دانشگاه ادیان و مذاهب
  ورود به سامانه
نام کاربری
 
وب سایت دانشگاه
سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
پست الکترونیک
کلمه عبور
AR EN FA
 
آخرین مطالب
با حضور رئیس فراکسیون زنان مجلس برگزار می‌شود:
نشست مطالعات زنان، چشم‌انداز، موانع و راهکارها
دکتر غفوری‌نژاد در گفت‌وگو با بصیرت:
وحدت در جهان اسلام به دست خواص حاصل می‌شود

ترجمه «کلام و جامعه» اثر فان اس روانه بازار نشر خواهد شد

 
تاریخ انتشار: 1396/09/11    

ترجمه «کلام و جامعه» اثر فان اس روانه بازار نشر خواهد شد

دکترمحمدجاودان، معاون پژوهش دانشگاه ادیان و مذاهب، در گفت‌وگو با روابط عمومی دانشگاه گفت: کتاب مشهور «کلام و جامعه»، اثر فان اس که با مسئولیت دکتر سید محمدرضا بهشتی از آلمانی به فارسی ترجمه شده است به‌زودی  در اختیار علاقه‌مندان تاریخ کلام اسلامی قرار خواهد گرفت.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه ادیان و مذاهب،‌ دکتر محمد جاودان معاون پژوهشی دانشگاه ادیان و مذاهب در گفتگویی از انتشار قریب‌الوقوع ترجمه فارسی کتاب «کلام و جامعه»، اثر ارزشمند یوزف فان اس خبر داد.

دکتر جاودان با اشاره به اینکه در میان آثار پروفسور یوزف فان اس کتاب شش‌جلدی «کلام و جامعه در قرن دوم و سوم هجری» از ویژگی‌های ممتازی برخوردار است افزود: این اثر با مشارکت گروهی از مترجمان متبحر زبان آلمانی و زیر نظر دکتر سید محمدرضا بهشتی به زبان فارسی ترجمه‌شده است.

دکتر جاودان معاون پژوهش دانشگاه ادیان و مذاهب با اعلام این خبر ابراز امیدواری کرد دو جلد نخست از این کتاب تا پیش از پایان سال جاری و چهار جلد دیگر آن نیز در نیمه نخست سال 1397 از سوی انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب منتشر شود.

گفتنی است این کتاب در سال‌های 1991 تا 1997 در شهر برلین منتشر گردید و موجب شد دانشکده‌های شرق‌شناسیِ بسیاری از کشورها ازجمله دانشگاه پاریس و واشنگتن برای بزرگداشت فان اس مدرک دکترای افتخاری به وی اعطا کنند. همچنین این کتاب جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران را دریافت کرده است.

 

توضیحات دکتر محمد جاودان درباره انتشار این کتاب را در ادامه بخوانید:

 

 

* لطفاً در ابتدا کلیاتی درباره این کتاب و جایگاه آن بفرمایید!

درباره این کتاب باید مقدمتا عرض کنم که جامعه علمی ما در حوزه مطالعات اسلامی به‌ویژه در قلمرو کلام اسلامی مدت‌ها چشم‌انتظار انتشار این اثر به زبان فارسی بوده است. سال‌ها قبل دانشگاه (ادیان و مذاهب) قرارداد ترجمه این کتاب را از زبان اصلی که آلمانی است به فارسی، با یک گروه خبره منعقد کرد که سرپرستی آن نیز با دکتر سید محمدرضا بهشتی بود. قرار شد این کار که شش جلد است در موسسه ارغنون ترجمه شود. این اثر نوشته اسلام‌شناس آلمانی یوزف فان اس است. اصل اثر 25 سال است که منتشر شده، و خوشحالیم که به زودی ترجمه بسیار خوبی از آن به فارسی منتشر خواهد شد. ترجمه عربی این اثر به خصوص جلد نخست آن متاسفانه ایرادات بسیار دارد. کل اثر شش جلد است. مجلدات پنجم و ششم که مجموعه گزیده هایی از نصوص و متون کلامی مقطع مورد تحقیق است و در جای خود بسیار ارزشمند است و منبعی بسیار خوب برای محققان این عرصه فراهم می آورد. چهار جلد دیگر هم ترجمه شده که جلد اول آماده نشر شده و سایر مجلدات هم به ترتیب و در بازه های زمانی نزدیکی نهایی خواهند شد. چون اراده و بنای جناب دکتر بهشتی این بود که کتاب با صحت بالا ترجمه شود و به خطاهایی که معمولاً در ترجمه‌ها هست دچار نشود دقت وسواس زیادی به خرج داده شد و همین از عواملی بود که باعث شد کار طول بکشد. در حال حاضر جلد اول آماده چاپ است که ما در مدت کوتاهی این را چاپ می‌کنیم توسط نشر دانشگاه ادیان و مذاهب. آن‌طور که دکتر بهشتی به ما وعده داده‌اند بافاصله‌های نه‌چندان زیادی کتاب به دستمان می‌رسد. امیدواریم تا آخر امسال جلد دوم را هم منتشر کنیم و در سال بعد جلد سه و چهار را هم منتشر کنیم.

 

*درباره اهداف ترجمه کتاب بفرمایید!

کتاب که عنوانش کلام و جامعه است، جلد اولش به دوران آغازین تاریخ کلام اسلامی پرداخته است یعنی قرون اول و دوم هجری. کتاب به همه جریان‌های کلامی که در حال شکل‌گیری هستند و همینطور به شخصیت های کلامی این دوره پرداخته است. این دوره، دوره تکون و شکل‌گیری کلام اسلامی است. کتاب، کتاب شاخصی در کلام اسلامی است. ویژگی‌هایی دارد که آن را منحصربه‌فرد می‌کند. اول تتبع فوق‌العاده کتاب است که شاید اثر دیگری در تاریخ کلام اسلامی نداشته باشیم در این حجم و در این اندازه و با این دقت و این میزان از تتبع و دیدن تقریباً تمام منابع مرتبط اصلی و درجه اول و منابع دیگر که مورد نیاز بوده و باید مراجعه می‌شد. ویژگی دومش این است که شکل‌گیری کلام اسلامی را در متن تحولات جامعه اسلامی تعقیب می‌کند، به عبارتی رابطه کلام و تحولات عینی جامعه را نشان می‌دهد. چه تحولاتی در قرن اول و دوم شکل گرفت و چه اتفاق افتاد بعد از رحلت پیامبر اسلام. حوادثی که یکی پس از دیگری رخ داد و همین حوادث و اتفاقات خودش سبب طرح مسائل کلامی و تحولات کلامی و شکل‌گیری کلام شد. این هم ویژگی بسیار مهم این کتاب است که شکل‌گیری کلام را در عینیت جامعه اسلامی در تاریخ بررسی کرده است. نکته سوم جامعیت کار است نسبت به همان دوره آغازینی که تاریخ کلام را بررسی می‌کند همه جریانات کلامی را بررسی کرده و دیده است. نکته بعدی این‌که تک‌تک آن اندیشمندان و متکلمان اولیه اسلامی را بررسی کرده و آرائشان را درآورده و سعی کرده جهت‌گیری‌ها و تفاوت‌ها را از این طریق نشان دهد و آرای هرکدام را جداگانه بررسی کرده است. ویژگی دیگر این‌که پوشش کاملی داده جغرافیای فکری جهان اسلام را. یعنی حوزه سوریه و عراق و حجاز و مصر و ایران را که مهم‌ترین حوزه‌های علمی و فکری جهان اسلام هستند و تمام تحولات هم در همین مناطق رخ می‌دهد، بحث‌ها و جریانات فکری را در همه این قلمروها هم بررسی کرده است. مثلاً قدریه را وقتی بررسی می کند، آنها را هم در سوریه و هم عراق بررسی می‌کند، همه را بررسی می‌کند. هدف ما از ترجمه این اثر در دسترس قرار دادن چنین اثرشاخصیی برای خوانندگان و محققان فارسی زبان است. تا هم آشنایی بیشتری با تاریخ اندیشه اسلامی پیدا کنند و هم زمینه گفت و گوی و نقادی علمی را فراهم کنیم.

 

*این‌که عنوان اثر کلام و جامعه است، نشان از آن است که رویکرد تاریخ اجتماعی و تاریخ فرهنگی به بحث کلام دارد، درست است؟

ایشان به یک معنا می‌خواهد بگوید شکل‌گیری اندیشه‌های کلامی در یک فضای انتزاعی رخ نداده بلکه کاملاً در ارتباط با تحولات سیاسی اجتماعی و فرهنگی و تاریخی جامعه رخ‌داده است. می‌دانید که در جنگ صفین که خوارج شکل گرفت، خوارج پیش از خروج جزو سپاه امیرالمؤمنین بودند. وقتی که قرآن بر سر نیزه رفت و این بحث پیش آمد که نباید با قرآن بجنگیم و باید کوتاه بیاییم، موضوع حکمیت پیش آمد. به دنبال حکمیت این شعار مطرح شد که حکم و حکمیت فقط از آن خدا است و مال انسان نیست، پس تن دادن به حکمیت رجال گناه است و ارتکاب گناه به منزله خروج از ایمان است. پس از دل این نزاع و جنگ و سیاست، بحث ایمان و کفر پیش در آمد. می‌بینید که از دل این واقعه مسائل کلامی درمی‌آید. یا فرض کنید سیستم یک حکومتی طوری است که برای توجیه اعمال و رفتارهای خودش دست به دامن یک سری آموزه‌های دینی می‌شود. یک نوعی از تفکر را دامن می‌زند. در مقابلش جریان‌هایی شکل می‌گیرند که آن را رد می‌کنند و طرف مقابل را می‌گیرند مثل اموی ها که به جبر دامن زدند تا اعمال خود را توجیه کنند. این نگاه ویژه و جالبی است که آقای فان اس می‌خواهد نشان دهد. بنابراین وقتی کسی تاریخ کلام اسلامی را می‌خواند به رایطه تحولات فکری و اعتقادی در بطن تحولات اجتماعی نگاه می‌کند و این خیلی مهم است. یک‌وقت شما تاریخ را منتزع از تحولات اجتماع و سیاست می‌خوانید و یک‌وقت در ترابط با هم. مهم‌ترین نگاه و رویکردی که این کتاب دارد همین است.

 

*آیا از متکلمان شیعه معاصر آگاهی دارند از این‌که این کتاب قرار است ترجمه شود موضعشان چه بوده است؟ و آیا نزد جامعه علمی حوزوی ما فان اس جزو مستشرقانی هست که به انصاف شناخته می‌شود؟

برای شرق‌شناسی-به ویژه در شیعه پژوهی- باید یک دوره اولیه در نظر گرفت و یک دوره اخیر و کنونی. در چند دهه اخیر و در حال حاضر کارهای مستشرقان خیلی قوی‌تر و همدلانه‌تر است. خود کار فان اس نمونه‌ای از این دسته است. خوب، کار مستشرق طبیعی است که مثل کار یک مسلمان نخواهد بود و همیشه این تفاوت‌ها وجود دارد. خود این تفاوت نگاه هم مفید است. به‌هرحال او از یک افق دید و زاویه نگرش خاصی به تاریخ اندیشه اسلامی می نگرد و از بیرون صحنه را تماشا می‌کند و چیزهایی را می‌بیند که کسی که در جامعه است ممکن است نبیند. و درعین‌حال او به دلیل همان فاصله ممکن است چیزهای دیگری را که یک مسلمان از درون می‌بیند، نبیند. این تفاوت‌ها خودش می‌تواند مثمر ثمر باشد و اختلاف دیدها درمجموع می‌تواند به پیشبرد کار کمک کند مخصوصاً که الآن کارها خیلی علمی‌تر شده است. طبیعتاً هر کاری باید نقد شود. امیدواریم این کار صورت گیرد و نقدهایی که به این کتاب صورت می‌گیرد موجب ارتقای کلیت تحقیق در حوزه کلام اسلامی و شیعی بشود. هر کتابی محسنات و ایرادات خود را دارد. ما امیدواریم این کتاب به‌زودی منتشر شود و در اختیار صاحبان فضل و دانش در حوزه اسلامی قرار گیرد به‌خصوص در قم و تهران و مشهد و اصفهان که جریان‌های بیشتری هستند که این بحث‌ها را دنبال می‌کنند. نویسنده چون یک اسلام‌شناس و شرق‌شناس در حوزه اسلام و اندیشه‌های اسلامی است به‌هرحال کسانی که در این حوزه‌ها مطالعه دارند او را می‌شناسند. این کتاب یک ترجمه عربی هم دارد، به نام الکلام و المجتمع که ترجمه قوی‌ای نیست و ایرادات زیادی دارد و آن‌طور که از بعضی دوستان شنیدم خود مؤلف هم ناراضی بود. لذا ولو ترجمه ناقص بود و ایراد داشت خیلی از دوستانی که تاریخ کلام را دنبال می‌کنند آن را دیده بودند. بنابراین کسانی که در حوزه کلام دغدغه دارند و دنبال می‌کنند مسائل را منتظر انتشار این اثر هستند. تیمی که مشغول ترجمه هستند صرفاً کارشان ترجمه نیست و کارهای مختلفی روی آن انجام می‌دهند. مقابله انجام می‌شود، ویرایش دارد و افزوده‌هایی در پاورقی‌ها می‌آید. متونی که در ترجمه هست در اصل عربی بوده و فان اس به آلمانی ترجمه کرده، گروه مترجم اصل متن عربی را پیداکرده‌اند و ملاک قرار داده‌اند برای ترجمه و همین باعث شده برخی خطاهایی که احیاناً مؤلف در ترجمه این متون داشته اصلاح شود.

امیدواریم که ان شاء الله این اثر به‌زودی در معرض نظر دوستان و متکلمان قرار گیرد و احیاناً اشکالاتی را که هست مطرح کنند و باعث حرکت روبه‌جلوی ما در کلام باشند. طبعاً این کتاب می‌تواند به اندیشه‌های جدیدی منتهی شود چون نکته‌های جالب‌توجه زیادی دارد و خودش می‌تواند یک حرکتی در بحث تاریخ و اندیشه کلام اسلامی ایجاد کند.


برچسب ها : ترجمه, انتشار, کلام و جامعه, فان اس

نظرات
نام *
پست الکترونیک *
متن *
کد امنیتی *

Captcha
دانشگاه ادیان و مذاهب


نشانی: ایران - قم - پردیسان
تلفن: 32802610 25 98+
فکس: 32802627 25 98+
کد پستی: 3749113357
صندوق پستی: 37185 - 178
پست الکترونیکی: info@urd.ac.ir
سامانه پیامکی: 3000135789

دانشکده ها

دانشکده شیعه شناسی
دانشکده ادیان
دانشکده مذاهب
دانشکده فلسفه
دانشکده زن و خانواده
دانشکده عرفان
دانشکده مجازی

خدمات فناوری اطلاعات

سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
سامانه پذیرش دانشجو
سامانه اتوماسیون اداری
پست الکترونیک
جستجو در کتابخانه
کتابخانه دیجیتال

بیانیه رسالت

دانشگاه ادیان و مذاهب، نخستین دانشگاه تخصصی ادیان و مذاهب در ایران، برخاسته از حوزه علمیه، ضمن شناخت ادیان و مذاهب و تعامل و گفت و گو با پیروان آنها با تکیه بر مشترکات، در جهت همبستگی انسانی، تقویت صلح، کاهش آلام بشری، گسترش معنویت و اخلاق و معرفی عالمانه اسلام بر اساس آموزه های اهل بیت علیهم السلام به پژوهش و تربیت نیروی انسانی متخصص اقدام می نماید.

طراحی، توسعه و پشتیبانی: کویر سبز