دانشگاه ادیان و مذاهب
  ورود به سامانه
نام کاربری
 
وب سایت دانشگاه
سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
پست الکترونیک
کلمه عبور
AR EN FA
 
آخرین مطالب

سیره تحلیلی امام سجاد(ع)

 
سیره تحلیلی امام سجاد(ع)
سیره تحلیلی امام سجاد(ع)

ناشر: نشر ادیان
نویسنده: سید رضی سیدنژاد
مترجم: -
صفحه: 640
نوبت چاپ: اول
تاریخ چاپ: تابستان 95
قیمت: 32000

چکیده:

چکیده پشت جلد:

تاریخ، منبع معرفت و مخزن تجربه‏هاى فراوانى است که با مطالعه آن مى‏توان به علل حیات یا مرگ جامعه‏ها و عوامل ظهور یا سقوط تمدّن‌ها و جریان‌هاى سیاسى و اجتماعى پى برد و سرنوشت آیندگان را به آسانى پیش‏بینى کرد و راهشان را روشن ساخت؛ یکی از مقاطع حساس تاریخ اسلام، دوران زندگانی امام سجاد(ع) است. در این باره کتاب‌های زیادی نوشته شده که در نوع خود ارزشمندند اما در این مجموعه تلاش شده است ابعاد سیاسی، فرهنگی، اخلاقی، اجتماعی و تربیتی زندگی امام زین العابدین(ع) به صورت تحلیلی بررسی شده، در اختیار علاقمندان به مکتب اهلبیت(ع) قرار گیرد.

 

مقدمه

 

ضرورت آشنایی با تاریخ و سیره معصومین

تاریخ، آیینه حوادث گذشته است. و نیز آنها را در رواق خویش نقشبندی می‏کند و جاودان نگاه می‏دارد. تکاپو و تلاش گذشتگان با همان تازگی و طراوت در گنجینه تاریخ محفوظ است. قرن‌های خسته و از راه مانده در بالین تاریخ سر نهاده‏اند.

تاریخ، منبع معرفت و مخزن تجربه‏های فراوانی است که با مطالعه آن می‏توان به علل حیات یا مرگ جامعه‏ها و عوامل ظهور یا سقوط تمدّن‌ها و جریان‌های سیاسی و اجتماعی پی برد و سرنوشت آیندگان را به آسانی پیش‏بینی کرد و راهشان را روشن ساخت؛ زیرا شناخت آینده نیازمند شناخت گذشته است و اگر گذشته را نشناسیم، راه آینده را نیز به خوبی نخواهیم پیمود.

در سیر تاریخ مهمترین و بالاترین چیزی که به چشم می‌خورد، شیوه زندگی اولیای خدا و فرزانگان وارسته الهی است. آنان که در صفحه آسمان تاریخ همچون خورشید و ستارگان درخشیدند و پرتو افشانی کردند و با نور خود شیوه صحیح زندگی را به انسان‌‌ها آموختند و به کانون سرد و پژمرده انسان‌‌ها گرمی و صفا بخشیدند.

در میان این قافله سالاران و فرزانگان، پیامبران و پیشوایان الهی که برترین آفریدگان جهان و شایسته‌ترین رهبران بشریت هستند، از دیگران برتر و ممتازند؛ زیرا همواره از فیض هدایت و الهام ربوبی برخوردارند. چهارده معصوم†، آن چنان در جهان پاک و باصفای معنوی درخشیدند که خداوند متعال آنها را به مقام شریف امامت آراست و پیراهن ولایت و رهبری امت را بر تن آنها پوشاند و مقام و منزلت آنان را به‌گونه‌ای بالا برد که فرمود: «إِنَّما یریدُ اللَّهُ لِیذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیتِ وَ یطَهِّرَکُمْ تَطْهیراً[1]»؛

اما ما تاریخ را برای پند گرفتن از آن بررسی می‏کنیم، به‌ویژه تاریخ اسلام که به ما می‏آموزد مسلمانان در تنگناها و هنگام رویارو شدن با سختی‌ها چگونه بوده‏اند و در اوج اقتدار سیاسی، اقتصادی و نظامی چه روشی داشته‏اند. تاریخی که ما درصدد بیانش هستیم تاریخ رسالت، امامت و هدایت است نه سلطنت و خلافت؛ چراکه هدف ما پیروی از الگوها و اسوه‏هاست.

تاریخ اسلام و زندگی معصومین† به ما درس زندگی، تقوا، اخلاق، شجاعت و شهادت، جنگ و صلح، روابط داخلی و خارجی و آزادی و آزادگی می‏آموزد.

 

ائمه معصوم برترین الگوهای زندگی

 

همیشه برنامه‌های عملی، موثرترین برنامه‌ها است؛ چون عمل، از ایمان عمیق انسان در گفتارش حکایت می‌کند و سخنی که از دل برآید، لاجرم بر دل نشیند.

شعار: «کُونُوا دُعَاهً النَّاس بِأعمَالِکُم وَ لاتَکُونُوا دُعَاهً بِألسِنَتِکُم»، که از حدیث امام صادق† گرفته شده، بیانگر این واقعیت است و اگر همه مسلمانان به نوبه خود الگو و اسوه برای دیگران بودند و نیز با زبان عمل، اسلام را به دنیا معرفی می‌کردند، اسلام دنیا گیر می‌شد!

همیشه وجود الگوها وسرمشق‌های بزرگ در زندگی انسان‌ها وسیله موثری برای تربیت آنها بوده است. به همین دلیل پیامبر و پیشوایان معصوم† مهمترین شاخه هدایت را با عمل خود نشان می‌دادند.

قرآن نیز این مسئله مهم را درست می‌داند، الگوها و سرمشق‌هایی در همه زمینه‌ها برای مؤمنان معرفی می‌کند. پیامبر اعظمˆ بهترین هادی و کاملترین الگو برای ما مسلمانان معرفی شده است؛ زیرا خداوند متعال می‌فرماید: «وَإِنَّکَ لَعَلی خُلُقٍ عَظِیمٍ»[2]

اخلاقی که عقل در آن حیران است، لطف و محبتی بی‌نظیر، صفا و صمیمتی بی‌مانند، صبر، استقامت، تحمل و حوصله‌ای توصیف‌ناپذیر است.

در جریان جنگ پرخطر احزاب، خداوند آشکارا حضرت محمدˆ را به‌عنوان الگو و بهترین اسوه استقامت، پایمردی، ایمان، اخلاص و آرامش در میان طوفان و برای جوامع بشری معرفی می‌کند و می‌فرماید:

«لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَهٌ حَسَنَهٌ لِّمَن کَانَ یرْجُو اللَّهَ وَالْیوْمَ الآخِرَ وَذَکَرَ اللَّهَ کَثِیرًا[3]»؛

به‌طور قطع گفتار و رفتار پیامبر اکرمˆ الگوی نیکویی برای شماست. پیروی از رسول خدا از عهده همه مدعیان ایمان بر نمی‌آید، بلکه آن کسی پیرو اوست که به خدا و روز واپسین امید دارد و او را بسیار یاد می‌کند.

خدای متعال در این کلام زیبا، رسول اللهˆ را الگوی کامل حق معرفی می‌کند و سیمای ملکوتی او را به نمایش می‌گذارد و تمام انسان‌ها را به تماشای سیما و الگو‌گیری از آن سیره فرا می‌خواند.

همان‌گونه که قرآن کریم مردم را به اطاعت و پیروی از پیامبر اکرمˆ لازم و فرمانبرداری از او را واجب کرده است، پیامبر عظیم الشان اسلام نیز اطاعت و پیروی از عترت و اهل‌بیت خود را بر مسلمانان لازم و ضروری دانسته است. حدیث معروف و مشهور «ثقلین» که پی‌درپی به‌وسیله شیعه و سنی نقل شده، معرّف این حقیقت است:

«إِنِّی تَارِکٌ فِیکُمُ الثَّقَلَینِ کِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِی اهل‌بیتی مَا إِنْ تَمَسَّکْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّواوَ إِنَّهُمَا لَنْ یفْتَرِقَا حَتَّی یرِدَا عَلَی الْحَوْضَ فَانْظُرُوا کَیفَ تَخْلُفُونِّی فِیهِمَا»[4]؛

اهل‌بیت پیامبرˆ نیز مانند آن حضرت، شعاع وجودی‌شان به قدری گسترده و فراگیر است که در ظرف زمان و مکان نمی‌گنجد و برای همه بشر تا انقراض عالم الگوهای نیکو هستند. شخصیت ایشان الگویی همیشه و جاوید است و برای هر نسلی برابر با واقعیات زندگی آنها تبلور پیدا می‌کند.

رفتار و گفتار ایشان به‌عنوان چراغ همیشه روشن، در جهت پیشرفت جوامع بشری، راهنمای جامعه است.

سیره و رفتار معصومین† در تمام شئون زندگی اعم از فردی و اجتماعی رهگشای راهیان حق و حقیقت است و وجودشان مانند اقیانوس بی‌کرانی است که مملو از خوبی‌ها و فضیلتهای انسانی است که هر کس به اندازه استعداد و توان خود از آن منبع جوشان کمالات الهی، توشه بر می‌گیرد.

آنها چراغ روشنی بخش هدایت و کشتی نجات امت‌اند. شیوه زندگی این انسان‌های والا و برجسته، مجموعه‌ای از فرهنگ پرمحتوا و غنی معنوی و ذخائر ماندگار است که مرور زمان هرگز آن را کهنه و فرسوده نخواهد کرد. رفتار و گفتار این فرزانگان، ارزشمندترین ره توشه سالکان راه کمال و پویندگان راه وصال است. این بزرگان با سیره عملی خویش، شیوه شایسته زندگی را به انسان‌ها آموختند و با گفتار و سخنان دلنشین‌شان آنان را به مسیر هدایت و سعادت راهنمایی کردند.

بنابراین شناخت و آموزش تاریخ و سیره معصومین† یکی از ضروری‌ترین وظایف فرهنگی مسلمانان در هر عصر و زمانی است؛ زیرا اسلام عینی و مجسم را تنها در گفتار و کردار آن بزرگواران می‌توان یافت.

واضح و بدیهی است که تبعیت و پیروی حقیقی از امامان† وابسته به مقدار شناخت از تاریخ و سیره آن بزرگواران است.

این کتاب که در همین راستا تهیه و تدوین شده است به بررسی زندگانی یکی از بهترین بندگان خداوند متعال، امام زین‌العابدین† که مظهر کمالات انسانی، ایثار و مقاومت بوده‌اند، پرداخته است. اگرچه سخن گفتن پیرامون این امام معصوم† کار ساده‌ای نیست و نمی‌توان با این قلم‌های سر شکسته و درمانده، پیرامون چنین شخصیت برجسته‌ای قلم زنی نمود؛ ولی به‌عنوان این که: «آب دریا را اگر نتوان کشید هم به قدر تشنگی باید چشید»، امیدواریم دست کم، نموداری کم رنگ از چهره تابناک سیدالساجدین† را ترسیم کرده باشیم. هدف ما در این نوشته واقعه نگاری و بازگو کردن محض تاریخ زندگی آن حضرت نیست، بلکه بررسی جنبه‌های فرهنگی، سیاسی، اخلاقی، اجتماعی و تربیتی زندگی امام سجاد† است تا از این رهگذر، شناخت و بینش اسلامی پیدا کنیم. هدف این کتاب، تبیین و بررسی راه و رسم زندگی، باورها و اخلاق فاضله امام علی‌بن‌الحسین† است تا الگوی همگان قرار گیرد و راهنمایی برای بازگشت امت اسلامی به هویت خویش باشد.

از خداوند متعال می‌خواهیم که این کتاب مورد رضایت حق قرار گرفته و رضایت خاطر خوانندگان عزیز را فراهم آورد و این تلاش ناچیز را ذخیره آخرت قرار داده، پاداش و اجر معنوی آن را به روح مطهر پدر بزرگوارم مرحوم کربلایی میراحمد سیدنژاد که به حق شیفته و رهرو امام سجاد† بود، برساند. انشاءالله الرحمن.

«من الله التوفیق و علیه التکلان»

قم المقدسه ـ سیدرضی سیدنژاد

10 محرم 1446 هجری قمری

 


[1]. احزاب(33)، 33.

[2]. قلم(68)، 4.

[3]. احزاب(33)، 21.

[4]. احتجاج؛ احمدبن‌علی طبرسی، ج1، ص263. «من در میان شما دو یادگار به جا می‌گذارم:‌ کتاب خدا (قرآن) و عترتم، اهل‌بیتم. تا زمانی که به این دو تمسک جویید، هرگز گمراه نمی‌شوید و این دو هرگز از یکدیگر جدا نمی‌شوند تا اینکه در کنار حوض کوثر بر من وارد شوند. بیندیشید که چگونه با آنها رفتار می‌کنید.»

دانشگاه ادیان و مذاهب


نشانی: ایران - قم - پردیسان
تلفن: 32802610 25 98+
فکس: 32802627 25 98+
کد پستی: 3749113357
صندوق پستی: 37185 - 178
پست الکترونیکی: info@urd.ac.ir
سامانه پیامکی: 3000135789

دانشکده ها

دانشکده شیعه شناسی
دانشکده ادیان
دانشکده مذاهب
دانشکده فلسفه
دانشکده زن و خانواده
دانشکده مجازی

خدمات فناوری اطلاعات

سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
سامانه پذیرش دانشجو
سامانه اتوماسیون اداری
پست الکترونیک
جستجو در کتابخانه
کتابخانه دیجیتال

بیانیه رسالت

دانشگاه ادیان و مذاهب، نخستین دانشگاه تخصصی ادیان و مذاهب در ایران، برخاسته از حوزه علمیه، ضمن شناخت ادیان و مذاهب و تعامل و گفت و گو با پیروان آنها با تکیه بر مشترکات، در جهت همبستگی انسانی، تقویت صلح، کاهش آلام بشری، گسترش معنویت و اخلاق و معرفی عالمانه اسلام بر اساس آموزه های اهل بیت علیهم السلام به پژوهش و تربیت نیروی انسانی متخصص اقدام می نماید.

طراحی، توسعه و پشتیبانی: کویر سبز