دانشگاه ادیان و مذاهب
  ورود به سامانه
نام کاربری
 
وب سایت دانشگاه
سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
پست الکترونیک
کلمه عبور
AR EN FA
 
آخرین مطالب
به قلم حسن طاهری دانش‌آموخته دانشگاه ادیان و مذاهب؛
هیمالیای انسانیت و شرف
معاونت پژوهشی دانشکده شیعه‌شناسی برگزار می‌کند:
اهمیت روش در مطالعات شیعه‌شناسی با تکیه بر تحقیقات استوارت
یادداشتی از دکتر سید حسن اسلامی؛
دین و تکامل: مرور کتاب
حجت‌الاسلام والمسلمین سید ابوالحسن نواب:
قدس، آرمان امت اسلامی است
به قلم دکتر حمید بخشنده:
شهید و شهادت
معاون آموزش و تحصیلات تکمیلی اعلام کرد:
اختصاص سهمیه تحصیل رایگان در مقطع دکتری
دکتر سید حسن اسلامی اردکانی مطرح کرد؛
قدسیت در مقام حیرت درک می‌شود

دعا و آداب آن در قرآن و روایات

 
تاریخ انتشار: 1400/02/08    

دعا و آداب آن در قرآن و روایات

دکتر حمید بخشنده عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب در ایام مبارک ماه رحمت و مغفرت از نظرگاهی متفاوت به دعا و آداب آن در قرآن کریم و روایات نگریسته است که در ادامه می‌خوانید:

دکتر حمید بخشنده عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب در ایام مبارک ماه رحمت و مغفرت از نظرگاهی متفاوت به دعا و آداب آن در قرآن کریم و روایات نگریسته است که در ادامه می‌خوانید:

 

وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ (غافر، ۶٠)

و پروردگارتان گفت: «مرا بخوانيد تا براى شما استجابت كنم»

 

استجابت دعا با اجابت دعا فرق دارد: استجابت کردن خدا به این معنی است که او «می‌پذیرد» خواسته‌های شما را برآورده کند اما اجابت از سوی او، همان انجام دادن و برآورده کردن است. استجابت، یعنی پذیرفتن انجام دادن، شروطی دارد:

١. پیامبر گرامی اسلام: «هركس مى‌خواهد دعايش مستجاب شود و غمش از بين برود بايد گره از كار گرفتارى باز كند.» (نهج‌الفصاحه، ص ٧۵٩ ، ح ٢٩۶١)

٢. امام حسن مجتبی علیه‌السلام: «كسى كه در دلش هوايى جز خشنودى خدا خطور نكند، من ضمانت مى‌كنم كه خدا دعايش را مستجاب كند.» (كافی، ج ٢، ص ۶٢، ح ١١)

٣. امام صادق علیه‌السلام: «هركس بخواهد دعايش مستجاب شود، بايد كسب خود را حلال كند و حق مردم را بپردازد. دعاى هيچ بنده‌اى كه مال حرام در شكمش باشد، يا حق كسى بر گردنش باشد، به درگاه خدا بالا نمى‌رود.» (بحارالانوار، ج ٩٠، ص ٣٢١، ح ٣١)

 

آداب دعا در قرآن

١. دعا باید همراه ايمان و عمل صالح باشد: «يستجيب الذّين آمنوا و عملوا الصالحات». (شورى، ٢۶)

٢. از روی اخلاص باشد: «فادعوا اللّه مخلصين له الدين». (مؤمن، ١۴)

٣. همراه با تضرع و مخفيانه باشد: «ادعوا ربّكم تضرعاً و خُفية». (اعراف، ۵۵)

۴. توأم با بيم و اميد باشد: «و ادعوه خوفاً و طمعاً». (اعراف، ۵۶)

۵. در ساعاتى خاص باشد: «يدعون ربّهم بالغداة و العشى». (انعام، ۵٢)

 

آداب دعا در روایات معصومان

حاج سید احمد زنجانی (متوفای رمضان ١٣٩٣ ق/١٣۵٢ ش) آن فقیه پارسا و متخلق به اخلاق الاهی نکات ارزشمندی را بیان کرده‌اند که در اینجا اندکی ذکر می‌شود:

 

١. یکی از آداب دعا این است که دعا با ثنای خدا و صلوات آغاز شود. از امام علی علیه‌السلام روایت شده که اگر دوست داری حاجتت برآورده شود، این‌گونه دعا را آغاز کن: «لا اله إلّا الله الحلیم الکریم، لا اله إلّا الله العلی العظیم، سبحان ألله رَبِّ السماواتِ السبعِ و ما فیهنّ و ربِّ العرشِ العظیمِ، والحمد لله رب العالمین، اللهم إنّی أسألک بأنّک ملِکٌ مقتدرٌ و انت علی کل شئءٍ قدیرٌ، ما تشاءُ مِن کلِ شئءٍ یکُونُ»؛ و آن‌گاه حاجت خود را بخواه (احمد بن محمد برقی، محاسن، ج ١، صص ٣۵-٣۵).

 

٢. یکی از اموری که موجب استجابت دعا می‌شود، عبارت است از چشم امید پوشیدن از تمامی مردم و صرفاً امیدوار بودن به خداست. بر طبق روایتی از امام صادق علیه‌السلام، «فإذا علم الله ذلک من قلبه، لم یسأل الله شیئاً إلّا أعطاه» (کافی، ج ٢، ص ١۴٨). و در روایت دیگر نیز بر «توجه قلبی» تأکید کرده‌اند: «همانا خدا دعایی را که در آن، روی دل به سوی خدا نیست و توأم با سهو و غفلت است، استجابت نمی‌کند؛ پس هنگامی که دعا می‌کنی، فأقبل بقلبک، ثم استیقن بالإجابة» (کافی، ج ٢، ص ۴٧٣).

 

٣. افزون بر این، از حضرت صادق علیه‌السلام روایت شده که قبل از دعا، سوره حمد، سوره توحيد، آیة‌الکرسی و سوره قدر را بخوان که مشتمل بر اسم اعظم خدا هستند و بعد رو به قبله دعا کن (المصباح الکفعمی، فصل ٣١، ص ٣٠٨).

هم‌چنین به نقل از امام صادق علیه‌السلام، یکی از آداب دعا، سجده کردن و در سجده هفت بار گفتن «یا ارحم الراحمین» قبل از بیان حاجت خود است (وسائل الشیعة، ج ٧، ص ٨٨، ح ٨٨١٠).

در برخی روایات دیگر نیز از ایشان نقل شده که اذکار زیر قبل از بیان حاجت گفته شود: ده بار «یا الله، یا الله»؛ و یا ده بار «یا ربّ، یا الله» (کافی، ج٢، صص۵١٩ و ۵٢٠).

 

منابع:

تفسیر نور، محسن قرائتی، ج ١٠، ص ٢٨٠؛

اربعینیات، آیت‌الله العظمی سید احمد زنجانی، صص ١٨٣، ٢١٣، ١٨١، ١٩٩، ٢٠١، ٢٠٢ و ٢٠۴؛


برچسب ها : قرآن, دعا, حمید بخشنده, دانشگاه ادیان و مذاهب

نظرات
نام *
پست الکترونیک *
متن *

دانشگاه ادیان و مذاهب


نشانی: ایران - قم - پردیسان
تلفن: 32802610 25 98+
فکس: 32802627 25 98+
کد پستی: 3749113357
صندوق پستی: 37185 - 178
پست الکترونیکی: info@urd.ac.ir
سامانه پیامکی: 3000135789

دانشکده ها

دانشکده شیعه شناسی
دانشکده ادیان
دانشکده مذاهب
دانشکده فلسفه
دانشکده زن و خانواده
دانشکده عرفان
دانشکده رسانه و ارتباطات
دانشکده دین و رسانه
واحد مشهد

خدمات فناوری اطلاعات

سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
سامانه پذیرش دانشجو
سامانه اتوماسیون اداری
پست الکترونیک
جستجو در کتابخانه
کتابخانه دیجیتال

بیانیه رسالت

دانشگاه ادیان و مذاهب، نخستین دانشگاه تخصصی ادیان و مذاهب در ایران، برخاسته از حوزه علمیه، ضمن شناخت ادیان و مذاهب و تعامل و گفت و گو با پیروان آنها با تکیه بر مشترکات، در جهت همبستگی انسانی، تقویت صلح، کاهش آلام بشری، گسترش معنویت و اخلاق و معرفی عالمانه اسلام بر اساس آموزه های اهل بیت علیهم السلام به پژوهش و تربیت نیروی انسانی متخصص اقدام می نماید.