دانشگاه ادیان و مذاهب
  ورود به سامانه
نام کاربری
 
وب سایت دانشگاه
سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
پست الکترونیک
کلمه عبور
AR EN FA
 
آخرین مطالب
با سخنرانی دکتر عمار ابوطالبی برگزار شد؛
بیست و پنجمین پیش نشست همایش بین المللی حضرت حمزه (ع)
دکتر حمیدرضا شریعتمداری در گفت‌وگو با ایکنا:
کسانی تفکر غیردینی و ضد دینی را در دانشگاه‌ها القا می‌کنند
یادداشتی از دکتر سید حسن اسلامی اردکانی؛
حكمت عملي در زورباي يوناني
به همت معاونت فرهنگی و دانشجویی؛
مراسم جشن میلاد حضرت‌ فاطمه زهرا(س) برگزار شد
رهبر انقلاب اسلامی در دیدار جمعی از مداحان اهل‌بیت علیهم‌السلام:
هیئت کانون جهاد تبیین است؛ نقش خود را در مقابل جنگ رسانه‌ای علیه ملت بیابید
حجت الاسلام توانا مطرح کرد؛
حسن صباح ادعای امامت نداشت
آیت الله پناهنده مطرح کرد؛
عبادت بدون معرفت معنا ندارد
سفیر کشور فرانسه تاکید کرد؛
مسلمانان عضو فعال جامعه فرانسه هستند

نشست علمی؛تجربه زیسته یک جامعه‌شناس فرهنگ در سه حوزه علمی

 
تاریخ انتشار: 1400/10/21    

نشست علمی؛تجربه زیسته یک جامعه‌شناس فرهنگ در سه حوزه علمی

با سخنرانی دکتر طالبی دارابی نشست علمی؛ «تجربه زیسته یک جامعه‌شناس فرهنگ در سه حوزه علمی:آلمان، سوئیس و ترکیه؛گزارشی از چهل روز حضور آکادمیک در سه کشور» برگزار شد.

دو کشور آلمان و سوئیس با آنکه هر دو آلمانی زبان هستند اما حوزه یا قلمروی علمی شان با هم تفاوت‌های فراوانی دارد. همچنان که جغرافیای ترکیه با آنکه اروپایی و آسیایی است، اما سیستم آموزشی آن همچنان تحت تاثیر ساختار شرقی و دوران عثمانی به شمار می آید.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه به نقل از خبرنگار ردنا (ادیان نیوز)، دکتر باقر طالبی دارابی جامعه­ شناس و عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب در نشست آنلاین «تجربه زیسته یک جامعه‌شناس فرهنگ در سه حوزه علمی: آلمان، سوئیس و ترکیه گزارشی از چهل روز حضور آکادمیک در سه کشور» به شرح و ارائه همراه با تصویر از مشاهدات عینی و تجربیات خویش پرداخت و بیان کرد: مفهوم تجربه زیسته در روش کیفی که به ویلهام دیلتای منسوب است و درواقع نوعی شناخت پدیدارشناسانه محسوب می­‌شود. درواقع، شناختی مبتنی بر مشاهده واقعیات عینی انجام شده و اینک در قالب خاطره بازنمایی می‌گردد. در این تجربه زیسته فقط آن واقعیت بیرونی نیست که دارای اهمیت است بلکه ذهنیت پیشین و پس تجربه کننده نیز مهم و تاثیرگذار قلمداد می­‌شود.

طالبی دارابی با اشاره به تعریف فرهنگ به عنوان مفهومی سهل، ممتنع و متداول، بیان کرد: فرهنگ به معنای سبک زندگی در این تجربه زیسته در نظر گرفته شده است. لذا، امر فرهنگی دارای تکثر است. ضمن اینکه،جامعه‌شناسی فرهنگی به بررسی تاثیر ویژگی‌های جهان مدرن، اثرگذاری اندیشمندان و روشنفکران اجتماعی و اهمیت تاثیر تحولات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی بر فرهنگ می­‌پردازد.

وی ادامه داد: قلمروی حوزه علمی ما با نگاه جامعه‌شناسی فرهنگ در این سفر با روش و محتوا و ساختار و آموزش و تحقیق و ویژگی‌های خاصی محسوب می‌­شود. به عنوان مثال: دو کشور آلمان و سوئیس با آنکه هر دو آلمانی زبان هستند اما حوزه یا قلمروی علمی شان با هم تفاوت­های فراوانی دارد. همچنان که جغرافیای ترکیه با آنکه اروپایی و آسیایی است، اما سیستم آموزشی آن همچنان تحت تاثیر ساختار شرقی و دوران عثمانی به شمار می ­آید.
اهداف یک سفر علمی بر چه استوار است

جامعه شناس حوزه فرهنگ با اشاره به اهدافی که یک سفر علمی و دانشگاهی می‌تواند داشته باشد، آن را به ۵ هدف دسته‌بندی کرد: یادگیری موثر مبتی بر واقع، تحول و ارتقای فردی،تعمیق دانش اجتماعی و تاریخی،ایجاد و رشد تفکرانتقادی،آموختن احترام گذاشتن به فرهنگ دیگری،کسب دیدگاه و چشم انداز،برقراری ارتباطات و روابط موثر.

وی ادامه داد؛ یادگیری موثر و مبتنی بر واقع در طول سفر می‌تواند باعث تحول و ارتقای فردی شود. البته اینکه فرد با توجه به مشاهده علمی و تجربیات زیسته همواره در برابر امور سلبی(منفی) و امور جذبی(اثباتی) قرار می‌گیرد. بنابراین، تعمیق دانش اجتماعی و تاریخی در یک سفر علمی معرفتی اجتماعی به شما می‌دهد که با تاریخ گره خورده است. همانطور که سفر و تجربه عینی در ترکیه نشان داد که اغلب دانشگاه‌های ترکیه بر اساس تاریخ کشورشان(دانشگاهی با نام عثمانی – دانشگاه سلجوقی) نام گذاری شده­‌اند و این موضوع نشان­ دهنده اهمیت تاریخ و تبار پیشینیان نزد اصحاب علمی در ترکیه است.

تفکر انتقادی با ایدئولوژی نقادانه بسیار تفاوت دارد

عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب تصریح کرد: ما در نتیجه این اهداف به رشد تفکر انتقادی نیز دست پیدا می‌کنیم. زمینه رشد تفکر انتقادی بر اساس مشاهدات عینی و تحول فردی و کسب دانش تاریخی پدیدار می‌شود. البته تفکر انتقادی با ایدئولوژی ارزشداورانه بسیار متفاوت است. چرا که تفکر انتقادی با عینک و زاویه ایدئولوژیک به قضایا و پدیده‌ها نگاه نمی‌کند. بلکه تمام سعی ما بر این امر استوار است تا نگاهی بدون جانبداری و بار ارزشی­ و مغرضانه حاصل شود. در تفکر انتقادی ما بایستی به فرهنگ‌های مختلف با نگاهی محترمانه و منتقدانه نظر بیافکنیم. تفکر انتقادی نشان می‌دهد که یک فرهنگ به طور کلی نمی‌تواند نامقدس، ناجور و سراسر منفی و پلید باشد. بنابراین انسان در مواجهه با تفکر انتقادی به نگاه و چشم انداز جدیدی دست پیدا می‌کند که بسیار ارزشمند است.

طالبی دارابی در توضیح تجارب و سفرهای متعددی که به اروپا داشته است، تاکید کرد: مناسبات فکری بنده با تفکر انتقادی در سفر کنونی نسبت به سفرهای قبلی گسترش و توسعه یافته است. زوایای مختلف و متنوعی بر آن افزوده شده است. این نکات به هر حال درون یک مشاهده عینی همراه با تفکر انتقادی پدیدار می شوند.

مفهوم شناسی سفر بر اساس دانش و تجربه زیسته

طالبی دارابی براساس نگاه خاص پدیدارشناسانه خویش در مواجهه با خاطرات سفرهای انجام گرفته، مطرح کرد: تجربه زیسه آن چه که در حال انجام شدن است، نیست.تجربه زیسته در روش پدیدار شناختی یعنی شرح یک تجربه که اینک به خاطره مبدل شده است. توضیح آن خاطره بر اساس تحلیل مفاهیم و بازنمایی که اساس پدیدار شناسی اجتماعی است.

دکتر طالبی دارابی در ادامه با تصاویر و عکس های مشخص و گزینش شده به تفسیر و بازنمایی آن پرداخت.

وی ادامه داد: در تصویر فوق لوگوی دانشگاه های مطرح و مشهور کشورهای سوئیس، آلمان و ترکیه را مشاهده می‌کنید. از دیگر تجارب خوب بنده در این سفر، آشنایی و ارتباط با اساتید و ملاقات با اصحاب و چهره‌های علمی آنان بود.

حضور در سمینار یا کارگاه علمی بین دانشگاهی باعنوان « دین و واکسن هراسی » در دانشگاه بامبرگ آلمان نقطه آغاز سفر بوده است. وی در پاسخ به این سوال که سفر به این سه کشور به چه دلیلی انجام گرفت و آیا با حمایت خاصی صورت پذیرفته است؟، بیان کرد: دعوت اصلی از طریق دانشگاه بامبرگ «BAMBERG» انجام گرفت. سفری کاملا آکادمیک و علمی و برای حضور در یک نشست علمی که به ارزیابی آراء و نظرات واقعی باورهای مختلف آموزه‌های دینی و دینداران نسبت به واکسیناسیون و به طور کلی افراد در زندگی دینی نسبت به واکسن و پدیده کرونا و دیگر بیماری‌ها چه نگاه و بینشی دارند؟ ارزیابی بیم و امیدها و هراس آنان در این زمینه برای آنان از جانب آموزه‌های ادیان مختلف بسیار اهمیت داشت.

طالبی دارابی تاکید کرد: به طوری که از کشورهای مختلفی در این کنفرانس حضور داشتند. هر یک از منظری بحث کردند. نکته مهم دیگر این موضوع می باشد که روزآمدترین مسائل در دانشگاه های آنان مورد تحلیل و بررسی قرار می گیرند. درصورتی که بنده هر فرصتی که می یافتم جهت ارائه دروس و تدریس واحد دانشگاهی انان در مواجهه با این اقدام بنده را «پروفسور بیچاره» خطاب می کردند. درواقع توجه به این مطلب که استاد دانشگاه در سفر علمی و خارج از کشور خود نیز بایستی عمل تدریس دانشگاهی را بشکل الزام آوری انجام می‌دهد. این موضوع برای آنان تعجب آور بود.

وی تصریح کرد: شهر اشتوتگارت در آلمان، سکونت‌گاه و منطقه‌ای با قدمت تاریخی است. شهری صنعتی که از آن با عنوان شهر کارگری نیز یاد می‌شود. بسیاری از ترک زبانان در آنجا هستند. بسیاری از کمپانی‌های بزرگ خودرو مانند شرکت اتوموبیل سازی بنز و پورشه و بی ام دبلیو در این شهر حضور دارند. البته اشتوتگارت شهری است که چندان وجهه آکادمیک ندارد.


مفهوم نظم در میان تفکر شرق و غرب

وی در ادامه  با نشان دادن عکس‌هایی از دفتر پروفسور کوگلر به نکته‌ای درباره نظم اشاره و بیان کرد: به نظرم مفهوم نظم میان شرق و غرب تاحدودی متفاوت است. نظم در وقت شناسی و زمان در آلمان بسیار مهم است اما ما در نظم اشیاء بسیار حساس هستیم. مثلا آن تایم(سروقت و خوش قول) بودن در آلمان بسیار اهمیت داشته و از جایگاه فرهنگی بالایی در نزد عموم برخوردار است. در این نکته تفاوت زیادی وجود دارد. چرا که برای برخی نظم اشیاء اهمیت دارد. بنابراین ممکن است فردی در ظاهر بسیار منظم و همه چیز به عبارتی سرجای خودش قرار دارد اما در زندگی و رفتار و کنش های اجتماعی انسانی بدقول، وقت نشناس و بی نظمی است.

از دیگر نکات و جزئیات قابل توجه در این سفر، ارتباط عاطفی و مطلوبی که میان انسان ها و کبوتران و به طور کلی پرندگان و دیگر حیوانات وجود داشت. درواقع ارتباط توامانی که شهروندان در مواجهه با پدیده‌ای به نام محیط زیست،حیوانات و پرندگان از خود بروز می‌دهند قابل تامل است و نشانگر امر فرهنگی و معرفتی آنان محسوب می شود.


تصویر فوق می تواند معرف همان فرهنگ عشق رمانتیک باشد که مولد و پدیدآورنده آن عصر مدرنیته است. برخلاف عشق الهیاتی که تا عصر ماقبل مدرنیته جاری و ساری بود. این مدل پل‌های خیابانی که افراد و معشوقه‌هایی در سنین مختلف برای قفل زدن به نرده‌های موجود و نصب شده بر روی پل اقدام می‌کنند و کلید آن را به درون رودخانه می‌اندازند که بنده با تعبیر «نذرهای عاشقانه میان افراد» از آن یاد می کنم، اغلب در کشورهای اروپایی نظیر آلمان و سوئیس وجود دارد اما در ترکیه چنین چیزی وجود نداشت و حداقل بنده مشاهده نکرده‌ام.


کتابخانه ادیان و مذاهب

کتاب فوق با عنوان« مرگ و مناسک بعد از مرگ در نگاه شونا« یکی از بیش از ۴۰ اثری است که در قالب پروژه « کتاب مقدس در افریقا» از سوی موسسه و دانشکده الهیات کاتولیک دانشگاه بامبرگ با هدایت علمی پروفسور یواخیم کوگلر استاد دانشگاه و کشیش کاتولیک به انجام رسیده است و همچنان ادامه دارد. شونا نام زبان و قومیت قالب در کشور زیمباوه  در جنوب آفریقا است. قرار است تمامی این کتب را به کتابخانه وزین دانشگاه ادیان و مذاهب و مجموعه بسیار زحمتکش آن اهداء شود. در جلسه حاضر نیز چند جلد تقدیم ریاست کتابخانه جناب آقای محمدی شد.

این تصویر حاوی گل و تابلو و شمعی است که شهروندان شهر تاریخی بامبرگ یادبودی را درخصوص فاجعه یهودیان برگزار کرده‌اند. یادبودی که در خیابان و کوچه‌های شهر برقرار شده است کاملا شخصی و غیردولتی و از سوی افراد و هواداران و بستگان آن حادثه مربوط به فاجعه یهودیان برقرار شده است. این قسمت و منطقه مربوط به کشته شدن یهودیان است. بامبرگ شهری است که تاریخ آن را بریکدان تایم(فروریخته شده و نابود شدن شهر در زمان جنگ) لقب داده‌اند. بامبرگ شهر تاریخی و قدیمی و زیبایی است. بحث قتل عام یهودیان در این شهر بسیار بااهمیت و برای آن همواره مراسم یادبود انجام می گیرد.

سنت و صنعت کریسمس

طالبی دارابی در توضیح این تصویر بیان کرد: یکی از مهم ترین اعمال و مناسکی که برای استقبال از کریسمس در میان مسیحیان بسیار رواج دارد و متدوال است، بافتن چیزهایی برای کسانی است که دوستشان دارند و یا عاشق هم هستند. این کار در بین کاتولیک‌ها رواج بیشتری دارد. برای مسیحیان پیشواز کریسمس رفتن باخرید درخت کریسمس و بافتن و تهیه کلوچه‌های کریسمس یک اقدام شعف انگیز و انسجام بخش است. کاموا بافی البته این اقدام از سوی زنان و مردان صورت می گیرد.

اما کریسمس فقط سنت نیست. صنعت کریسمس تعبیری بود خود دکتر کوگلر بکار می‌برد. از جمله این صنعت در آمد‌زا پرورش درخت کریسمس است. در عکسی که می بینید، منطقه‌ای در اطراف شهر بامبرگ است که زمینی وسیع را به کشت درخت کریسمس اختصاص داده اند و از این راه درآمد‌زایی می کنند.

این مسجد در شهر ژنو سوئیس ساخته شده است. البته بانی و سازندگان آن مربوط به کشور عربستان می‌باشد. مسجدی با معماری زیبا که شرکت کنندگان و مسلمانان زیادی نیز در آن حاضر می‌شوند.

طالبی دارابی در پایان با توضیح و شرحی بر این تصویر، خاطرنشان کرد: گاهی چنین اماکن با مساحت کوچکی را مشاهده می‌کردم. متوجه شدم این اماکن حکم همان نمازخانه‌های بین راهی در آئین و مذهب خودمان را دارد. لذا افراد با دسترسی سریع و مکانی کوچک به اعمال و فرایض مذهبی و عبادی خویش در مسیحیت می‌پردازند و راز و نیاز می‌کنند.

این جلسه متاسفانه به دلیل مشکل فنی برای شرکت کنندگان گرامی در فضای مجازی قطع شد و به همین دلیل جلسه دومی در هفته آینده برگزار میشود تا هم ادامه بحث مطرح شود و  هم سوالاتی که شرکت کنندگان دارند، مطرح گردد.


برچسب ها : جامعه‌شناس فرهنگ, تجربه زیسته, دانشگاه ادیان و مذاهب

نظرات
نام *
پست الکترونیک *
متن *

دانشگاه ادیان و مذاهب


نشانی: ایران - قم - پردیسان
تلفن: 32802610 25 98+
فکس: 32802627 25 98+
کد پستی: 3749113357
صندوق پستی: 37185 - 178
پست الکترونیکی: info@urd.ac.ir
سامانه پیامکی: 3000135789

دانشکده ها

دانشکده شیعه شناسی
دانشکده ادیان
دانشکده مذاهب
دانشکده فلسفه
دانشکده زن و خانواده
دانشکده عرفان
دانشکده رسانه و ارتباطات
دانشکده دین و هنر
دانشکده علوم و معارف قرآن
دانشکده حقوق
دانشکده زبان و فرهنگ ملل
دانشکده مطالعات ملل
دانشکده تاریخ
واحد مشهد

خدمات فناوری اطلاعات

سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
سامانه پذیرش دانشجو
سامانه اتوماسیون اداری
پست الکترونیک
جستجو در کتابخانه
کتابخانه دیجیتال

بیانیه رسالت

دانشگاه ادیان و مذاهب، نخستین دانشگاه تخصصی ادیان و مذاهب در ایران، برخاسته از حوزه علمیه، ضمن شناخت ادیان و مذاهب و تعامل و گفت و گو با پیروان آنها با تکیه بر مشترکات، در جهت همبستگی انسانی، تقویت صلح، کاهش آلام بشری، گسترش معنویت و اخلاق و معرفی عالمانه اسلام بر اساس آموزه های اهل بیت علیهم السلام به پژوهش و تربیت نیروی انسانی متخصص اقدام می نماید.