دانشگاه ادیان و مذاهب
  ورود به سامانه
نام کاربری
 
وب سایت دانشگاه
سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
پست الکترونیک
کلمه عبور
AR EN FA
 
آخرین مطالب

اگر عقل و علم با هم جمع شوند نور علی نور می‌شود

 
تاریخ انتشار: 1397/06/15    

اگر عقل و علم با هم جمع شوند نور علی نور می‌شود

حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر الهی‌منش رئیس دانشکده عرفان شنبه دهم شهریورماه 1397 به مناسبت میلاد حضرت امام موسی کاظم(ع) درباره عقل و نقل تعقل در بیان امام موسی کاظم(ع) به ایراد سخنرانی پرداخت.

حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر الهی‌منش رئیس دانشکده عرفان در سخنان کوتاهی درباره تعقل و جنود عقل و جهل گفت:‌ امام کاظم(ع)‌ در دورانی متولد شدند که بیش از همه به عقل و نقش تعقل تأکید و سفارش شده است. اگر روایاتی که از حضرت در باب عقل وارده شده ببینید، مشاهده می‌کنید که آن حضرت بیش از همه خواسته‌اند عقل اجتماع رشد و ترقی پیدا کنند و مردم هم گویی در یک زمانه‌ای بود‌ه‌اند که زمینه پذیرش این سخنان را داشته‌اند. این موج عقل‌گرایی که در جهان اهل‌سنت در قالب معتزله ایجاد شد، زمینه ایجاد چنین فضایی بود.

وی در ادامه گفت: امام کاظم(ع) در حدیثی که مرحوم امام آن را در شرح کرده‌اند، به هشام بن حکم از شاگردان‌شان می‌فرمایند که مهم‌ترین مخلوق، ‌عقل است که خداوند متعال آن را از سمت راست عرش آفریده است. این عقل، مطیع محض پروردگار است. خداوند به او دستور داده به جهان کثرت و خلقی تنزل پیدا کند و دوباره بازگردد. عقل برخلاف جهل است. یکی از معانی جهل، بی‌سوادی در مقابل علم است اما معنی دیگر آن، مقابل عقل است. آن‌قدر که در آیات و روایات راجع به عقل سفارش شده راجع به علم سفارش نشده است. نه این که علم ارزش نداشته باشد. از این رو بی‌سوادی و کم‌سوادی نقص است اما نقص چشم‌گیر نیست. اگر کسی بی‌سواد ولی عاقل باشد، می‌تواند گلیم خود را از آب بیرون بکشد و اقلاً‌ خودش بهشتی شود؛ اما اگر عقل و علم با هم جمع شوند نور علی نور می‌شود. آن‌وقت انسان می‌تواند در نقش هادی برای دیگران قرار گیرد و به دیگران کمک کند. اگر علم باشد و عقل نباشد، هم برای خودش و هم برای اجتماع، وزر و وبال است. تعبیر بوعلی سینا است که عالمی که علم دارد، ولی تهذیب و پاکی و عقلانیت ندارد، گویی تیغی در دست زنگی مست است.

رئیس دانشکده عرفان هم‌چنین گفت: عقل غیر از هوش و حافظه است. هوش و حافظه دو ویژگی جسمانی است که به بعضی کم و به بعضی زیاد داده شده است، اما عقل یک رزق خاص است. عقل نوری است که خدا آن را در دلی که مهذب شده باشد، نازل می‌کند. استاد ما جناب آقای عابدی شاهرودی در بحث جنود عقل و جهل، جهل را به عنوان یک امر وجودی معنا می‌کرد نه یک امر سلبی. ایشان فرمودند هوش و حافظه که یک امر وجودی است، وقتی با دخالت قوه واهمه در کنار هم قرار می‌گیرند در کنار شیطان که از بیرون اضافه می‌شود، در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و جهل به وجود می‌آید که این یک امر وجودی است که انسان را زمین می‌زند.

این استاد عرفان در پایان گفت: عقل در مقابل این‌ها است. عقل عبارت است از نورانیتی که خداوند به عنوان رزق به انسان می‌دهد. هوش و حافظه ابزار است و هم عقل و هم قوه واهمه می‌توانند از آن استفاده کنند. اگر کسی عاقل باشد و از آن طرف نابغه ذهنی باشد و یک حافظه قوی هم داشته باشد، این انسان مرکز خیرات برای عالم است و نمونه چنین افرادی، مرحوم امام، سید محمدباقر صدر و علامه حلی هستند که در هشت سالگی مجتهد بود. اما اگر این هوش و حافظه با نظارت عقل نباشد و در اختیار وهم باشد، شیطان هم از این راه استفاده می‌کند و تمام این مفاسدی که در طول تاریخ اتفاق افتاده ناشی از همین بوده است. در روایات نیز آمده از خداوند بخواهید عقل شما را کامل کند. تمام خیرات با این به همراه خواهد آمد.


برچسب ها : رضا الهی منش

نظرات
نام *
پست الکترونیک *
متن *
کد امنیتی *

Captcha
دانشگاه ادیان و مذاهب


نشانی: ایران - قم - پردیسان
تلفن: 32802610 25 98+
فکس: 32802627 25 98+
کد پستی: 3749113357
صندوق پستی: 37185 - 178
پست الکترونیکی: info@urd.ac.ir
سامانه پیامکی: 3000135789

دانشکده ها

دانشکده شیعه شناسی
دانشکده ادیان
دانشکده مذاهب
دانشکده فلسفه
دانشکده زن و خانواده
دانشکده عرفان
دانشکده مجازی

خدمات فناوری اطلاعات

سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
سامانه پذیرش دانشجو
سامانه اتوماسیون اداری
پست الکترونیک
جستجو در کتابخانه
کتابخانه دیجیتال

بیانیه رسالت

دانشگاه ادیان و مذاهب، نخستین دانشگاه تخصصی ادیان و مذاهب در ایران، برخاسته از حوزه علمیه، ضمن شناخت ادیان و مذاهب و تعامل و گفت و گو با پیروان آنها با تکیه بر مشترکات، در جهت همبستگی انسانی، تقویت صلح، کاهش آلام بشری، گسترش معنویت و اخلاق و معرفی عالمانه اسلام بر اساس آموزه های اهل بیت علیهم السلام به پژوهش و تربیت نیروی انسانی متخصص اقدام می نماید.

طراحی، توسعه و پشتیبانی: کویر سبز