می‌بردند، الان مؤسسات پیگیری می‌کنند.

نواب در بخش پایانی سخنان خود در برنامه رصد گفت: دوست و دشمن فرهنگی بودن انقلاب ما را فهمیده‌اند. مراجع قبل از انقلاب هم در پی ایجاد مؤسسات بودند. مثلاً آیت‌الله بروجردی در مصر مجمع‌التقریب درست کرد. یا مسجد هامبورگ متعلق به آیت‌الله بروجردی است. آن‌ها هم سعی کردند ولی امکانات بعد از انقلاب اسلامی فراهم شد. می‌دانید چرا آمریکا و اذنابش 37 سال است تلاش می‌کنند ارتباط بین ایران و مصر برقرار نشود؟ چون مصر مرکز فرهنگی اسلام سنی اعتدالی است و ایران مرکز فرهنگی اسلام شیعی. هنوز طیب شیخ الازهر یک کلمه بر ضد شیعه نگفته است و نخواهد گفت. هنوز الازهر نان اعتدالش را می‌خورد. آمریکا می‌داند اگر این دو ارتباط‌شان برقرار شود، دیگر نمی‌تواند جلوی آن‌ها را بگیرد. مصری‌ها شیعی‌الهوا هستند. تمایلات شیعی دارند. 84 مزار از مزارات شیعه در آن‌جا هست. قبر حضرت زینب، سیده زینب و سیده نفیسه در آن‌جا است. الان دوره شیعه‌شناسی برگزار می‌کنیم و می‌گوییم به ایران بیایید و شیعه را بشناسید. با پول و هزینه خودشان شرکت می‌کنند. کسی به ماهاتیر محمد گفته بود جلوی شیعه را بگیرید. گفته بود اگر می‌خواهید جلوی آن را بگیرید، باید دانشگاه را ببندید. چون شیعه در دانشگاه رشد می‌کند. اگر به استادان آمریکا اجازه دهند، صد تا صد تا برای هنر اسلامی، شیعه‌شناسی و اسلام‌شناسی به ایران می‌آیند ولی آمریکا پیش‌شرط گذاشته است و می‌گوید اول باید رابطه اقتصادی و سیاسی را حل کنید تا رتباط فرهنگی برقرار شود. یکی از استادان فرانسوی گفته بود شانس شما این است که رهبر شما و رهبران‌تان در طول تاریخ به هنر علاقه‌مند بوده و هستند. بنابراین فرهنگی بودن انقلاب نکته مخفی‌ای نیست و دوست و دشمن این را می‌دانند.


برچسب ها : رصد, نواب

نظرات
نام *
پست الکترونیک *
متن *

دانشگاه ادیان و مذاهب


نشانی: ایران - قم - پردیسان
تلفن: 32802610 25 98+
فکس: 32802627 25 98+
کد پستی: 3749113357
صندوق پستی: 37185 - 178
پست الکترونیکی: info@urd.ac.ir
سامانه پیامکی: 3000135789

دانشکده ها

دانشکده شیعه شناسی
دانشکده ادیان
دانشکده مذاهب
دانشکده فلسفه
دانشکده زن و خانواده
دانشکده عرفان
دانشکده مجازی

خدمات فناوری اطلاعات

سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
سامانه پذیرش دانشجو
سامانه اتوماسیون اداری
پست الکترونیک
جستجو در کتابخانه
کتابخانه دیجیتال

بیانیه رسالت

دانشگاه ادیان و مذاهب، نخستین دانشگاه تخصصی ادیان و مذاهب در ایران، برخاسته از حوزه علمیه، ضمن شناخت ادیان و مذاهب و تعامل و گفت و گو با پیروان آنها با تکیه بر مشترکات، در جهت همبستگی انسانی، تقویت صلح، کاهش آلام بشری، گسترش معنویت و اخلاق و معرفی عالمانه اسلام بر اساس آموزه های اهل بیت علیهم السلام به پژوهش و تربیت نیروی انسانی متخصص اقدام می نماید.

طراحی، توسعه و پشتیبانی: کویر سبز