دانشگاه ادیان و مذاهب
  ورود به سامانه
نام کاربری
 
وب سایت دانشگاه
سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
پست الکترونیک
کلمه عبور
AR EN FA
 
آخرین مطالب
حجت‌الاسلام والمسلمین عباسی رئیس جامعه المصطفی:
دانشگاه ادیان یک فرصت در شکل‌گیری تمدن اسلامی است
حجت‌الاسلام والمسلمین سید ابوالحسن نواب در آیین آغاز سال تحصیلی:
دانشگاه ادیان آغوش خود را برای گفت‌وگو با همه گشوده است
دکتر محمدجواد ظریف در پیام خود به دانشگاه ادیان و مذاهب:
دانشگاه ادیان در تحکیم وحدت در جهان اسلام، نقش‌آفرین است
دکتر سید علی موسوی نژاد مطرح کرد:
عربستان درنهایت واقعیت یمن را می‌پذیرد
رئیس دانشگاه ادیان و مذاهب در جمع اصحاب رسانه:
دانشگاه ادیان و مذاهب بزرگ‌ترین کانون نگاه بین‌المللی به قم است
استاندار قم در دیدار با ریاست دانشگاه:
وجود دانشگاه ادیان و مذاهب در قم یک نعمت است
سفیر فرانسه در دیدار با رئیس دانشگاه:
گفت‌وگوی بین ادیان بسیار قابل تحسین و احترام است

امام رضا(ع) در مناظرات خود از مبنای مشترک «عقل» استفاده می‌کردند

 
تاریخ انتشار: 1397/09/01    

امام رضا(ع) در مناظرات خود از مبنای مشترک «عقل» استفاده می‌کردند

رئیس دانشکده ادیان دانشگاه ادیان و مذاهب در سخنرانی خود با عنوان «تقریب ادیان در سیره امام رضا(ع) با تأکید بر مناسبات اسلام و ادیان الهی»‌ در نشست علمی «سیره امام رضا(ع)؛ آموزه‌ها و کارکردها» که روز پنجشنبه 24 آبان‌ماه 1397 با همکاری بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی در دانشگاه ادیان و مذاهب برگزار شد، گفت: اگر بخواهیم در بحث تقریب ادیان از سیره امام رضا(ع) استفاده کنیم، اولین چیزی که به ذهن می‌رسد، بحث مناظره حضرت با پیروان سایر ادیان است. آن‌چه در این مناظره می‌بینیم، با بحث‌هایی که در گفت‌وگو و تقریب هست، تفاوت‌هایی دارد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه ادیان و مذاهب، دکتر احمدرضا مفتاح رئیس دانشکده ادیان دانشگاه ادیان و مذاهب در سخنرانی خود با عنوان «تقریب ادیان در سیره امام رضا(ع) با تأکید بر مناسبات اسلام و ادیان الهی»‌ در نشست علمی «سیره امام رضا(ع)؛ آموزه‌ها و کارکردها» گفت: این تلقی ما مبنی بر این که مناظره امام رضا(ع) با پیروان سایر ادیان با آن‌چه امروزه از آن با عنوان گفت‌وگو و تقریب یاد می‌کنیم، تفاوت‌هایی دارد، به خاطر این است که ما با ذهنیت امروزی به بحث گفت‌وگو نگاه می‌کنیم. گفت‌وگوی ادیان یک بحث جدید است و نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم عین این بحث در مناظره امام رضا(ع) دیده شود. قبل از ما مسیحیان با این مباحث درگیر شده‌اند.

وی افزود: گفت‌وگوی ادیان از مسائل جدید الهیات مسیحی و از چالش‌های الهیاتی است. در هر دینی با توجه به دیدگاه‌هایی که جنبه انحصارگرایی دارد، اصولاً اعتنایی به ادیان دیگر دیده نمی‌شود چه رسد به آن‌که به بحث گفت‌وگو برسد. به همین خاطر این بحث‌ها به شکل‌های مختلف مطرح می‌شود. خود این که گفت‌وگو در مباحث الهیاتی جایگاهی دارد یا نه و یا اصلاً پذیرفته شود یا نه و نیز این‌که اصلاً گفت‌وگوی ادیان با هویت دینی سازگاری دارد یا نه و این‌که اگر بخواهید وارد گفت‌وگو شوید، آیا لازمه‌اش این است که از هویت خود دست بکشید، از مسائلی است که در این زمینه مطرح است. بعضی ممکن است بگویند گفت‌وگوی ادیان جزو ضروریات و لوازم عصر جدید است. در این صورت از چه روشی باید استفاده کرد؟

این عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب در ادامه گفت:‌ گفت‌وگوی ادیان یک بحث جدید است و نباید انتظار داشته باشیم آن‌چه امروز اتفاق می‌افتد، از مناظره امام رضا(ع) استخراج کنیم. می‌توان گفت سه پارادایم پشت سر گذاشته‌ایم. اول این‌که هر مذهب و دینی در وهله اول در صدد دفاع از آموزه‌های خود برمی‌آید. مرحله دوم، دوره جدلی است. آن‌چه ما در میراث مکتوب خودمان سراغ داریم بیشتر مربوط به همین دو پارادایم است و آن‌چه در ذهن ما در گفت‌وگوی ادیان ایجاد می‌شود، به خاطر این است که میراث مکتوب ما بیشتر حول دفاع و جدل است. پارادایم سوم، دیالوگ است. اگر توجه به این تحولات داشته باشیم، آن‌وقت باید با نگاه دیگری به سراغ سنت برویم.

وی افزود: مسئله گفت‌وگو و تقریب ادیان در دوران معاصر برای ما پیش آمده و با عقل امروز تشخیص داده‌ایم که ضرورت این زمانه است و ما در فضای بین‌المللی کنونی چاره‌ای جز گفت‌وگو نداریم. بنابراین این را به سنت عرضه می‌کنیم تا ببینیم آیا سنت این را از ما قبول می‌کند یا نه و یا حداقل می‌کوشیم خلاف سنت عمل نکنیم. طبیعتاً در بسیاری موارد گام اول این است که مطمئن شویم این سخن از امام است تا بعد از آن دفاع کنیم. نکته دیگر این‌که نمی‌توانیم قاطعانه بگوییم که به لحاظ محتوا، آن‌چه فعلاً ‌در دست ما است، به‌تمامه قطعیت دارد. شاید راحت‌ترین چیزی که به ذهن‌مان می‌رسد، این است که کاملاً طبیعی است در یک گفت‌وگوی طولانی با اصطلاحات تخصصی، شاید راوی نتوانسته روایت را به‌درستی منتقل کرده باشد. لذا این‌طور نیست که بگوییم تمام آن‌چه منسوب به امام رضا(ع) است، متعلق به ایشان است. همین متنی که پیش روی ما است، در بحث تقریب به ما کمک می‌کند یا سازگاری ندارد؟‌ اگر عنصر زمان و مکان را در نظر بگیریم، راحت‌تر می‌توانیم اظهار نظر کنیم.

دکتر مفتاح در ادامه گفت: فضای زمان امام رضا(ع) را در نظر بگیرید. خصومت‌هایی که طبیعی است، بین پیروان ادیان پیش می‌آید؛ نگاه منفی دیگران به اسلام و پیروان اسلام به دیگران وجود دارد. این فضا، فضای رد و طرد و دشمنی است. امام رضا(ع) در چنین فضایی و آن هم در حکومت اسلامی، پیروان سایر ادیان را به حضور می‌پذیرد. حتی امام به عنوان امام تعلیم می‌دهد و از یک نگاه رهبر جامعه اسلامی درباره آموزه‌های سایر ادیان که آن‌ها را هم‌خانواده می‌داند، سخن می‌گوید. در این مقام امام یک سری باورهایی را که نادرست می‌داند، تصحیح می‌کند. این منافاتی با گفت‌وگو ندارد. خود این نشست و بیان کردن باوری که از نظر خودش صحیح است و حتی نقد، منافاتی با گفت‌وگو ندارد.

وی در پایان گفت: فضای آزادی که امام در اختیار شخص قرار می‌دهد. احساس امنیت و آزادی و این که امام کرامت انسانی را رعایت می‌کنند و به طرف اجازه استدلال و پرسش کردن می‌دهند، و بنای‌شان بر تحقیر و مسخره کردن نیست، چیزهایی است که امام(ع) درباره مناظره به ما یاد می‌دهند. حضرت به ما می‌آموزند که ظرفیت خود را بالا ببریم و ظرفیت تحمل دیدگاه حریف را داشته باشیم. یا در بحث محتوایی حضرت به احترام رقیب، به متون مقدس آن‌ها استناد می‌کند و برای این‌که مبنای مشترکی داشته باشند، از عقل بشری برای متقاعد کردن طرف مقابل استفاده می‌کنند تا شخص در باورهایش بازاندیشی کند. ما نباید به مناظره معروف امام اکتفا کنیم و باید از سایر روایات، دستورالعمل‌های کلی راجع به اخلاق استخراج کنیم. از قاعده طلایی هرچه برای خود می‌پسندی برای دیگران بپسند تا بحث کرامت انسان و مانند آن، که از اهل‌بیت و امام رضا(ع) روایاتی در این زمینه داریم.


برچسب ها : احمدرضا مفتاح, امام رضا

نظرات
نام *
پست الکترونیک *
متن *

دانشگاه ادیان و مذاهب


نشانی: ایران - قم - پردیسان
تلفن: 32802610 25 98+
فکس: 32802627 25 98+
کد پستی: 3749113357
صندوق پستی: 37185 - 178
پست الکترونیکی: info@urd.ac.ir
سامانه پیامکی: 3000135789

دانشکده ها

دانشکده شیعه شناسی
دانشکده ادیان
دانشکده مذاهب
دانشکده فلسفه
دانشکده زن و خانواده
دانشکده عرفان
دانشکده مجازی

خدمات فناوری اطلاعات

سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
سامانه پذیرش دانشجو
سامانه اتوماسیون اداری
پست الکترونیک
جستجو در کتابخانه
کتابخانه دیجیتال

بیانیه رسالت

دانشگاه ادیان و مذاهب، نخستین دانشگاه تخصصی ادیان و مذاهب در ایران، برخاسته از حوزه علمیه، ضمن شناخت ادیان و مذاهب و تعامل و گفت و گو با پیروان آنها با تکیه بر مشترکات، در جهت همبستگی انسانی، تقویت صلح، کاهش آلام بشری، گسترش معنویت و اخلاق و معرفی عالمانه اسلام بر اساس آموزه های اهل بیت علیهم السلام به پژوهش و تربیت نیروی انسانی متخصص اقدام می نماید.

طراحی، توسعه و پشتیبانی: کویر سبز